Boeing, iki yeni Air Force One başkanlık uçağını teslim etmek üzere ABD hükümetiyle yaptığı sözleşme kapsamında ikinci çeyrekte 280 milyon dolar zarar ettiğini açıkladı

Öne çıkanlar

• Boeing’in ABD başkanlık uçağı projesi yıllardır takvimin gerisinde. İlk olarak 2024'te teslim edilmesi planlanan uçaklar bu tarihe yetişmedi ve ilk teslimatın artık 2028'de yapılması bekleniyor.

• Boeing'in ikinci çeyrekteki toplam net zararı 428 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemindeki 612 milyon dolarlık zarardan daha düşük.

• Boeing'in ticari uçak teslimatları yıllık bazda yüzde 14 arttı. Şirket 2025'in ikinci çeyreğinde 150 uçak teslim etmişken, 2026'nın ikinci çeyreğinde bu sayı 171'e yükseldi.

• Aviation Week'in haberine göre Boeing'in 2018'de ABD hükümetiyle sözleşmeyi imzalamasından bu yana Air Force One programında toplamda yaklaşık 2,8 milyar dolar zarar ettiği tahmin ediliyor.

Boeing Air Force One sözleşmesinde neden para kaybediyor?

Boeing 2018 yılında yaklaşık 3,9 milyar dolar karşılığında iki yeni Air Force One uçağı üretmeyi kabul etti. Bu anlaşma sabit fiyatlı bir sözleşme olduğu için maliyet artışlarının büyük bölümünü ABD hükümeti değil, Boeing karşılıyor. ABD başkanlık uçağı güvenli küresel iletişim sistemleri, füze savunma sistemleri, havada yakıt ikmali kabiliyeti, güçlendirilmiş kablolama altyapısı ve daha birçok özel donanımla adeta uçan bir Beyaz Saray'a dönüştürülmek zorunda olduğundan, herhangi bir ticari yolcu uçağından çok daha karmaşık bir yapıya sahip.

Yıllar sonra Boeing'in dönemin CEO'su Dave Calhoun, şirketin bu sabit fiyatlı sözleşmeyi "muhtemelen kabul etmemesi gerektiğini" söyledi. Boeing yaptığı açıklamada bu çeyrekte oluşan 280 milyon dolarlık ek maliyetin, programı 2028 teslimat hedefinde tutabilmek için gereken "ilave üretim ve sertifikasyon kaynaklarından" kaynaklandığını belirtti. Ancak Boeing yöneticileri maliyetlerin artmaya devam edeceğini düşünüyor. Boeing Savunma Birimi Başkanı Steve Parker, bu ay düzenlenen Farnborough Havacılık Fuarı'nda gazetecilere yaptığı açıklamada, "Nihai montaj aşamasını tamamlayıp kablolama, yapısal işler ve sertifikasyon sürecini bitirirken maliyetlerin daha da artmasını bekliyorum” ifadelerini kullandı.

Sözleşme ilk imzalandığında ise ABD Hava Kuvvetleri, bu anlaşmanın "vergi mükelleflerine 1,4 milyar doların üzerinde tasarruf sağladığını" açıklamıştı. Geçen yıl ABD Başkan Donald Trump, Katar'dan yaklaşık 400 milyon dolar değerinde bir Boeing 747 uçağını hediye olarak kabul etti. Katar Başbakanı bunun bir rüşvet olmadığını, "müttefikler arasında normal bir uygulama" olduğunu savundu.

Bu ay Trump, güvenlik endişeleri nedeniyle Türkiye'den Birleşik Krallık'a giderken kısa süreliğine Katar'ın hediye ettiği uçağı kullanmaktan vazgeçerek eski Air Force One ile uçtu. Dönüş yolculuğunda ise yeniden Katar uçağına geçti ve Andrews Hava Kuvvetleri Üssü'ne onunla indi. Birkaç hafta sonra Trump, Katar'dan gelen uçağın ek güvenlik düzeltmelerinin geçirileceğini açıkladı. Son tahminlere göre Katar'dan gelen bu uçağın yenilenmesi ve başkanlık kullanımına uygun hale getirilmesi vergi mükelleflerine yaklaşık 1 milyar dolara mal olacak. Trump görevden ayrıldıktan sonra ise bu uçak, kurulacak olan başkanlık kütüphanesine devredilecek.