İşsizlik, geleceksizlik kıskacında kalan ve her geçen gün özgürlükleri kısıtlanan gençlerin protestoları mezuniyet törenlerine damga vurdu. Okullarındaki kayyumlara, ülkedeki adaletsizlik ve eşitsizliklere tepki gösteren öğrenciler, yaratıcı pankart ve sloganlarla iktidarı tiye alırken aynı zamanda mücadele çağrısı yaptı. Yıl boyunca sesleri bastırılan gençler, eğitim hayatlarının en özel gününü toplumsal muhalefetin merkezine taşıdı.

Saray rejimi, okullara atadığı kayyumlarla, öğrencilere verdiği uzaklaştırma kararıyla, desteklediği faşist saldırılarla okulları zapturapt altına almak istese de öğrenciler biat etmiyor. Yıl boyunca okuldan uzaklaştırmalarla, disiplin cezalarıyla, gözaltılarla tehdit edilen öğrenciler, mezuniyet töreninde iktidarı ve kayyum aparatlarını protesto etti.

Bilgi Üniversitesi, ODTÜ ve İstanbul Üniversitesi’nde peş peşe yaşanan protestolarda “Öğrenciler biat etmiyor” mesajı verildi. Önceki gün ODTÜ’lü öğrenciler, 70’inci yıl mezuniyet töreninde atanmış Rektör Ahmet Yozgatlıgil konuşma yaptığı sırada sahneye sırtını döndü. Yozgatlıgil’in konuşması öğrenciler ve aileler tarafından yuhalandı.

ODTÜ’de geleneksel olarak düzenlenen mezuniyet yürüyüşü bu sene de Devrim Stadyumu’nda gerçekleştirildi. Öğrenciler, taleplerini ve sözlerini pankartlara yansıttı. İfade özgürlüğü, işsizlik, ekonomik kriz, NATO Zirvesi ve muhalefete yönelik baskılar pankartların ana gündemiydi.

Öğrenciler, CHP’nin tutuklu Cumhurbaşkanı Adayı Ekrem İmamoğlu’nun diplomasının iptal edilmesi gündemine dair, “Lütfen diplomamızı iptal etmeyin, alması zordu” pankartıyla yürüdü. Bir başka pankartta NATO Zirvesi sebebiyle Ankara’daki gecekondu evlerinin önüne setlerin çekilmesinin fotoğrafını koyarak “Kapatıcım çok sorulmuş, yana bırakıyorum” denildi. Başka bir öğrenci grubu ise “Her proje revize edilebilir, 23 yıllık olanlar bile” pankartıyla AKP iktidarına gönderme yaptı.

Törende öğrencilerin en çok değindiği konulardan biri de siyaset gündemi oldu. ‘‘Mutlak butlan’’ kararına ve Kemal Kılıçdaroğlu’na yönelik tepkiler, üniversitelilerin mizah anlayışıyla pankartlara taşındı. “Diyecek bir şey bulamıyorum Allah’ından butlan!” ve “Koltuk sevdası” pankartlarıyla CHP’nin başına mahkeme kararıyla atanan Kılıçdaroğlu eleştirildi.

REKTÖR KONUŞTURULMADI

Bilgi Üniversitesi’nin mezuniyet töreninde ise öğrenciler, Rektör Ege Yazgan’ı konuşma yaptığı sırada “kayyum” sloganlarıyla protesto edip sırtını döndü. Mezun olan öğrencilerin “sırt dönme” eylemine, tribünlerdeki aileler ve davetliler de alkışlarla destek verdi. Rektör yoğun protesto sebebiyle konuşmasını yarıda bırakarak sahneden ayrıldı.

Bir gece yarısı kararnamesiyle AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kapısına kilit vurulan Bilgi Üniversitesi gençlerin ve emekçilerin kararlı mücadelesi sayesinde yeniden açılmıştı. Günlerce okulunda mücadeleyi büyüten öğrencilerin mezuniyet töreni, protestolarının en yoğun yaşandığı törenlerden biri oldu.

ATANMIŞLARA YER YOK

Bu sene mezuniyet törenlerinde atanmış yönetimlere tepki çoğaldı.

İstanbul Erkek Lisesi’nin mezuniyet töreninde öğrenciler, okul müdürü Hikmet Konar konuşma yaparken sırtlarını dönerek protesto gerçekleştirdi. Konar'ın konuşmasını marşlarla kesen öğrencilerin eyleminin ardından tören iptal edildi.

İstanbul Üniversitesi Çapa Diş Hekimliği Fakültesi’nde atanmış Rektör Osman Zülfikar, “Aile kurup kucağınıza çocuğunuzu alıp gelmenizi beklerdim” sözleri üzerine protesto edildi. Çok sayıda öğrenci, tepkisini göstermek amacıyla kürsüye sırtını döndü. Protestoya öğrencilerin yakınları da destek verdi. Rektör, dua okutmasının ardından “Tören bitti” diyerek sahneden ayrıldı.

Boğaziçi Üniversitesi Felsefe Bölümü öğrencisi Hasan Akdağ, mezuniyet töreninde "paraşüt akademisyen" olarak anılan öğretim üyesi Yasin Ramazan Başaran ile fotoğraf çektirmek istemedi. Diplomayı vermekte zorluk çıkaran Başaran’ın "O zaman iki ay sonra diplomanı Rektörlükten alırsın" diyerek öğrenciyi tehdit ettiği öğrenildi. Olayın ardından Akdağ’ın mezun kartı iptal edildi.

“DEVRİM”DEN DENİZ’E SELAM

Tutuklu komedyen Deniz Göktaş mezunu olduğu üniversitede unutulmadı. Arkadaşları, Göktaş’ın yer aldığı pankartlarla yürüdü. Göktaş’ın da mezun olduğu psikoloji bölümü öğrencileri, "Dışarıda tutsak değil, içeride özgür olan bölüm arkadaşımız Deniz'e selam: Neşemizi çalamayacaklar!" pankartı açtı. Başka bir pankartta ise “Denizler bir kuyuya sığmaz” ifadeleri yer aldı.

AKADEMİK ÖZGÜRLÜKTE GERİLEME HIZLA ARTIYOR

V-Dem Enstitüsü’nün Akademik Özgürlük Endeksi, akademik özgürlükte gerileme yaşayan ülke sayısının iyileşme yaşayan ülke sayısından daha fazla olduğunu ortaya koydu. Verilere göre, 2015–2025 döneminde akademik özgürlük 50 ülkede geriledi. Buna karşın yalnızca 9 ülkede iyileşme kaydedildi. Akademik özgürlük ve demokrasi bakımından geçmişte görece yüksek puanlara sahip olup gerileme yaşayan ülkeler arasında Türkiye, Macaristan ve Hindistan yer aldı.