Avrupa’da teknoloji egemenliği hedefi, artan siyasi destek ve yeni yatırımlara rağmen önümüzdeki yıllarda sınırlı ilerleme gösterebilir. Forrester tarafından yayımlanan yeni araştırma, kıtanın bulut hizmetleri, yarı iletken üretimi ve yapay zekâ altyapısında ABD merkezli teknoloji şirketlerine olan bağımlılığını kısa vadede azaltmasının zor olduğunu ortaya koydu. Rapora göre mevcut koşullar, Avrupa’nın tamamen bağımsız bir dijital ekosistem oluşturmasını önümüzdeki beş yıl içinde gerçekçi bir hedef olmaktan uzaklaştırıyor.

Forrester Avrupa’nın Dijital Bağımsızlığının Yavaş İlerleyeceğini Öngörüyor

Araştırma şirketi Forrester, yayımladığı Global Sovereignty Forecast raporunda ülkelerin kritik teknolojileri bağımsız şekilde geliştirme, işletme ve koruma kapasitesini ölçen Teknoloji Egemenliği Endeksi’ni paylaştı. Endekse göre Almanya’nın puanının 2025-2030 döneminde yüzde 34’ten yüzde 36’ya, Birleşik Krallık’ın ise yüzde 30’dan yüzde 32’ye yükselmesi bekleniyor. Raporu hazırlayan analist Dario Maisto, teknoloji egemenliği kavramının son dönemde yoğun ilgi gördüğünü ancak mevcut düzenlemelerin şirketlere tam bağımsızlık zorunluluğu getirmediğini belirtti.

Maisto, veri yerleşimi, belirli iş yüklerinin şirket içinde çalıştırılması veya kritik sistemlere erişecek personelin vatandaşlığı gibi özel gerekliliklerin bulunduğunu, buna karşın teknoloji egemenliğini zorunlu kılan ortak bir uluslararası düzenleme olmadığını ifade etti.

Rapora göre Avrupa’nın en büyük zorluklarından biri bulut altyapısındaki yüksek dışa bağımlılık olarak öne çıkıyor. Bölgedeki bulut pazarının yaklaşık yüzde 65’i Amazon Web Services, Microsoft Azure ve Google Cloud tarafından kontrol ediliyor.

Birçok kurumsal yazılımın yalnızca bu platformlarda tam kapasiteyle çalışması, şirketlerin farklı altyapılara geçmesini zorlaştırıyor. Özellikle SaaS çözümlerinin önemli bölümü, hiperskal bulut sağlayıcılarının API altyapısına bağlı olduğu için alternatif platformlara taşınması yalnızca veri aktarımıyla gerçekleştirilemiyor. Forrester ayrıca veri merkezi kapasitesi, enerji altyapısı, tedarik zinciri, nadir toprak elementleri işleme kabiliyeti, çip üretimi ve yapay zekâ geliştirme alanlarında Avrupa’nın ABD ve Çin’e karşı önemli yapısal bağımlılıklarını sürdürdüğünü vurguluyor.

Rapor, Avrupa Birliği’nin attığı adımların uzun vadede önemli katkılar sağlayabileceğini ancak kısa sürede köklü değişim oluşturmasının zor olduğunu değerlendiriyor. Avrupa Komisyonu tarafından açıklanan teknoloji egemenliği paketi; yapay zekâ, bulut bilişim, açık kaynak yazılımlar ve yarı iletken üretimine yönelik yatırımları artırmayı hedefliyor.

Fransa’nın yaklaşık 2,5 milyon kamu cihazında Windows yerine Linux tabanlı sistemlere geçiş planı da dijital bağımsızlık stratejisinin somut örneklerinden biri olarak gösteriliyor.

Buna rağmen Avrupa’nın küresel çip üretimindeki payı yüzde 10’un altında bulunuyor. Bölgedeki şirketler ise dünya genelindeki çip tasarımlarının yalnızca yüzde 1’ini gerçekleştiriyor. Nvidia ve Qualcomm gibi küresel üreticilerle rekabet edebilecek büyük tasarım şirketlerinin bulunmaması da önemli eksiklikler arasında yer alıyor.

Forrester, önümüzdeki dönemde Avrupa’nın tüm dış bağımlılıklarını ortadan kaldırmak yerine kritik teknolojilerdeki riskleri yönetmeye odaklanmasının daha gerçekçi bir strateji olacağını değerlendiriyor.