Sustainable Development dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, doğal kaynaklar üzerindeki baskının azaltılması amacıyla uzun vadeli bir nüfus senaryosu önerdi. Çalışmada, dünya nüfusunun zorlayıcı politikalar olmadan, eğitim ve gönüllü aile planlaması uygulamaları sayesinde 2200 yılına kadar yaklaşık 4 milyar seviyesine gerilemesinin sürdürülebilirlik açısından önemli faydalar sağlayabileceği savunuluyor. Araştırmacılar, önerinin zorunlu nüfus azaltma politikalarını değil, bireysel tercihleri destekleyen sosyal politikaları temel aldığını özellikle vurguluyor.

Araştırma Zorlayıcı Politikaları Değil Gönüllü Dönüşümü Savunuyor

Araştırmayı hazırlayan ekip, dünyanın karşı karşıya olduğu en büyük sorunlardan birinin yalnızca nüfus artışı olmadığını, artan tüketim alışkanlıkları ile sınırlı doğal kaynaklar arasındaki dengenin giderek bozulması olduğunu belirtiyor. Bilim insanlarına göre nüfusun uzun vadede daha dengeli bir seviyeye ulaşması, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı, su tüketimi ve gıda güvenliği gibi birçok küresel sorunun hafifletilmesine katkı sağlayabilir.

Ancak çalışmada önerilen yaklaşımın geçmişte bazı ülkelerde uygulanan zorunlu nüfus kontrolü politikalarıyla hiçbir benzerlik taşımadığı ifade ediliyor. Araştırmacılar, tek çocuk uygulamaları veya zorla kısırlaştırma gibi insan hakları ihlallerine yol açan yöntemleri açık biçimde reddediyor. Bunun yerine kadınların eğitim düzeyinin yükseltilmesi, sağlık hizmetlerine erişimin artırılması ve gönüllü aile planlaması olanaklarının yaygınlaştırılması öneriliyor.

Bilimsel araştırmalar, kadınların eğitim süresinin uzadığı ve ekonomik hayata daha fazla katıldığı toplumlarda doğurganlık oranlarının doğal olarak düştüğünü uzun yıllardır ortaya koyuyor. Çalışma da bu eğilimin, herhangi bir zorlayıcı müdahale olmadan nüfus artış hızını zaman içinde dengeleyebileceğini savunuyor.

Araştırmada, gönüllülük esasına dayanan aile planlaması politikalarının uygulandığı ülkelerden çeşitli örnekler paylaşıldı. İran’da kadın başına düşen ortalama çocuk sayısı 1992 yılında 4,08 seviyesindeyken 2001 yılına gelindiğinde 1,94’e geriledi. Benzer şekilde Güney Kore’de 1972 yılında 4,07 olan doğurganlık oranı 1984’te 1,93 seviyesine düştü. Kosta Rika’da da uzun yıllara yayılan eğitim ve sağlık politikaları sonucunda doğurganlık oranı 1972’deki 4,16 seviyesinden 2009 yılında 1,98’e indi.

Araştırmacılar, bu örneklerin nüfus değişiminin baskıcı yöntemlerle değil, sosyal kalkınma politikalarıyla gerçekleşebileceğini gösterdiğini belirtiyor. Çalışmada ayrıca yüksek doğurganlık oranlarının görüldüğü bölgelerde yoksulluğun azaltılması, kadınların iş gücüne katılımının artırılması ve sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesinin hem yaşam kalitesini yükselteceği hem de uzun vadede daha dengeli nüfus yapısına katkı sağlayacağı ifade ediliyor.

Bununla birlikte araştırma, önerilen 4 milyar kişilik dünya nüfusunun bir hedef ya da uluslararası politika önerisi olmadığını da vurguluyor. Bu rakam, sürdürülebilirlik senaryoları kapsamında oluşturulan akademik bir projeksiyon olarak değerlendiriliyor. Nihai kararın ise bireylerin özgür tercihleri doğrultusunda şekillenmesi gerektiğinin altı çiziliyor.