Aşırı Sıcaklarda Tehlike Çanları: Soğuk Terleme Hangi Hastalığın Belirtisi?

Vatandaşlar panik halinde "sıcak çarpması belirtileri nelerdir", "güneş geçmesine ne iyi gelir" ve "sıcak çarpmasında ilk yardım nasıl yapılır" gibi sorgularla tehlikeden korunmanın yollarını arıyor. İşte konuya dair tüm merak edilen o soruların yanıtları...

Termometrelerin rekor seviyelere ulaşmasıyla birlikte sağlık uzmanlarından peş peşe kritik uyarılar geliyor. Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Eyyüp Kenan Özok, yüksek sıcaklıkların vücut dengesini bozarak sinsi bir şekilde hayati tehlike yarattığına dikkat çekti. Çoğu kişi güneş çarpmasının sadece yüksek ateşle başladığını düşünse de, aslında ilk belirtinin "soğuk cilt" olabileceği gerçeği herkesi şaşırttı. Peki, sıcak havalarda vücudumuz bize hangi tehlike sinyallerini veriyor ve bu sinyallere karşı ne yapmalıyız?

SICAK ÇARPMASI BELİRTİLERİ NELERDİR? SOĞUK CİLT NEYİN İŞARETİ?

Dr. Özok'un açıklamalarına göre, aşırı sıcaklara maruz kalan vücut kendini soğutmak için yoğun bir şekilde terliyor. Bu durum ilk aşamada soğuk ve terli bir cilt, aşırı susuzluk, şiddetli kas krampları, baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı ve idrar renginde koyulaşma ile kendini gösteriyor. Tablo ağırlaştıkça cilt kuruyor, kızarıyor ve ateş aniden yükseliyor. Bu evrede damarlar genişlediği için tansiyon düşüyor ve kalp daha fazla kan pompalamak için hızla çarpıyor. Zamanında tıbbi müdahale yapılmazsa, sıvı ve tuz kaybı kalp krizine kadar giden çok daha ciddi ve ölümcül sonuçlar doğurabiliyor.

YAZ SICAKLARINDA BESLENME NASIL OLMALI? KARPUZ TÜKETİMİNE DİKKAT!

Sıcak havalarda vücut direncini korumak için yediklerimiz de büyük önem taşıyor. Yaz aylarının vazgeçilmezi karpuz herkesin serinlemek için ilk tercihi olsa da, uzmanlar burada gizli bir tehlikeye işaret etti. Yaklaşık 200 gram karpuz veya kavunda 13-15 gram karbonhidrat bulunuyor. Bu nedenle özellikle şeker hastalarının porsiyon kontrolü yapması şart. Ağır ve yağlı yiyecekler yerine taze fasulye, kabak, mısır gibi yaz sebzeleri ile vişne, yaban mersini ve çilek gibi meyveler masalardan eksik edilmemeli. İçecek olarak ise buzlu çay ve kahve sadece ölçülü tüketildiğinde fayda sağlıyor.

SICAK ÇARPMASINDA RİSK GRUPLARI KİMLER?

Kavurucu sıcaklar en çok savunmasız grupları hedef alıyor. 5 yaş altındaki çocuklar ve 65 yaş üstü yaşlılar, vücutlarının ısı düzenleme mekanizmaları yetersiz veya zayıflamış olduğu için büyük risk altında. Hamileler, kronik hastalar, aşırı kilolular veya çok zayıf kişiler de güneşin zararlı etkilerine karşı oldukça savunmasız. Uzmanlar, günlük yaşantıda küçük değişiklikler yapılmasını, örneğin spor yapanların egzersiz saatlerini mutlaka akşam serinliğine kaydırmasını tavsiye ediyor.

GÜNEŞTEN KORUNMAK İÇİN NELER YAPILMALI?

Özellikle güneş ışınlarının en dik ve tehlikeli olduğu 11.00 ile 16.00 saatleri arasında zorunlu olmadıkça dışarı çıkılmaması gerekiyor. Dışarı çıkıldığında açık renkli, hafif ve bol giysiler tercih edilmeli, şapka ve güneş gözlüğü takılmalı, cilt için mutlaka güneş kremi kullanılmalı. Susamayı beklemeden bol bol su içmek hayati önem taşıyor. Dr. Özok'un en çarpıcı uyarılarından biri de araç kullanımıyla ilgili oldu. Güneş altında uzun süre park halinde kalmış araçlara hemen binmek büyük bir hata; kapıları açarak araçların önce iyice havalandırılması şart.

SICAK ÇARPMASINDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?

Çevrenizde biri sıcak çarpması yaşarsa yapmanız gerekenler oldukça net ve hayat kurtarıcı:

Hastayı hemen serin, gölgeli veya klimalı bir ortama taşıyın.

Bilinç bulanıklığı, baygınlık veya yüksek ateş durumu varsa hiç vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın.

Hastanın üzerindeki kalın veya dar giysileri gevşetin, gerekiyorsa çıkarın.

Vücut ısısını hızla düşürmeye çalışın. Hastanın vücudunu serin suyla ıslatın, vantilatör kullanın veya koltuk altı, ense ve kasık bölgelerine soğuk kompres yapın.

Eğer hastanın bilinci açıksa, küçük yudumlarla su içmesini sağlayın. Bilinci kapalı veya yarı kapalıysa boğulma tehlikesine karşı kesinlikle ağızdan su vermeyin.

Sağlık ekipleri olay yerine ulaşana kadar hastayı asla yalnız bırakmayın ve solunumunu yakından takip edin.