SpaceX, AI1 uyduları ile uzay tabanlı veri merkezi hedefini resmen duyurdu. Şirketin tanıttığı Starmind projesi, yapay zekâ işlem yükünü Dünya dışına taşımayı amaçlarken, yörüngede kurulacak dev altyapının ilk teknik ayrıntıları da paylaşıldı. İlk prototip uyduların 2027 yılında fırlatılması planlanırken, proje uzun vadede milyonlarca yapay zekâ işlem birimini uzayda bir araya getirmeyi hedefliyor.

AI1 Uyduları Uzayda Yapay Zekâ İşlem Gücü Sunacak

SpaceX’in açıkladığı plana göre Starmind, zaman içinde 1 milyona kadar AI1 uydusundan oluşabilecek bir yörünge ağına dönüşecek. Şirket, sistemin yalnızca kendi donanımlarıyla sınırlı kalmayacağını, Nvidia başta olmak üzere farklı üreticilerin yapay zekâ hızlandırıcılarını da destekleyebileceğini belirtti. Gelecekte Tesla’nın geliştirmeyi planladığı 2 nanometre üretim teknolojisine sahip işlemcilerin de bu platformda kullanılabileceği ifade edildi.

Her AI1 uydusu ortalama 120 kilovat, en yüksek ise 150 kilovat seviyesinde yapay zekâ işlem kapasitesi sunacak. Bu değer, tek bir uydunun günümüzde kullanılan modern bir veri merkezi sunucu rafına yakın performans sağlayabileceği anlamına geliyor. Yüksek işlem kapasitesi nedeniyle AI1 oldukça büyük bir platform olarak tasarlandı. Tam açıldığında yaklaşık 20 metre yüksekliğe ve 70 metre kanat açıklığına ulaşacak uyduların yalnızca Starship roketiyle uzaya taşınabileceği belirtiliyor.

AI1 platformlarının en dikkat çekici bileşenlerinden biri geniş güneş panelleri olacak. Sürekli enerji üretmesi planlanan bu sistem sayesinde uydular yaklaşık 600 kilometre irtifada görev yapacak. Böylece daha alçak yörüngede faaliyet göstermesi planlanan Starlink Gen3 uydularıyla çakışma riskinin azaltılması hedefleniyor.

Starmind mimarisi, klasik internet bağlantısı sağlayan uydulardan farklı çalışacak. Yapay zekâ çıkarım işlemleri doğrudan uzaydaki AI1 platformlarında gerçekleştirilecek. Elde edilen sonuçlar önce lazer bağlantıları üzerinden diğer uydulara aktarılacak, ardından Starlink ağı aracılığıyla yer istasyonlarına ulaştırılacak.

SpaceX, uzayda kurulacak veri merkezlerinin enerji ve altyapı açısından önemli avantajlar sağlayacağını savunuyor. Şirkete göre kesintisiz güneş enerjisinden yararlanılması, doğal vakum ortamının soğutmaya katkı sağlaması ile arazi ve su tüketimi gibi klasik veri merkezi sorunlarının ortadan kalkması bu yaklaşımın öne çıkan yönleri arasında bulunuyor.

AI1 tasarımında yaklaşık 110 metrekare büyüklüğünde sıvı soğutmalı radyatörler kullanılacak. Bu sistemler oluşan ısıyı doğrudan uzayın vakumuna aktararak donanımın güvenli sıcaklık aralıklarında çalışmasını sağlayacak. Ayrıca mikrometeoritler ile uzay çöplerine karşı yedekli soğutma devreleri de platformun parçası olacak.

Buna karşın sektör uzmanları, yüksek performanslı işlemcilerin uzay ortamında uzun süre verimli şekilde çalıştırılmasının önemli mühendislik zorlukları barındırdığına dikkat çekiyor. Yörüngeye yerleştirilecek çok sayıda yeni uydunun uzay trafiği üzerindeki etkisi de tartışılan konular arasında yer alıyor. SpaceX ise geliştirme sürecinde bu sorunların kademeli olarak çözüleceğini ve sistemin aşamalı biçimde büyütüleceğini ifade ediyor. Şirket, ilk AI1 prototiplerini 2027’nin başında fırlatmayı, aynı yıl içerisinde Gigasat isimli üretim tesisinde seri üretime başlamayı hedefliyor.