ABD Yüksek Mahkemesi Trump'a "dur" dedi
abd yüksek mahkemesi, başkan donald trump'ın federal rezerv (fed) yönetim kurulu üyesi lisa cook'u görevden alma girişimine ilişkin davada, cook'un dava süreci tamamlanana kadar görevinde kalabileceğine hükmetti.
abd yüksek mahkemesi, başkan donald trump'ın federal rezerv (fed) yönetim kurulu üyesi lisa cook'u görevden alma girişimine ilişkin davada, cook'un dava süreci tamamlanana kadar görevinde kalabileceğine hükmetti.
Yüksek Mahkeme, 4'e karşı 5 oyla aldığı kararla, Trump yönetiminin alt mahkemenin Cook'u koruyan ihtiyati tedbir kararını kaldırma talebini reddetti. Başyargıç John Roberts, Fed'in 111 yıllık tarihinde ilk kez bir yönetim kurulu üyesinin bu şekilde görevden alınmaya çalışıldığını vurgulayarak, Cook'a usulen tanınması gereken bildirim ve savunma hakkının verilmediğine dikkat çekti.
BAĞIMSIZ KURUM VE BAŞKANLIK YETKİLERİ
Yüksek Mahkeme'nin 5-4 oyla aldığı karar, sadece Cook'un geleceğini değil, Fed'in bağımsızlığının sınırlarını da belirlemesi açısından tarihi bir emsal oluşturdu. Kararda, Fed'in olağan siyasi süreçten uzak, kasıtlı bir bağımsızlık içinde faaliyet gösterdiği belirtildi. "Haklı neden" korumasının, başkanın dilediği kişiyi gerekçesiz görevden alabileceği bir modele dönüştürülemeyeceğinin altı çizilerek, merkez bankasının bağımsızlığını korumanın kurumun işleyişi için kilit bir unsur olduğu ifade edildi.
USUL VE SAVUNMA HAKKI KRİTİK FAKTÖR
Başyargıç John Roberts tarafından kaleme alınan kararda, Başkan Trump’ın Ağustos 2025'te Cook'u "mortgage sözleşmelerinde yanlış beyanlarda bulunduğu" iddiasıyla görevden alma girişimi eleştirildi. Mahkeme, iddiaların doğruluğundan bağımsız olarak, Cook'a yasaların gerektirdiği usul süreçlerinin (bildirim, resmi yanıt ve savunma hakkı) tanınmadığını vurguladı. Bu usul eksikliği, Trump’ın "haklı neden" iddiasının mahkeme önünde değerlendirilmesini engelledi.
TARAFLARIN KARARA TEPKİLERİ
Kararın ardından Başkan Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, Yüksek Mahkeme'nin kararı "usule ilişkin gerekçelerle" verdiğini belirterek, "Uygunsuz eylemlerde bulunmuş bir kişinin ABD'nin refahına dair hayati kararlar almasının önüne geçmek için derhal gerekli adımları atacağız" diyerek hukuki süreci devam ettireceklerini ima etti. Fed Üyesi Lisa Cook ise kararın Fed'in bağımsızlığı ilkesini doğruladığını belirterek, kendisine yöneltilen iddiaların siyasi baskıya boyun eğmediği için uydurulmuş gerekçeler olduğunu savundu.
HUKUKİ SÜRECİN DEVAMI
Yüksek Mahkeme'nin bu kararıyla birlikte söz konusu dava, iddia edilen gerekçelerin (mortgage belgelerindeki yanlış beyanlar) doğruluğunun tespit edilmesi ve bunların gerçekten "haklı neden" oluşturup oluşturmadığının incelenmesi için yeniden alt mahkemeye gönderildi. Lisa Cook, dava süreci sonuçlanana kadar görevine devam edecek. Bu durum, Trump'ın Fed üzerindeki etkisini artırma girişimlerinin yargı engeline takıldığı bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.