Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nın (YKS) tamamlanmasının ardından milyonlarca üniversite adayı şimdi ÖSYM tarafından açıklanacak sonuçları bekliyor. Ancak eğitim uzmanları, tercih dönemine hazırlanmak için sonuçların açıklanmasını beklemenin büyük bir hata olabileceğini söylüyor. Çünkü tercih süreci yalnızca alınan puana göre değil; başarı sıralaması, kontenjan değişiklikleri, üniversitelerin eğitim kalitesi, bölümün istihdam olanakları ve adayın kariyer hedefleri birlikte değerlendirilerek planlanmalı. Uzmanlara göre doğru hazırlanmış bir tercih listesi, bazen yüksek puan almaktan bile daha büyük önem taşıyor.

BAŞARI SIRASI MI DAHA ÖNEMLİ, PUAN MI?

Tercih döneminde adayların en çok araştırdığı konuların başında "Puan mı önemli, başarı sırası mı?" sorusu geliyor. Uzmanların ortak görüşü ise oldukça net. Üniversite tercihinde esas alınması gereken kriter başarı sıralaması. Çünkü her yıl YKS'nin zorluk seviyesi değişebiliyor. Sınavın zor olduğu yıllarda puanlar düşerken, daha kolay geçen yıllarda puanlar yükselebiliyor. Bu nedenle aynı bölümün taban puanı her yıl önemli ölçüde değişebiliyor. Buna karşın başarı sıralaması, adayın Türkiye genelindeki konumunu gösterdiği için çok daha sağlıklı bir karşılaştırma imkanı sunuyor. Özellikle lisans programlarını tercih edecek adayların geçmiş yılların başarı sıralamalarını dikkate alması öneriliyor.

HANGİSİ DAHA GÜVENİLİR?

Eğitim uzmanları bunun nedenini şu örnekle açıklıyor: Bir yıl Tıp Fakültesi 515 puanla öğrenci alırken, ertesi yıl aynı bölüm 502 puanla öğrenci kabul edebilir. Bu durum sınavın kolay ya da zor olmasından kaynaklanabilir. Ancak aynı bölümün başarı sıralaması çok daha sınırlı değişiklik gösterir. Bu nedenle tercih yaparken puan yerine başarı sırasını baz almak çok daha doğru sonuç verir.

BAŞARI SIRASI NEDEN BU KADAR KRİTİK?

Başarı sıralaması yalnızca kaç puan aldığınızı değil, sınava giren milyonlarca aday arasında kaçıncı olduğunuzu gösteriyor. İşte bu yüzden uzmanlar tercih listesi hazırlanırken öncelikle şu verilerin incelenmesini öneriyor: geçmiş yılların başarı sıralamaları, kontenjan değişiklikleri, bölümün doluluk oranları, üniversitenin başarı eğilimi, yeni açılan programlar, kapanan bölümler, vakıf üniversitelerindeki burs kontenjanları. Bu veriler birlikte değerlendirildiğinde çok daha sağlıklı bir tercih listesi hazırlanabiliyor.

TERCİH YAPARKEN SADECE PUANINIZA GÜVENMEYİN

Her yıl binlerce aday aynı yanlışı yapıyor. Aldığı puanın yüksek olmasına güvenerek tercih yapan birçok öğrenci, başarı sıralamasını dikkate almadığı için istediği bölüme yerleşemiyor. Uzmanlara göre puan tek başına hiçbir anlam ifade etmiyor. Önemli olan adayın sıralamasının tercih edeceği bölümün geçmiş yıllardaki yerleştirme başarı sıralamasıyla uyumlu olması.

SADECE BÖLÜME DEĞİL ÜNİVERSİTEYE DE BAKIN

Uzmanlar, tercih döneminde yapılan en büyük yanlışlardan birinin yalnızca bölüm ismine odaklanmak olduğunu söylüyor. Bir üniversite tercih edilirken şu kriterler mutlaka araştırılmalı; akademik kadro, kampüs imkanları, laboratuvar ve uygulama alanları, erasmus ve yurt dışı programları, staj imkanları, mezunların iş bulma oranı, bulunduğu şehrin yaşam maliyeti, KYK ve özel yurt seçenekleri, sosyal yaşam, ulaşım imkanları. Çünkü aynı bölüm farklı üniversitelerde çok farklı eğitim olanakları sunabiliyor.

KONTENJAN DEĞİŞİKLİKLERİ

Tercih döneminde gözden kaçırılan en önemli ayrıntılardan biri de kontenjanlar. Bir bölümün kontenjanının artması veya azalması taban başarı sıralamasını doğrudan etkileyebiliyor. Ayrıca yeni açılan üniversiteler ve yeni bölümler de tercih dengelerini değiştirebiliyor. Bu nedenle yalnızca geçen yılın verilerine bakarak karar vermek doğru bir yöntem olarak görülmüyor.

EN BÜYÜK HATA NE?

Uzmanlar, tercih döneminde aile veya çevre baskısıyla bölüm seçen öğrencilerin ilerleyen yıllarda memnuniyetsizlik yaşama ihtimalinin çok yüksek olduğuna dikkat çekiyor. Sırf puanı yetiyor diye istemediği bir bölümü yazan birçok adayın daha sonra yeniden YKS'ye hazırlandığı ya da bölüm değiştirdiği belirtiliyor. Bu nedenle adayların ilgi alanlarını, yeteneklerini ve kariyer hedeflerini göz önünde bulundurarak tercih yapmaları öneriliyor.

SONUÇLAR AÇIKLANMADAN NELER YAPABİLİRSİNİZ?

Uzmanlar, YKS sonuçları açıklanmadan önce adayların boş durmaması gerektiğini vurguluyor. Bu süreçte; okumak istedikleri bölümleri araştırmaları, üniversitelerin internet sitelerini incelemeleri, kampüs imkanlarını öğrenmeleri, mezunların kariyer başarılarını değerlendirmeleri, şehirlerin yaşam koşullarını karşılaştırmaları, geçmiş yılların başarı sıralamalarını analiz etmeleri tercih döneminde büyük avantaj sağlayacak.

DOĞRU TERCİH, DOĞRU GELECEK

Üniversite tercihi yalnızca birkaç dakikada tamamlanan bir işlem değil; adayın eğitim hayatını, mesleğini ve gelecekteki yaşamını şekillendirecek en önemli kararlardan biri olarak görülüyor. Bu nedenle uzmanlar, puan yerine başarı sıralamasını merkeze alan, gerçekçi ve bilinçli hazırlanan bir tercih listesinin adayları hedeflerine bir adım daha yaklaştıracağını vurguluyor.