Bugüne kadar hayata geçirilemeyen proje, bölgenin gelişen ticaret potansiyeli, turizm hareketliliği ve lojistik imkanlarıyla birlikte yeniden tartışılmaya başlandı. Uzmanlara göre gerekli liman yatırımları ve ekonomik fizibilite sağlanabilirse Adana, Türkiye'nin KKTC'ye açılan yeni deniz kapılarından biri haline gelebilir.

Coğrafi konum önemli avantaj sağlıyor

Adana'nın Karataş ve Yumurtalık ilçeleri, Akdeniz'in doğusunda Kıbrıs'a en yakın kıyı noktalarından biri olarak öne çıkıyor. Deniz yolu mesafesi Karataş ile Girne arasında yaklaşık 175 ila 205 kilometre, Yumurtalık ile Girne arasında ise yaklaşık 190 ila 220 kilometre olarak hesaplanıyor. Bu mesafeler, Türkiye ile KKTC arasında halen hizmet veren bazı feribot hatlarıyla benzer uzunlukta bulunuyor.

Bugün Mersin'in Taşucu Limanı ile Girne arasında düzenli feribot ve araç taşımacılığı yapılırken, Adana kıyılarından da benzer bir hattın teknik açıdan mümkün olduğu değerlendiriliyor.

Yıllardır konuşuluyor ancak hayata geçirilemedi

Karataş-KKTC feribot hattı yeni bir fikir değil. Özellikle 2000'li yıllardan itibaren Karataş Limanı'nın geliştirilmesine yönelik projeler gündeme geldikçe, Kuzey Kıbrıs'a düzenli deniz ulaşımı sağlanması da çeşitli platformlarda dile getirildi.

Geçmiş yıllarda iş dünyası temsilcileri, yerel yöneticiler ve bölgedeki turizm yatırımcıları, Karataş'ın sadece balıkçılık ve yaz turizmiyle sınırlı kalmaması, uluslararası deniz ulaşımında da değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Benzer şekilde Yumurtalık'ın liman altyapısının geliştirilmesiyle birlikte yolcu taşımacılığına açılabileceği yönünde öneriler de gündeme geldi.

Ancak tüm bu fikirler, fizibilite aşamasının ötesine geçemedi.

En büyük engel liman altyapısı

Uzmanlar, düzenli bir uluslararası feribot hattının kurulabilmesi için yalnızca iskele yapılmasının yeterli olmadığını belirtiyor. Uluslararası yolcu taşımacılığı yapılabilmesi için; pasaport kontrol noktalarının, gümrük sahalarının, uluslararası terminal binalarının, araç giriş-çıkış alanlarının, güvenlik ve liman işletme altyapısının uluslararası standartlarda oluşturulması gerekiyor.

Karataş ve Yumurtalık'ta mevcut limanların önemli bölümü balıkçılık, sanayi veya yük taşımacılığına hizmet verdiği için bu altyapının yeniden planlanması gerektiği ifade ediliyor.

Ekonomik potansiyel dikkat çekiyor

Bölgenin tarım ve sanayi üretim kapasitesi dikkate alındığında, olası bir feribot hattının yalnızca yolcu taşımacılığıyla sınırlı kalmayacağı değerlendiriliyor.

Adana, Türkiye'nin en önemli tarım merkezlerinden biri konumunda bulunuyor. Narenciye, karpuz, sebze ve yaş meyve üretiminde önemli paya sahip olan kentin ürünlerinin deniz yoluyla KKTC'ye daha kısa sürede ulaştırılması, lojistik maliyetlerini azaltabilecek alternatiflerden biri olarak gösteriliyor.

Bunun yanında Ceyhan Enerji İhtisas Bölgesi, Yumurtalık Serbest Bölgesi ve organize sanayi bölgelerinde üretilen sanayi ürünlerinin de deniz yoluyla taşınabilmesi bölgesel ticarete katkı sağlayabilecek unsurlar arasında değerlendiriliyor.

Turizme yeni bir soluk kazandırabilir

Feribot hattının en önemli katkılarından birinin turizm alanında yaşanabileceği ifade ediliyor.

Özellikle yaz aylarında Karataş ve Yumurtalık üzerinden KKTC'ye günübirlik veya hafta sonu seyahatlerinin mümkün hale gelmesi, hem Adana hem de Kuzey Kıbrıs turizmine hareketlilik kazandırabilir.

Bölge turizmcileri, böyle bir ulaşım alternatifinin Karataş ve Yumurtalık'ın sadece denize girilen ilçeler olmaktan çıkarak uluslararası ulaşım noktalarına dönüşmesine katkı sağlayabileceğini değerlendiriyor.

Öğrenciler için de alternatif olabilir

KKTC'de eğitim gören binlerce Türk öğrenci bulunuyor. Çukurova Bölgesi'nden çok sayıda öğrenci de üniversite eğitimi için Kuzey Kıbrıs'ı tercih ediyor.

Bugün ulaşım büyük ölçüde hava yoluyla sağlanırken, araçlı feribot seferlerinin başlaması halinde özellikle ailelerin ve öğrencilerin farklı bir ulaşım seçeneğine kavuşabileceği belirtiliyor.

Neden bugüne kadar gerçekleşmedi?

Uzmanlara göre projenin hayata geçirilememesinin en önemli nedeni ekonomik sürdürülebilirlik. Bir feribot hattının düzenli olarak işletilebilmesi için yıl boyunca yeterli yolcu ve araç talebinin oluşması gerekiyor. Bunun yanında liman yatırımları, işletme maliyetleri ve uluslararası denizcilik kurallarına uygun altyapının kurulması da ciddi finansman gerektiriyor.

Bu nedenle bugüne kadar farklı dönemlerde gündeme gelen proje, gerekli yatırım kararlarının alınamaması nedeniyle uygulamaya geçirilemedi.

Doğu Akdeniz'in yeni ulaşım rotası olabilir mi?

Son yıllarda Doğu Akdeniz'de ticaret hacminin artması, lojistik yatırımlarının hız kazanması ve alternatif ulaşım koridorlarının önem kazanmasıyla birlikte Karataş ve Yumurtalık yeniden dikkat çekmeye başladı.

Uzmanlar, gerekli fizibilite çalışmalarının yapılması ve kamu-özel sektör iş birliğiyle altyapı yatırımlarının tamamlanması halinde Adana'nın gelecekte KKTC'ye açılan alternatif bir deniz kapısı olabilecek potansiyele sahip olduğunu ifade ediyor.

Her ne kadar şu an için resmi olarak başlatılmış bir feribot projesi bulunmasa da, Adana'nın sahip olduğu coğrafi avantaj, güçlü tarım ve sanayi altyapısı ile artan turizm potansiyeli, Karataş ve Yumurtalık'tan KKTC'ye deniz ulaşımı fikrini bölgenin uzun vadeli kalkınma projeleri arasında canlı tutmaya devam ediyor.