Anayasa Mahkemesi'nden cinsiyet değişikliği kararı

Anayasa Mahkemesi cinsiyet değişikliği ameliyatlarıyla ilgili önemli bir karara imza attı.

Yüksek Mahkeme, cinsiyet değişikliği ameliyatı için mahkeme izni alınmasını öngören düzenlemeye yapılan itirazı görüştü.

İtiraz, Antalya 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülen bir dava üzerine yapıldı.

Başvuru metninde, “Cinsiyet değişikliğine izin verilmesinin yaratılıştan kaynaklı biyolojik farklılığın yok edilerek bunun hukuki sonuçlarının ortadan kaldırılmasına neden olduğu, askerlik hizmeti gibi cinsiyet temelli farklılık yaratan normların itiraz konusu kuralla işlevsiz hale getirildiği” savunuldu.

Yine başvuruda, bu durumun kimsenin cinsiyetine uygun olmayan bir işte çalıştırılamayacağını öngören anayasal hükümle de çeliştiği belirtilerek kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürüldü.

"ÖZEL HAYAT" VURGUSU

Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru kapsamında verdiği kararlarında özel hayat kavramının eksiksiz bir tanımı bulunmayan geniş bir kavram olduğunu, bu kapsamda korunan hukuki değerin esasen kişisel bağımsızlık olduğunu, özel hayata saygı hakkının kapsamının belirlenmesinde bireyin kişiliğini geliştirmesi ve gerçekleştirmesi kavramının temel alındığını belirtti.

"Bu bağlamda anılan hak; herkesin istenmeyen bütün müdahalelerden uzak, kendine özel bir ortamda yaşama hakkına sahip olduğuna işaret etmekle birlikte kişiliğin serbestçe geliştirilmesiyle uyumlu birçok hukuki menfaati de içermektedir.

İtiraz konusu kural, cinsiyet değişikliğini mahkemece verilecek izin şartına bağlamak suretiyle maddi ve manevi varlığı koruma ve geliştirme hakkı ile özel hayata saygı gösterilmesini isteme hakkına sınırlama getirmektedir.

Kuralda, cinsiyet değişikliğine izin verilme usulü herhangi bir tereddüde yer vermeyecek biçimde açık ve net olarak düzenlendiği gözetildiğinde kuralın belirli ve öngörülebilir olduğu, bu yönüyle kanunilik şartını taşıdığı anlaşılmıştır."

İTİRAZIN REDDİNE KARAR VERİLDİ

Türk Medeni Kanunu'nda kişinin cinsiyet değiştirme ameliyatı yapabilmesi için belirli aşamalar olduğu anlatılan karar metninde, "Cinsiyet değiştirmenin mahkemece izin verilmesi şartına tabi tutulmasını öngören kuralın kamu düzeninin sağlanması ve bireyin sağlığının korunmasını amaçladığı gözetildiğinde kuralın zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşılamaya yönelik olmadığı söylenemez" denildi.

Yüksek Mahkeme bu gerekçelerle itirazın reddine karar verdi.