28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden Ali Hamaney ve bazı aile üyelerinin cenaze töreni, Tahran'daki Musalla'da başladı.

BBC Farsça Servisi, törene katılmak üzere çok sayıda ülkeden yetkili ve konukların Tahran'da olduğunu bildiriyor.

3-6 Temmuz tarihleri arasında Tahran'da devam edecek cenaze töreni başka illerde de devam edecek ve 9 Temmuz'da Maşhad kentindeki törenle son bulacak.

İran Devrim Muhafızları (IRGC), güvenlik güçleri ve çeşitli devlet kurumları törenin düzenlenmesi için seferber edildi ve hükümet yetkilileri bunu "yüzyılın cenazesi" olarak nitelendiriyor.

Etkinlikten önceki günlerde yetkililer, gıda, dinlenme ve ilk yardım için binlerce alan oluşturulduğunu, bir milyondan fazla kişi için konaklama kapasitesi hazırlandığını ve Tahran'ın merkezindeki kalabalığı yönetmek için bir "insan koridoru" tasarlandığını açıkladı.

Bazı yetkililer törene 12 ila 20 milyon kişinin katılmasını beklediklerini belirtti.

Törenin sorumluluğu Tahran Muhammed Resulullah Karargahı'na verildi ve hükümet ile diğer devlet kurumları da hazırlık ve organizasyona katılıyor.

Organizasyondan sorumlu yetkililer, bu törenin hazırlık düzeyi ve kapsamının önceki örneklerle kıyaslanamayacak boyutta olduğunu söylüyor.

Cenaze nasıl düzenlenecek?

İran hükümeti, Ali Hamaney'in cenazesi için resmi slogan olarak "Ayağa kalkmalıyız", sembol olarak ise "sıkılı yumruğu" ilan etti.

Yetkililer tarafından açıklanan plana göre, Ali Hamaney için düzenlenecek "veda ve cenaze" töreni birkaç aşamada ve birbirini izleyen birkaç gün boyunca gerçekleştirilecek.

Tahran Valiliği ve organizasyon komitesinin açıklamasına göre tören, 3 Temmuz Cuma sabahı İmam Humeyni Musallası'nda düzenlenecek bir "veda töreni" ile başlayacak.

Tören alanı saat 06.00'da halka açılacak ve insanların 5 Temmuz Pazar akşamına kadar iki gün boyunca "son veda" için burayı ziyaret edebilecek.

Törenin yürütülmesinde birincil sorumluluğa sahip olan Tahran Muhammed Resulullah Kolordusu Komutanı Hasan Hasanzade, Ali Hamaney'in tabutunun farklı noktalardan görülebilmesi için yüksek bir platform üzerine yerleştirileceğini söyledi.

Hasanzade, her kişinin içeri girip vedasını yaptıktan sonra yaklaşık 15 ila 20 dakika içinde çıkabileceği şekilde organizasyonun tasarlandığını belirtti.

Yetkililer, "güvenliği" defalarca en öncelikli konu olarak vurguladı.

Yetkililere göre törenin düzenlenmesinde çeşitli askeri, emniyet, istihbarat ve yargı kurumları görev alıyor ve Tahran'a giriş noktalarından tören alanına kadar farklı güvenlik halkaları oluşturularak etkinliğin "aksamadan" gerçekleştirilmesi için şartların sağlanmasına çalışıldı.

Tahran'ın ardından cenaze töreni 6 Temmuz'da Kum kentinde devam edecek.

Cenaze namazının Cemkeran'da dinî mercilerden biri tarafından kıldırılacağı belirtildi.

Necef ve Kerbela

Ali Hamaney hayatı boyunca Irak'ı yalnızca iki kez, yedi ve 18 yaşlarındayken ziyaret etti ve daha sonra bir daha Necef ya da Kerbela'ya gitmedi.

Açıklanan programa göre naaşının 8 Temmuz'da Necef Havalimanı üzerinden Irak'a giriş yapması planlanıyor.

Necef'te İmam Ali Türbesi'nde düzenlenecek cenaze töreninin ardından program Kerbela kentinde devam edecek ve daha sonra naaş yeniden Necef üzerinden İran'a götürülecek.

İranlı yetkililer, törenin Irak'ta düzenlenmesini çeşitli Iraklı gruplardan gelen taleplere bir yanıt olarak nitelendiriyor ve törenin dini ve ulus ötesi boyutlarını vurguluyor.

Bununla birlikte bazı analistler Necef ve Kerbela'da cenaze törenleri düzenlenmesinin, Ali Hamaney'in bölgedeki Şiiler arasındaki ulus ötesi konumunu öne çıkarma girişimi olarak görülebileceğini düşünüyor.

Bazı gözlemciler bu adımı, İslam Cumhuriyeti'nin Şii dünyasının en önemli merkezlerinden birinde dini ve siyasi nüfuzunu sürdürme ve gösterme çabasının bir parçası olarak yorumladı.

Törenin koordinasyonu için birkaç gün önce Bağdat'a giden İran Dışişleri Bakanı Arakçi, cenazenin "sembolik öneme" sahip olduğunu belirterek, Necef ve Kerbela'da tören düzenlenmesinin Ali Hamaney'in Şiiler arasındaki konumunun İran sınırlarının ötesine uzandığını gösterdiğini söyledi.

Bu bağlamda bazı İranlı yetkililer, bu etkinliği "iki ulus arasındaki derin bağı" sergilemek için bir fırsat olarak tanımladı ve bunu bölgedeki daha geniş bir siyasi-dini çember ve zincirin parçası olarak değerlendirdi.

Irak hükümeti, ülkedeki etkinliğin başlıca organizatörlerinden biri konumunda.

Haberlere göre etkinlik, Irak Başbakanlık Ofisi'nin doğrudan koordinasyonunda ve çeşitli devlet kurumları ile bakanlıkların katılımıyla gerçekleştirilecek. Bazı Iraklı yetkililer, etkinliğe ev sahipliği yapmayı "tarihi bir onur" olarak nitelendirdi ve organizasyon için tüm idari, hizmet ve güvenlik kapasitesinin seferber edileceğini söyledi.

Mehr Haber Ajansı, Iraklı yetkililere dayandırdığı haberinde, Necef ve Kerbela vilayetleri, Irak ulaştırma, içişleri ve dışişleri bakanlıkları, Halk Seferberlik Güçleri ve Irak Başbakanlık Ofisi'nin törenin koordinasyonu ve düzenlenmesinden sorumlu kurumlar arasında yer aldığını bildirdi.

Tahran, Kum, Necef ve Kerbela'da cenaze törenlerinin düzenlenmesinin ardından, programın son aşamasının 8 Temmuz'da Meşhed kentinde gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Ali Hamaney orada bulunan İmam Rıza Türbesi'ne defnedilecek.

Hamaney'in cenazesini organize eden yetkililer, İmam Rıza Türbesi'ndeki defin işleminin ardından 40 gün boyunca çeşitli vilayetlerde dini törenler ve dualar düzenleneceğini, ayrıca Ali Hamaney'in defin yıl dönümüne kadar başka konferanslar ve törenler için de hazırlık yapıldığını açıkladı.