Avrupa Komisyonu, Facebook ve Instagram’ın kullanıcıları platformda daha uzun süre tutmayı amaçlayan tasarım tercihleri nedeniyle Avrupa Birliği kurallarını ihlal etmiş olabileceğine yönelik ön değerlendirmesini yayımladı. Komisyon, özellikle çocuklar ve genç kullanıcılar üzerindeki etkileri mercek altına alırken Meta’nın risk değerlendirmelerini yeterli düzeyde yapmadığı sonucuna ulaştı. Sürecin sonunda şirkete yüksek tutarlı yaptırımlar uygulanabileceği değerlendiriliyor.

Dijital Hizmetler Yasası Kapsamında İnceleme Sürüyor

Avrupa Komisyonu, Mayıs 2024’te başlattığı soruşturmayı Avrupa Birliği Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında yürütüyor. İnceleme dosyasında Facebook ve Instagram tasarımı içerisinde yer alan kullanıcı etkileşimini artırmaya yönelik çeşitli mekanizmalar değerlendiriliyor.

Komisyonun ön bulgularına göre Meta, sonsuz kaydırma, otomatik oynatma, anlık bildirimler ve kişiselleştirilmiş içerik önerileri gibi özelliklerin kullanıcıların davranışları üzerindeki olası etkilerini yeterli kapsamda analiz etmedi. Dijital Hizmetler Yasası, çok büyük çevrim içi platformlara sistemik riskleri belirleme ve bunları azaltmaya yönelik önlemler alma yükümlülüğü getiriyor.

Komisyonun değerlendirmesinde özellikle çocuklar ile genç kullanıcıların dijital platformlarda geçirdiği süre öne çıkıyor. Avrupa Birliği, bağımlılık yaratan tasarım unsurları nedeniyle fiziksel ve ruhsal sağlık üzerinde oluşabilecek olası etkilerin daha kapsamlı biçimde ele alınmasını istiyor.

Ön değerlendirmede yalnızca çocuklar değil, zihinsel sağlık açısından daha hassas grupların da platform tasarımından etkilenebileceği ifade ediliyor. Avrupa Komisyonu, çevrim içi platformların kullanıcı davranışlarını yönlendiren algoritmalarını oluştururken güvenlik risklerini de dikkate alması gerektiğini vurguluyor.

Önerilen düzenlemeler arasında otomatik oynatma özelliğinin varsayılan olarak kapatılması, sonsuz kaydırma mekanizmasının sınırlandırılması ve ekran süresini dengelemeye yönelik mola hatırlatmalarının eklenmesi bulunuyor. Komisyon ayrıca öneri algoritmalarının yalnızca kullanıcı etkileşimini artırmaya odaklanmaması gerektiğini belirtiyor.

Dijital platform düzenlemeleri kapsamında önerilen bu değişikliklerin amacı, kullanıcıların uygulama içerisinde istemeden uzun süre kalmasına yol açabilecek tasarım tercihlerini azaltmak olarak gösteriliyor. Avrupa Birliği son dönemde büyük teknoloji şirketlerine yönelik denetimlerini özellikle kullanıcı güvenliği ve algoritmik şeffaflık alanlarında yoğunlaştırmış durumda.

Meta ise Avrupa Komisyonu’nun ön değerlendirmelerine katılmadığını açıkladı. Şirket, genç kullanıcıların korunmasına yönelik bugüne kadar önemli güvenlik önlemleri geliştirdiğini ve bu çalışmaların değerlendirmede yeterince dikkate alınmadığını savundu. Soruşturma henüz nihai karar aşamasına ulaşmış değil. Meta’nın savunmasının ardından Avrupa Komisyonu dosyayı yeniden değerlendirecek. İhlalin kesinleşmesi hâlinde şirketin Avrupa Birliği mevzuatı kapsamında yüksek tutarlı para cezalarıyla karşılaşabileceği belirtiliyor.