Amerika'dan NATO zirvesi öncesi "Yüzde 5" ikazı
abd'nin nato daimi temsilcisi matthew whitaker, temmuz ayında türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenecek nato zirvesi öncesinde müttefik ülkelere yönelik dikkat çekici açıklamalarda bulundu. whitaker, daha önce gsyh'lerinin yüzde 5'ini savunmaya ayırma konusunda taahhütte bulunan üye ülkelerin, ankara zirvesinde bu sözlerini tutup tutmadıklarının test edileceğini belirtti.
abd'nin nato daimi temsilcisi matthew whitaker, temmuz ayında türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenecek nato zirvesi öncesinde müttefik ülkelere yönelik dikkat çekici açıklamalarda bulundu. whitaker, daha önce gsyh'lerinin yüzde 5'ini savunmaya ayırma konusunda taahhütte bulunan üye ülkelerin, ankara zirvesinde bu sözlerini tutup tutmadıklarının test edileceğini belirtti.
Donald Trump liderliğindeki ABD yönetiminin beklentilerini dile getiren Whitaker, Avrupa ülkelerinin kendi konvansiyonel savunma sorumluluklarını üstlenmeleri gerektiğinin altını çizdi. ABD'nin savunma harcamalarındaki yüksek oranla müttefiklerine öncülük etmeye devam edeceğini kaydeden Whitaker, artık müttefiklerin de sorumluluk alma vaktinin geldiğini vurguladı.
"MÜTTEFİKLER İLK KARNELERİNİ ALACAKLAR"
Whitaker, Newsmax kanalına verdiği röportajda, NATO ülkelerinin savunma harcamaları konusundaki karnelerinin Ankara'daki zirvede belli olacağını ifade etti. Haziran 2025'te Lahey'de mutabık kalınan yüzde 5'lik hedefi hatırlatan ABD'li diplomat, "Müttefikler, bu taahhütte bulunduklarından bu yana ilk sınavlarını Ankara'da verecekler" diyerek ülkeleri üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmeye davet etti.
ABD'DEN 1,5 TRİLYON DOLARLIK SAVUNMA BÜTÇESİ
ABD'nin 2027 yılı için 1,5 trilyon dolarlık devasa bir savunma bütçesi planladığını açıklayan Whitaker, bu rakamla ABD'nin belirlenen yüzde 5'lik oranın çok üzerinde kalacağını belirtti. Bu durumun ABD'nin İttifak içindeki öncü rolünü pekiştirdiğini söyleyen Whitaker, diğer müttefiklerin de kendilerini örnek alarak kendi konvansiyonel savunma mekanizmalarını güçlendirmelerini beklediklerini ifade etti.
"KENDİ SAVUNMANIZI BİZZAT ÜSTLENİN"
Başkan Donald Trump’ın politikaları doğrultusunda müttefiklerden daha fazla sorumluluk talep ettiklerini belirten Whitaker, Avrupa'nın güvenlik mimarisinde daha etkin ve bağımsız bir rol oynaması gerektiğine dikkat çekti. ABD'nin artık her yükü tek başına sırtlamayacağı mesajını veren Whitaker, "Avrupa'nın kendi savunma sorumluluğunu bizzat üstlenmesini bekliyoruz" diyerek beklentilerini net bir dille ortaya koydu.
2035 HEDEFİNE DOĞRU İLK ADIMLAR
Lahey'deki zirvede 2035 yılına kadar savunma harcamalarını GSYH'nin yüzde 5'ine çıkarma kararı alan NATO ülkeleri için Ankara zirvesi, bu uzun vadeli hedefe yönelik bir ara değerlendirme niteliği taşıyor. İttifakın güvenlik odaklı bu yeni vizyonu, hem konvansiyonel tehditlere karşı hazırlıklı olmayı hem de üye ülkeler arasındaki mali sorumluluk paylaşımını dengelemeyi amaçlıyor.