Blue Velvet, kağıt üzerinde klasik bir neo-noir dedektiflik hikayesi gibi duran ama aslında hiçbir şey anlatmayan, tamamen kendine has ve çok garip bir film. David Lynch’in şimdiye kadar izlediğim diğer yapımlarına da pek benzemiyor; çünkü karşımızda büyük olay örgülerinden ziyade, tamamen karakter psikolojileri üzerinden ilerleyen bir dünya var. Karşımızda dâhi bir dedektif yok; olay tamamen “düz bir adam” olan Jeffrey’nin, tamamen doğaçlama gelişen tuhaf ve çiğ araştırmalarından ibaret. Olay örgüsünün labirentlerinde kaybolmayı bir kenara bırakıp, bizi asıl geren ve kaslarımızı kasan bu garip evrenin mimarlarına, yani doğrudan karakterlere ve onların taşıdığı sembolizme dalıyoruz.

1. Jeffrey Beaumont: Düz Adam

Jeffrey hakkında yazılan birçok analizin aksine, o aslında büyük idealleri olan derin bir karakter değil. Jeffrey düz bir adam. Tarlada yürürken tesadüfen kesik bir kulak buluyor ve tamamen insani, çiğ bir merak dürtüsüyle bu gizemin peşine düşüyor. Ancak Lynch’in asıl dehası, bu düz adamı Dorothy Vallens’ın evindeki gardırobun içine tıktığı an ortaya çıkıyor.Jeffrey, gardırobun aralığından dışarıyı izlerken sadece bir suçu çözmeye çalışmıyor; kapalı alanın içinde hem yakalanma korkusunun getirdiği ağır bir suçluluk duygusunu hem de yasak olanı izlemenin verdiği çiğ, bastırılmış hazzı yaşıyor. Tıpkı bir FRP masasında, tehlikeli olduğunu bile bile gizli kapıyı aralayan ve arkasındaki karanlığa bakmaktan kendini alıkoyamayan bir oyuncu karakteri gibi. Jeffrey, gardıroptan çıktıktan sonra artık asla eskisi gibi “düz” kalamıyor; çünkü o karanlığı bir kez izledi ve hazzı tattı.

2. Frank Booth vs. Dorothy Vallens:

Karakter psikolojileri açısından film tam bir vaka analizi. Bir tarafta The Elephant Man’de dışı canavar ama içi melek John Merrick’i konuşmuştuk; burada ise tam tersi bir kutup var. Frank Booth, takım elbisesiyle aramızda dolaşabilecek normal bir insan gibi görünse de, içi tamamen çürümüş saf bir sadist. Oksijen maskesini takıp geçirdiği histerik krizler, Dorothy’ye karşı bir an bir bebek gibi çaresizce anne şefkati araması, hemen bir saniye sonra ise vahşi bir canavara dönüşmesi sinema tarihinin en hastalıklı psikopat portrelerinden biri. Frank, gücü ve kontrolü tamamen elinde tutmak isteyen ama kendi içsel travmalarının kölesi olmuş bir karakter. Dorothy Vallens ise bu güç oyununun tam ortasında, elinden her şeyi alınmış, manipüle edilmiş ve kırılmış bir kurban. Sahneye çıktığında melankolik ses tonuyla şarkısını söylerken, aslında uğradığı istismarın ve ruhsal parçalanmanın acısını haykırıyor. Dorothy’nin yaşadığı trajedi ve Jeffrey ile kurduğu o tekinsiz bağ, filmin psikolojik gerilim dozunu zirveye taşıyor.

3. Kulaktan Mavi Kadifeye: Ağır Sembolizm Okuması

Blue Velvet, baştan aşağı seyircinin bilinçaltına oynayan ağır sembollerle dolu bir film:

Blue Velvet İncelemesi ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.