Japon ekonomi yayın kuruluşu Nikkei Asia’nın analizine göre Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft ve Oracle’ın bilançlarında tam olarak görünmeyen yaklaşık 1,65 trilyon dolarlık finansal yükümlülüğü bulunuyor. Araştırma, bu taahhütlerin büyük bölümünün yapay zekâ veri merkezleri, uzun vadeli kira anlaşmaları ve henüz teslim edilmemiş yüksek maliyetli donanım siparişlerinden kaynaklandığını ortaya koydu. Söz konusu rakam, şirketlerin resmi bilançolarında açıkladığı borçların da üzerine çıkıyor.

Yapay Zekâ Yatırımları Finansal Taahhütleri Hızla Artırıyor

Nikkei Asia’nın hesaplamalarına göre Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta ve Oracle’ın toplam finansal yükümlülüğü yaklaşık 3 trilyon dolara ulaştı. Bunun yaklaşık 1,35 trilyon dolarlık bölümü doğrudan bilançolarda yer alırken, kalan 1,65 trilyon dolarlık kısmın ise ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) sunulan finansal raporların dipnotlarında açıklandığı belirtildi.

Analize göre bu yükümlülükler, ABD muhasebe standartlarına tamamen uygun şekilde raporlanıyor. Ancak borçların önemli bölümünün bilanço dışında dipnotlarda yer alması, özellikle bireysel yatırımcıların şirketlerin gerçek finansal taahhütlerini değerlendirmesini zorlaştırabiliyor.

Araştırma, son dört yılda bilanço dışında kalan bu yükümlülüklerin yaklaşık sekiz kat arttığını gösteriyor. Artışın temel nedeni ise yapay zekâ altyapısı için yapılan büyük ölçekli veri merkezi yatırımları, uzun süreli kira sözleşmeleri ile sunucu, GPU ve diğer bilgi işlem donanımlarına verilen siparişler olarak gösteriliyor.

İncelemeye göre Meta, yaklaşık 420 milyar dolarlık bilanço dışı finansal taahhütle listenin ilk sırasında yer alıyor. Şirketin Louisiana’da inşa edilen Hyperion veri merkezi için Blue Owl Capital tarafından sağlanan 27 milyar dolarlık yatırımın da resmi finansal sonuçlarda doğrudan yer almadığı ifade ediliyor.

Oracle tarafında ise bilanço dışında kalan yükümlülüklerin son dört yılda yaklaşık 30 kat büyüyerek 273,3 milyar dolara ulaştığı belirtiliyor. Bu artışın büyük bölümünün Texas, New Mexico, Michigan ve Wisconsin eyaletlerinde geliştirilen Stargate yapay zekâ veri merkezi projesi kapsamında yapılan uzun vadeli veri merkezi kira sözleşmelerinden kaynaklandığı aktarılıyor.

Konu, kredi derecelendirme kuruluşlarının da gündemine girmiş durumda. Morgan Stanley ve Moody’s, bilanço dışında kalan finansal taahhütlerin yatırımcılar açısından daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğine işaret ederken S&P Global Ratings, Oracle’ın kredi notunu yatırım yapılabilir seviyenin alt sınırına bir kademe daha yaklaştırdı.

Yapay zekâ altyapısına yönelik küresel yatırımlar hız kesmeden devam ederken, teknoloji şirketlerinin veri merkezi kapasitesini artırmak için üstlendiği uzun vadeli finansal yükümlülüklerin önümüzdeki yıllarda daha fazla tartışılması bekleniyor. Uzmanlar, yatırımcıların yalnızca bilanço rakamlarını değil, finansal raporların dipnotlarında yer alan taahhütleri de yakından incelemesinin giderek daha önemli hâle geldiğini vurguluyor.