81 ilde başlayan DOA sistemiyle her ambalaja 1 TL teşvik

Türkiye genelinde milyarlarca içecek ambalajını ekonomiye geri kazandıracak olan DOA Sistemi, 1 Temmuz 2026 itibarıyla 81 il ve 973 ilçede hayata geçirildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, TÜÇA tarafından yürütülen sistemle, vatandaşlar iade ettikleri her ambalaj için 1 TL teşvik bedeli alacak. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan himayesinde yürütülen Sıfır Atık Hareketi’nin en büyük adımlarından biri olan DOA sistemi, Türkiye'yi geri dönüşümde dünya ligine taşımayı hedefliyor.

'Türkiye döngüsel ekonomide yeni bir döneme girdi'

TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, DOA sisteminin ulusal entegrasyon sürecine ilişkin basın açıklaması yaptı. Öztürk, iklim krizinin ve atık yönetiminin sadece çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve stratejik bir mesele olduğunu vurgulayarak, bu hamleyle Türkiye'nin döngüsel ekonomide yeni bir döneme girdiğini belirtti. Öztürk, "Bu adımla birlikte ülkemiz, içecek ambalajlarının yeniden ekonomiye kazandırıldığı önemli bir kaynak yönetimi modelini hayata geçiriyor. Türkiye'de her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajı tüketiliyor. Bu ambalajların önemli bölümü, yeniden üretime kazandırılabilecek değerli bir kaynak olmasına rağmen sistemin dışında kalıyor. DOA sistemini bu kayba 'Dur' demek amacıyla hayata geçiriyoruz. Plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının kaynağında ayrı toplanmasını, dijital olarak izlenmesini ve yeniden ekonomiye kazandırılmasını sağlayan bütüncül bir sistem kurduk" dedi.

'Üst limit 200 ambalaj'

DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını, depozito iade makinelerine veya manuel iade noktalarına teslim ederek her ambalaj için 1 TL teşvik bedeli kazanılabileceğini söyleyen Öztürk, "Bireysel iadelerde, sistemin adil ve sürdürülebilir işleyişini desteklemek amacıyla günlük üst limit 200 ambalaj olarak uygulanacak. Teşvik bedeli DOA Cüzdan'a aktarılacak, vatandaşlarımız biriken bakiyelerini banka hesaplarına transfer edebilecek, ATM'lerden çekebilecek ya da alışverişlerinde kullanabilecek. DOA sistemi üç fazlı bir aşamadır; 2025 yılında Sakarya'da başlattığımız birinci fazda, pilot uygulamalarla sistemi sahada başarıyla test ettik. Bugün ise ikinci faza, yani ulusal entegrasyon sürecine geçiyoruz. Artık DOA Sistemi, 81 ilimiz ve 973 ilçemizde uygulanacak seviyeye ulaşmış durumda. Üçüncü ve son faz ise tam yaygınlaşma dönemi olacak. Hedefimiz, sistemi Türkiye'nin her noktasında aynı standartta çalışan, vatandaşlarımızın kolaylıkla erişebildiği kalıcı bir yapıya dönüştürmektir" ifadelerini kullandı.

'Hedefimiz; her mahallede iade noktası'

Öztürk, Türkiye'de her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının atık haline geldiğini söyleyerek, "Hedefimiz, 1 yıl içinde Türkiye'nin her mahallesinde vatandaşlarımızın kolaylıkla ulaşabileceği en az bir depozito iade noktasını hizmete almak. Ayrıca bu süreçte işletmelerimizin yanında olmayı sürdüreceğiz. Depozito iade makinelerinin sayısını artırırken, manuel iade noktalarına gerekli saha ekipmanlarını da sağlayarak sisteme güçlü şekilde katılımlarını destekleyeceğiz. Çünkü sisteme kazandırılan her DOA logolu ambalaj; yeniden üretime kazandırılan bir kaynak, doğamıza bırakılan daha az atık ve ülkemizin geleceğine yapılan değerli bir yatırım anlamına geliyor" açıklamasında bulundu.

İşletmelere teşvik bedeli

Öztürk, 25 milyar atığın yüzde 65'inin otel, restoran ve kafelerde olduğunu vurgulayarak, "Bu işletmelerde toplanacak her ambalaj, geri kazanım hedeflerimize doğrudan katkı sağlayacak. Üstelik işletmelerimiz, toplu olarak teslim edecekleri DOA logolu her ambalaj için 20 kuruş teşvik bedeli de alacak. İşletmelerimiz Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (dbys.gov.tr) üzerinden kayıtlarını tamamlayarak yetkili operatörlerle birlikte çalışacak. Toplama, taşıma ve doğrulama süreçleri bu yapı sayesinde güvenli, düzenli ve izlenebilir şekilde yürütülüyor. İnanıyoruz ki işletmelerimizin desteği güçlendikçe, sistemimizin başarısı da aynı ölçüde artacak" değerlendirmesinde bulundu.

'Yaklaşık 20 bin kişilik yeni istihdam bekliyoruz'

Sistemin ekonomik etkisinin çok önemli olduğunu vurgulayan Öztürk, "Bu dönüşümün ekonomik etkisi de son derece önemli. İçecek ambalajı ham maddesi ithalatında yüzde 35 ila 40 oranında azalma öngörüyoruz. Bu gelişme üretim maliyetlerini olumlu etkileyecek, dışa bağımlılığı azaltacak ve cari açığın düşürülmesine önemli katkı sağlayacak. DOA sisteminin Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar liralık ekonomik değer kazandırmasını öngörüyoruz. Önümüzdeki 20-30 yıllık süreçte yaklaşık 20 bin kişilik yeni istihdam oluşmasını bekliyoruz" dedi.