Çin’in yapay zeka teknolojilerinde elde ettiği başarı uluslararası basında tartışılmaya devam ediyor. ABD’nin önde gelen gazetelerinden New York Times’da Hudson Enstitüsü kıdemli araştırmacısı Jason Hsu imzasıyla yayımlanan analiz, ABD ile Çin arasındaki yapay zekâ rekabetinin yeni aşamaya geçtiğini ortaya koydu. Yazıya göre Pekin yönetimi son üç yılda DeepSeek, Alibaba, Moonshot AI ve ByteDance gibi şirketlerin geliştirdiği gelişmiş yapay zekâ modellerini dünyanın kullanımına açarak küresel geliştirici ekosistemini kendi teknolojilerine çekmeyi başardı.

Analizde Çin'in yalnızca daha iyi modeller geliştirmediği, aynı zamanda küresel teknoloji altyapısını kendi standartları etrafında şekillendirdiği vurgulandı. Moonshot AI'ın geçtiğimiz hafta tanıttığı Kimi K3 modelinin OpenAI ve Anthropic'in en güçlü sistemleriyle rekabet edecek seviyeye ulaştığı belirtilirken, Alibaba'nın Qwen ailesinin ise dünyanın en fazla indirilen yapay zekâ modeli haline geldiği ifade edildi. Yazıda geliştiricilerin Qwen tabanlı 100 binden fazla özelleştirilmiş model oluşturduğu, OpenRouter verilerine göre Çin menşeli açık ağırlıklı modellerin 2024'te yaklaşık yüzde 1 seviyesinde olan kullanım payını 2025'te yüzde 20'nin üzerine, 2026 ilkbaharında ise yüzde 40'ın üzerine çıkardığı aktarıldı. Hsu, bu artışın Çin'in küresel yazılım ekosisteminde hızla kalıcı bir yer edindiğini gösterdiğinin altını çizdi.

Amerikalı şirketler de Çin’i tercih ediyor

“ABD, yapay zekada Çin’i nasıl geçebilir”? başlığını taşıyan analizde dikkat çekici örnekler de sıralandı. Airbnb'nin müşteri hizmetleri altyapısının büyük ölçüde Alibaba'nın Qwen modeli üzerinde çalıştığı, şirket CEO'su Brian Chesky'nin modeli "hızlı ve düşük maliyetli" olarak tanımladığı aktarıldı. ABD'nin en değerli yapay zekâ yazılım girişimlerinden Cursor'un Composer 2 modelini Moonshot AI teknolojisi üzerine inşa ettiği, DoorDash'in ise kod inceleme süreçlerindeki rutin görevleri Kimi modeline yönlendirdiği ifade edildi. Yazıya göre giderek daha fazla Amerikan şirketi maliyet avantajı nedeniyle Çin modellerini tercih ediyor.

Yazıda ABD Kongresi'nin bazı komisyonlarının Airbnb ve Cursor'un Çin modellerini kullanmasını incelemeye başladığı, Trump yönetiminin ise Amerikan şirketlerinin Çin yapay zekâ modellerini kullanmasını sınırlandırabilecek seçenekleri değerlendirdiği belirtildi. Buna karşın Hsu, bunun yanlış bir yaklaşım olacağını vurguladı. Yazara göre ABD'nin üstünlüğü rakip teknolojileri yasaklamakla değil, geliştiricilerin gönüllü olarak tercih edeceği platformları üretmekle mümkün olabilir.

Time dergisinde manşet Çin’in robotik devrimi

New York Times gazetesi Çin’in yapay zeka başarısını ele alırken, Time dergisi ise kapaktan ülkenin benzer şekilde robotik alanda da devrim niteliğinde işlere imza attığını itiraf etti. Çin'in Hangzhou merkezli robotik şirketi Unitree'nin kurucusu Wang Xingxing, TIME dergisine verdiği ilk uluslararası röportajda tanıttığı GD01 adlı dev robot, dokuz feet (yaklaşık 2,7 metre) yüksekliği, yarım tonluk ağırlığı ve içine bir insanın binebildiği kokpit tasarımıyla dikkat çekti. Wang, sektörün önümüzdeki 2 ila 10 yıl içinde "ChatGPT anı" yaşayabileceğini, yani robotların bilinmeyen ortamlarda verilen komutların büyük bölümünü başarıyla yerine getirecek seviyeye ulaşabileceğini söyledi.

Unitree yalnızca 2025 yılında 5 bin 500'den fazla robot teslim ederek küresel pazarın dörtte birinden fazlasını tek başına karşıladı. Nvidia'nın yeni Jetson Thor işlemcisini Unitree'nin H2 robotunda kullanacak olması da Çinli şirketin küresel teknoloji zincirindeki konumunu güçlendirdi.