Uluslararası Doğayı Koruma Birliği'nin (IUCN) nesli tehlike altındaki türler listesindeki caretta caretta türü deniz kaplumbağalarının Akdeniz havzasındaki en büyük yuvalama kumsallarını Türkiye'nin Akdeniz kıyıları oluşturuyor. Türkiye'de ise Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP), Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü'ne bağlı 21 yuvalama kumsalı bulunuyor. 29,5 kilometrelik uzunluğuyla Akdeniz havzası ve Türkiye'nin en büyüğü olan ve 12 Mayıs'ta ilk yuvanın oluştuğu Belek kumsalında 2026 yılının ilk yavru çıkışı ise 11 Temmuz Cumartesi günü gerçekleşti.

Antalya'nın Serik ilçesine bağlı dünyanın en önemli turizm merkezlerinden biri de olan Belek'te, 1994 yılından bu yana yürütülen caretta caretta türü deniz kaplumbağalarını koruma projesinde, 32 yıl geride kaldı. Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ve Belek Turizm Yatırımcıları Birliği'nin (BETUYAB) desteğiyle Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) tarafından yürütülen projede bugüne kadar denize ulaştırılan yavru sayısı 1,5 milyonu aştı.

Sezonun ilk yuvası, 12 Mayıs'ta EKAD ekipleri tarafından kayıt altına alındı. Deniz kaplumbağalarının yumurtaları, hava sıcaklığına bağlı olarak yaklaşık 45-60 günlük kuluçka sürecinin ardından açılıyor. Bu yıl ilk yavru çıkışı da yaklaşık 2 aylık gelişim sürecinin sonunda gerçekleşti ve yavrular doğal yaşam yolculuklarının ilk adımını attı.

İlk yavru çıkışının gerçekleştiği tarihe kadar yürütülen izleme ve koruma çalışmaları kapsamında 1800 yuvanın kayıt altına alındığını belirten EKAD Başkanı Dr. Fuat Ali Canbolat, “Yuvalar, düzenli olarak izlenerek doğal ve insan kaynaklı tehditlere karşı korunuyor. EKAD ekipleri tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında yuvalama sezonu boyunca gece ve gündüz arazi çalışmaları, yuva tespiti, koruma, veri toplama ve farkındalık faaliyetleri aralıksız sürdürülüyor" dedi.

Bu yıl ilkbahar ve yaz başında hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin altında seyretmesi nedeniyle yuvalama sezonunun önceki yıllara göre daha yavaş ilerlediğini anlatan Dr. Canbolat, “Sıcaklıkların artmasıyla hem yeni yuva sayısının hem de önümüzdeki günlerde yavru çıkışlarının kademeli artması bekleniyor" diye konuştu.

Yavru çıkış döneminin başlamasıyla kumsalları kullanan vatandaşların ve ziyaretçilerin yuvaların bulunduğu alanlara dikkat etmeleri uyarısında bulunan Dr. Canbolat, “Gece saatlerinde yapay ışık kullanımını en aza indirmeleri ve yavruların denize güvenli ulaşmasına engel olabilecek davranışlardan kaçınmaları büyük önem taşıyor. Deniz kaplumbağalarının yaşam döngüsünün en kritik evrelerinden biri olan yavru çıkış dönemi boyunca Belek kumsallarındaki koruma ve izleme çalışmaları sezon sonuna kadar aralıksız devam edecek" dedi.