Savunma teknolojilerinde dengeleri tamamen değiştirecek devrim niteliğinde bir gelişme yaşandı. Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri ve Savunma İleri Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA), askeri havacılık tarihinde yeni bir milat olarak kabul edilen otonom uçuş testini başarıyla tamamladı. Geçmiş dönemlerde yalnızca X-62A VISTA gibi özel üretim deneysel uçaklar üzerinde denenen yapay zeka sistemleri, bu kez doğrudan ordunun aktif olarak kullandığı standart bir F-16 savaş uçağı platformuna entegre edildi. "Viper Experimentation and Next-generation Operations Model" (VENOM) projesi adı altında yürütülen bu operasyon, mevcut operasyonel filolarda görev yapan jetlerin, insan kontrolüne ihtiyaç duymadan yapay zeka pilotları tarafından başarıyla uçurulabileceğini gözler önüne serdi.

Tek bir düğmeyle kokpit yapay zekaya emanet

Tarihi testin en dikkat çekici yönlerinden biri, uçağın orijinal yapısına ve çekirdek uçuş yazılımına dokunulmadan geliştirilen entegrasyon mühendisliği oldu. F-16 kokpitine yerleştirilen özel VENOM Otonomi Kiti, pilotun tek bir düğmeye basmasıyla kontrolü insan ile yapay zeka arasında saniyeler içinde transfer etmesine olanak tanıyor. Eglin Hava Kuvvetleri Üssü'nde gerçekleştirilen kritik denemelerde, uçağın pistten havalanma aşaması insan pilot tarafından gerçekleştirilirken, jet irtifa kazandıktan hemen sonra kontrol tamamen yapay zeka ajanına devredildi. Uçuş süresince kokpitte bulunan insan pilot, sistemlerin stabilitesini izlemek ve olası bir acil durumda manuel müdahalede bulunmak üzere sadece gözlemci rolünde koltuğunda oturdu.

Filonun yarısı şimdiden modifiye edildi

ABD Hava Kuvvetleri, yakın geçmişte Anduril YFQ-44A otonom uçağından ilk füzeyi ateşleyerek insansız sistemlerin taarruz gücünü kanıtlamıştı. VENOM programı ise bu otonomi kabiliyetini doğrudan cephenin en ön safındaki standart savaş uçaklarına taşıması bakımından stratejik bir önem taşıyor. Proje kapsamında Eglin Üssü'nde şu ana kadar 3 adet F-16 Blok 42 uçağının modifikasyon işlemleri başarıyla tamamlanarak yapay zekayla uçuşa hazır hale getirildi. Yetkililer, yürütülen kapsamlı uçuş güvenliği testlerinin olumlu sonuçlanmasının ardından modifiye edilen uçak sayısını kısa sürede 6'ya çıkarmayı planlıyor.

Hava savaşlarının geleceği

VENOM programından elde edilen tüm uçuş verileri ve algoritmik deneyimler, DARPA’nın Yapay Zeka Takviyeleri (AIR) programını doğrudan besliyor. Geleceğin askeri doktrininde insanlı ve insansız hava araçlarının müşterek görev icra edeceği iş birliği senaryoları, tamamen bu yapay zeka altyapısı üzerine inşa edilecek. Geliştirilen yapay zeka ajanlarının karmaşık elektronik harp tehditlerine karşı nasıl reaksiyon göstereceği ve çoklu uçak operasyonlarında havada nasıl koordine olacağı bu platformlar üzerinden simüle edilmeye devam edecek. Bu sayede insanlı savaş uçaklarının operasyonel menzili ve düşmana karşı reaksiyon süresi maksimum seviyeye çıkarılırken, pilotların hayati risk içeren tehlikeli görevlerden uzak tutulması hedefleniyor.

Yapay zekanın patronundan rekor kıran imza: Jensen Huang’ın efsanevi siyah deri ceketi servet değerine satıldı