Yatenga bölgesindeki Yako belediyesinde bulunan proje, devlete ait Société de Participation Minière du Burkina (SOPAMIB) tarafından işletilecek ve önümüzdeki 15 yıl içinde 7 tonun üzerinde altın üretmesi beklenirken, bin 200’den fazla doğrudan ve dolaylı istihdam yaratacak.

Açılış, Burkina Faso’nun madencilik sektöründe son yılların en önemli gelişmelerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Altın, ülkenin en büyük ihracat kalemi ve başlıca döviz kaynağı olmasına rağmen, ardı ardına gelen hükümetler uzun süredir bu sektörden elde edilen gelirin büyük kısmının ulusal kalkınmaya katkı sağlamak yerine yabancı şirketlerin yararına olduğunu savunuyordu.

Yeni maden, Devlet Başkanı İbrahim Traoré yönetiminin stratejik sektörlerde devletin rolünü artırma yönündeki daha geniş kapsamlı çabasının bir parçası. Yetkililer, madencilik sektöründe daha fazla kamu katılımının, gelirlerin daha büyük bir bölümünün ülke içinde kalmasını sağlayarak altyapı, kamu hizmetleri, sanayileşme ve istihdamı destekleyeceğine inanıyor.

EGEMENLİK STRATEJİSİ

Hükümet tahminlerine göre maden yaklaşık 10,77 milyon metrik ton cevher içeriyor ve ortalama tenör ton başına 0,64 gram altın. Öngörülen 15 yıllık işletme süresi boyunca yaklaşık 7,27 metrik ton altın üretilmesi bekleniyor.

Proje, Burkina Faso’nun stratejik madencilik varlıklarını denetlemek üzere kurulan devlete ait SOPAMIB tarafından yönetilecek. Bu şirket, mineral kaynaklar üzerindeki kamu mülkiyetini ve denetimini artırmayı hedefleyen Madencilik Yasası reformlarının ardından kuruldu.

Enerji, Madenler ve Taş Ocakları Bakanı Yacouba Zabré Gouba, girişimi devletin kaynak yönetimine yaklaşımında temel bir değişim olarak nitelendirdi. Bakan, “Madencilik sektöründe bir devrim yaşanıyor. Bu, devletin kendisinin tam entegre bir sanayi aktörüne dönüşebilmesi için pasif imtiyaz modelinden bir kopuş anlamına geliyor” dedi.

Metinde şöyle deniyor: “Yako’daki Bouboulou S.A. madenine 32 milyar CFA frangından (Batı Afrika CFA frangı) fazla yatırım yapılarak, ülke 39 milyar CFA frangı doğrudan gelir elde etmeyi ve %100 ulusal kontrol altında bin 200 istihdam yaratmayı hedefliyor.”

SAHEL’DE DÖNÜŞÜM

Kamuya ait madenin açılması, Burkina Faso’nun çıkarma sektörlerinde yaşanan daha geniş çaplı dönüşümün bir parçası.

Son iki yılda hükümet, altın üretimi üzerinde ulusal kontrolü artırmayı hedefleyen çeşitli reformlar uygulamaya koydu. Bu önlemler arasında madencilik mevzuatında değişiklikler, SOPAMIB’in kurulması, bazı maden varlıklarının kamu mülkiyetine devredilmesi ve ülkenin ilk ulusal altın rafinerisinin inşası yer alıyor.

Yetkililer, bu girişimlerin amacının üretimi büyük ölçüde yabancı işletmecilere bırakmak yerine, doğal kaynaklardan elde edilen değerin daha büyük kısmını ülke içinde işleyip yöneterek elde etmek olduğunu savunuyor. Burkina Faso, Afrika’nın önde gelen altın üreticileri arasında yer alıyor ve bu değerli metal ülke ekonomisinde merkezi bir rol oynuyor. Ancak yetkililere göre, onlarca yıllık yoğun madencilik faaliyetlerine rağmen sektör, genel ekonomik kalkınma ve yerel topluluklar açısından sınırlı fayda sağladı.

Burkina Faso, Nijer ve Mali, stratejik kaynaklar üzerindeki devlet kontrolünü güçlendirmeye yönelik politikaları giderek daha fazla benimsiyor; bu politikalar arasında maden varlıklarının kısmi kamulaştırılması ve yabancı şirketlerle yapılan sözleşmelerin yeniden müzakere edilmesi bulunuyor. Burkina Faso için ilk kamuya ait altın madeninin açılışı, yalnızca yeni bir sanayi projesinin başlangıcı değil. Aynı zamanda devlet ile ülkenin en değerli doğal kaynaklarından biri arasındaki ilişkinin yeniden tanımlanmasına yönelik stratejik bir çabayı simgeliyor. Bu yaklaşım, ekonomik egemenliği uzun vadeli kalkınma gündeminin merkezine yerleştirirken, altın üretiminden elde edilen faydaların ülke sınırları içinde kalmasını sağlamayı hedefliyor.