Yargı kararıyla CHP Genel Başkanlığına atanan Kemal Kılıçdaroğlu'nun yer aldığı CHP'deki üye katılım törenine katılan yüzlerce kişinin cast ajansından figüran olduğuna ilişkin BirGün muhabiri Ebru Çelik'in haberinin ardından CHP'den gelen tepkiler tartışılıyor. Uzun süredir gazeteciler ve yayın kuruluşlarına yönelik tepkilerin ve yargı uygulamalarının yaşandığı Türkiye'deki durumun benzerleri ABD ve İngiltere'de de yaşanıyor.

The Guardian'da yer alan araştırmaya göre, gazeteciler, kişisel güvenliklerine ilişkin artan endişeler nedeniyle sağcı protestolar, Donald Trump yönetimi ve trans konuları hakkındaki haberlerinde sansür uyguluyorlar; haber merkezleri ise karşılaştıkları riskleri "normalleştirmekle" suçlanıyor.

İngiltere genelinden yüzlerce gazeteci, güvenlikleri konusunda artan endişelerini anonim olarak açıkladı. Bazıları, gözdağı nedeniyle belirli konular hakkındaki haberleri yayınlamaktan kaçındıklarını veya değiştirdiklerini, bunun da otosansüre ve "kamuoyu tartışmasının daralmasına" yol açtığını bildirdi.

Bulgular, batıda geleneksel medyaya yönelik artan düşmanlık ortamında başlatılan ve hükümet destekli bir soruşturma kapsamında gazetecilerin güvenliği konusunda ortaya çıktı.

Bir gazeteci, "Kamu yararına olabilecek, haber yapmaya değer bir olay olduğunda, bunun 'haber yapmaya değer' olup olmadığı konusunda açık tartışmalar yaptığımız zamanlar kesinlikle oldu," dedi.

Bir diğeri ise şöyle dedi: "Kesinlikle arkama bakıp takip edilmediğimden ve insanların bana bağırmaya başlamayacağından emin oluyordum."

Araştırmacılar, özellikle çevrimiçi ortamda, haber yapmaya bağlı tacizin arttığına dair yaygın bir inanış tespit etti. Ayrıca, kutuplaşmış siyasi ortam göz önüne alındığında, bu artışın kaçınılmaz olduğu yönünde bir algının hakim olduğu ve gazetecilerin "kalın derili" olmasının beklendiği haber odası kültürlerini de ortaya çıkardılar.

Kadın gazeteciler, cinsiyetçi ve cinsel içerikli taciz, açık tehditler, uygunsuz mesajlar ve görünüşe odaklanan çevrimiçi yorumlar gibi istismarın en ağır mağdurları oldular.

Gazetecilerin güvenlik endişelerine yol açtığını belirttiği ortak konular arasında sağcı göçmen karşıtı protestolar, Trump yönetimi (ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Teşkilatı'na (ICE) karşı protestolar dahil) ve trans bireylerle ilgili konular yer alıyordu.

Araştırmada, "Göçmen karşıtı protestolar, hem yürüyüşlere bizzat katılmanın riskleri hem de sonrasında yapılacak herhangi bir haberin yol açacağı tepkiler açısından gazeteciler tarafından en çok referans gösterilen konular oldu" bulgusu ortaya çıktı.

Benzer bulgular ABD'de de kaydedildi; Uluslararası Kadın Medya Vakfı, gazetecilerin artan siyasi kutuplaşma , medyaya olan kamu güveninin azalması ve fiziksel ve psikolojik risklere maruz kalma oranlarının artması gibi sorunlarla karşı karşıya kaldığını tespit etti.

İngiltere Ulusal Gazeteciler Birliği'ne açıklanan bilgilere göre, Kuzey İrlanda'da göçmen karşıtı ayaklanmaları haberleştirirken maskeli kişiler tarafından tehdit edilen gazetecilere dair çok sayıda olay yaşandı .

Başka bir olayda ise, göçmen karşıtı bir protestoyu haberleştiren bir gazetecinin görüntüleri bir Facebook grubunda paylaşıldı ve insanlar gazeteciyi tespit edip bulmak için birlikte çalıştılar.

Bir katılımcı, "krallığı birleştir" mitinginde bir kadın gazetecinin kadın düşmanı hakaretlere maruz kaldığını gördüğünü ve bu görüntülerin daha sonra sosyal medyaya yüklendiğini anlattı.

Gazetecilerin kişisel güvenliğiyle ilgili tartışmaların haber odalarında düzenli bir konu haline gelmesiyle birlikte, bakanlar Alma Economics'e bir araştırma emri verdi. Bu araştırma, 531 gazetecinin katılımıyla ve 55 derinlemesine görüşmeyle, İngiltere'de bugüne kadar yapılmış en kapsamlı gazeteci güvenliği değerlendirmelerinden biri olma özelliğini taşıyor.

Ankete katılanların neredeyse yarısı, güvenlik endişelerinin belirli haberleri yapma isteklerini etkilediğini söylerken, yaklaşık üçte biri ise haber yapma biçimlerini veya konularını değiştirdiğini belirtti.

Araştırma, çevrimiçi ve video gazeteciliğine geçişin gazetecileri daha kolay tanınır hale getirdiğini ortaya koydu.

Bir muhabir, “Gazeteciler eskiden çok daha anonimdi,” dedi. “Şimdi ise sürekli canlı yayın yapmanız, TikTok videoları çekmeniz bekleniyor… İnsanlar ‘Gazeteciliğin geleceği ne olacak?’ ve ‘Nasıl uyum sağlayabiliriz?’ gibi birçok şeyden bahsediyor. Ama çok nadiren ‘Bu bizden ne götürüyor?’ sorusu tartışılıyor. Özellikle de kadın gazetecilerden.”

Katılımcılar, Birleşik Krallık'ın dünyanın diğer bölgelerine kıyasla gazeteci olarak çalışmak için hâlâ güvenli bir yer olduğunu kabul ettiler.

Ancak gazeteciler, risklerin zamanla arttığını, bunun da "kamuoyunun güveninin azalması, medyayı 'sahte haber' olarak gösteren anlatılar ve gazeteciler ile kamuoyu arasındaki sınırların bulanıklaşması"ndan kaynaklandığını söyledi; bu da gazetecilik eğitimi almamış ancak geniş çevrimiçi kitlelere erişimi olan "vatandaş gazetecilerin" yükselişi anlamına geliyor.

NUJ Genel Sekreteri Laura Davison, “Araştırma bulguları iç karartıcı,” dedi. “Taciz asla bir gazetecinin işinin bir parçası olarak görülmemelidir. Bu davranış sadece insanların hayatları üzerinde son derece zararlı bir etkiye sahip olmakla kalmaz, aynı zamanda gazetecilerin işlerini yapma yeteneklerini ve basın özgürlüğünü de caydırıcı bir etkiye sahiptir.”

"Sosyal medya şirketlerinin de taciz ve zorbalığı önleme konusundaki sorumluluklarını nihayet kabul etmelerinin zamanı geldi."

Kültür, Medya ve Spor Bakanlığı sözcüsü, hükümetin taciz ve tehditlerle mücadele etmek için Ulusal Gazetecilerin Güvenliği Komitesi ile birlikte çalıştığını belirterek, "Gazetecilerin desteklendiğini ve korunduğunu hissetmeleri için gerekli koşulları yaratmak çok önemlidir , böylece en önemli haberleri anlatmaya odaklanabilirler," dedi.