ABD Senatosu NATO Gözlem Grubu Eş Başkanı ve Dış İlişkiler Komitesi Kıdemli Üyesi Jeanne Shaheen, ABD'li Senatör Mike Rounds, ABD'li Senatör Dick Durbin, ABD'li Senatör Chris Coons, ABD Senatörü Mike Rounds ve ABD Temsilciler Meclisi Üyesi ve ABD NATO Parlamenterler Asamblesi Delegasyonu Başkanı Mike Turner 36.⁠ NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında çevrim içi olarak basın mensuplarına konuştu.

ABD Senatosu NATO Gözlem Grubu Eş Başkanı ve Dış İlişkiler Komitesi Kıdemli Üyesi Shaheen, NATO'nun tüm müttefiklerinin yüzde 2 hedefini tutturduğuna dikkati çekerek sadece 2025'te yapılan savunma harcamalarının, bir önceki yıla kıyasla yüzde 20 arttığını ifade etti.

Shaheen, yakın zamanda yapılan bir ankete göre, ABD vatandaşlarının yüzde 72'sinin ülkelerinin ittifak içerisinde kalmasını desteklediğine işaret ederek "Bu zirve, kritik bir dönemde düzenleniyor. Zirvede yapılacak görüşmelerin sonucunda Ukrayna'ya yönelik taahhüdün yeniden teyit edileceğini umuyorum. Zira şu anda ivme Ukrayna'nın lehine ve Rusya'yı müzakere masasına oturtmak ve bir anlaşmaya varmak için baskıyı artırmak amacıyla elimizden gelen her şeyi yapmamız gerekiyor." dedi.

Hürmüz Boğazı'ndaki mayın temizleme faaliyetlerine katkı sağlamayı değerlendiren çok sayıda NATO müttefikinin bulunduğunu belirten Shaheen, bu desteğin İran ile savaşın müzakere yoluyla sona erdirilmesine yönelik çabalar açısından da önemli olduğunu vurguladı.

Türkiye'nin S-400 hava savunma sistemini satın aldığı için bu programdan çıkarıldığını hatırlatan Shaheen, S-400 sisteminin F-35 teknolojisi açısından oluşturduğu tehdidi ortadan kaldıracak bir çözüm bulunması ve tüm tarafların uzlaşacağı bir anlaşmaya varılması halinde, Ankara'nın yeniden F-35 programına dönmesinin hem Türkiye hem de ABD açısından olumlu bir gelişme olacağını söyledi.

Shaheen, bu konuda halen cevaplanması gereken sorular olduğunu ifade ederek "Ne olacağını bekleyip göreceğiz." diye konuştu.

AA muhabirinin ABD-Türkiye ilişkilerine yönelik sorusunu cevaplayan Shaheen, ABD senatosunda Türkiye'ye yönelik eleştirilerin yapıldığını ancak Kongre'nin özellikle NATO'daki rolü açısından Türkiye ile olan ilişkiyi olumlu gördüğünü kaydetti.

Shaheen, Kongrede Türkiye'nin savunma sanayisi altyapısının önemi ve bunun NATO'ya sağladığı katkı konusunda güçlü bir farkındalığın bulunduğunu belirtti.

Senatör Rounds, bu zirvede görüştükleri NATO temsilcilerinin ülkelerinin savunmaları için daha fazla adım atması ve finansman sağlaması gerektiğini kabul ettiklerini aktardı.

Temsilcilerin ABD Başkanı Donald Trump'ın bu konuya dikkati çekmesine hak verdiğini belirten Rounds, Washington hükümetinin Ukrayna'ya verdiği desteğin de takdir edildiğini kaydetti.

Senatör Durbin de zirvenin NATO'ya verilen desteğin yalnızca ABD ile sınırlı olmadığını gösterdiğine işaret ederek "NATO hayatta ve gayet iyi durumda." dedi.

Rusya'nın saldırılarına karşı Ukrayna'ya verilen desteğin kararlılıkla süreceğini dile getiren Durbin, "(Rusya Devlet Başkanı) Vladimir Putin'in işgaline karşı Ukrayna'nın galip gelmesi konusunda kesin bir taahhüt vardır. Bu konuda hiçbir 'eğer', 'ama' ya da 'ancak' yoktur." ifadelerini kullandı.

Durbin, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın dört yılı aşkın süredir devam ettiğine dikkati çekerek Ukrayna'nın özellikle son dönemde daha önce görülmemiş teknolojik yenilikleri etkili şekilde kullanarak önemli başarılar elde ettiğini vurguladı.

Senatör Coons, müttefiklerin geçen yıl Hollanda'nın Lahey kentinde yapılan NATO zirvesinden bu yana savunma ve Ukrayna'nın ihtiyaç duyduğu mühimmatı sağlama konusunda gösterdiği ilerlemenin çarpıcı olduğunu ifade etti.

Avrupa'nın çok hızlı şekilde silahlandığını ve savunma sanayisi altyapısını modernleştiğini dile getiren Coons, "Ortak üretim konusunda yapacağımız daha çok şey var." ifadesini kullandı.

Coons, NATO 3.0 konseptinin ilerleyen birkaç yıl boyunca ölçülü, metodik ve kademeli bir şekilde gelişmesini umduğunu belirterek "Düşmanlarımızın birbirine yaklaşarak, silahlanıp, eğitim alıp, askeri teknolojiyi paylaştığı bir dönemde, NATO'ya her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var." dedi.

ABD Başkanı Trump'ın Grönland hakkındaki gümrük tarifeleri veya güç kullanma tehdidiyle alma yönündeki açıklamalarının Avrupa'da ABD'ye duyulan güveni zedelediğine işaret eden Coons, bunun önemli bir güven sorunu yarattığını ifade etti.

Coons, İran savaşı sırasında bazı ülkelerin hava sahası ve üslerin kullanımıyla ilgili kararlarının da önceden istişare edilmemesinin yeni güven sorunlarına yol açtığını dile getirerek bu nedenle müttefikler arasında çözülmesi gereken güven meseleleri bulunduğunu kaydetti.

NATO 3.0 olarak tanımlanan yaklaşımın müttefiklerle istişare içinde, kademeli ve stratejik şekilde hayata geçirilmesi gerektiğini vurgulayan Coons, görüştüğü tüm NATO müttefiklerinin ortak güvenlik için savunma yatırımlarını artırma konusunda hemfikir olduğunu söyledi.

Coons, AA muhabirinin ABD-Türkiye ilişkilerine yönelik sorusuna verdiği cevapta, Türkiye'nin savunma sanayisi kapasitesini ortaya koyduğu bu NATO Zirvesi'ni olumlu değerlendirdiğini belirtti.

Senatör Coons, zirvenin aynı zamanda iki ülke arasındaki stratejik ilişkilerde uzun süredir çözülemeyen bir sorunun aşılması için önemli bir fırsat sunduğunu dile getirdi.

ABD Temsilciler Meclisi Üyesi ve ABD NATO Parlamenterler Asamblesi Delegasyonu Başkanı Turner, ABD Kongresi'nde görüşmeleri süren savunma bütçesi düzenlemelerinin hem NATO'ya hem de Ukrayna'ya verilen desteği açık şekilde ortaya koyduğunu söyledi.

Turner, ABD'nin her gün Ukrayna'ya destek için çalışmaya devam ettiğini belirterek "Ukrayna'dan uzaklaşmadık." dedi.

Senatör Rounds da Türkiye'nin NATO'ya önemli katkılarda bulunan bir ülke olduğuna dikkati çekerek "Rusya'nın Avrupa'ya yönelik saldırılarına karşı daha da güçlü bir rakip olabilmesi için onlara (Türkiye) kaynak sağlamak üzere yapabileceğimiz her şey, hepimiz için daha iyi olacaktır. Bunlardan biri de F-35 uçağına sahip olmaktır." ifadelerini kullandı.

Rusya'nın Ukrayna'ya saldırmasının ardından NATO içerisinde çok büyük değişimler yaşandığını aktaran Rounds, bu durumun Putin'in de risk altında olduğunu fark etmesine yol açtığını savundu.

Rounds, NATO'nun savunma sanayisi altyapısının güçlendirilmesinin ittifakın öncelikli hedeflerinden biri olması gerektiğini aktararak, tüm müttefiklerin bu sürece katkısına ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Türkiye'nin de diğer NATO müttefikleriyle birlikte savunma sanayi altyapısının büyümesine katkı sağlamasını istediklerini ifade eden Rounds, "Türkiye, başlangıçta F-35 avcı uçağının üretimine katılmak üzere seçilen ülkelerden biriydi. Bu da, onlara bu işi ilk etapta kazandıran teknolojik alanlardaki güçlü yetkinliklerini göstermektedir." dedi.