İsrail ve Avrupa'da telefon konumlarını gizlice izleme teknolojileri satan Cognyte, ABD pazarına giriş yapıyor. Şirket, kamyonetleri casus teknolojilerle donatarak ülkede kendine yeni bir pazar yaratıyor.

Teksas eyalet polisinin mart ayında dört yeni Chevrolet Tahoe satın alması olağan dışıydı. Bunun nedeni sadece 4,5 milyon dolarlık dudak uçuklatan fiyat etiketi değildi. Bu araçlar, yakındaki cep telefonlarının konumlarını izleyebilen özel bir teknolojiyle donatılmıştı.

İsrailli gözetim şirketi Cognyte tarafından üretilen teknoloji, bir baz istasyonunu taklit ediyor. Bu sistem, yakındaki telefonları zorla kendisine bağlıyor. Böylece polis, şüpheli olsun ya da olmasın çevredeki tüm telefonları kolayca takip edebiliyor.

Teksas eyaletiyle yapılan sözleşme, FalcoNet adlı bu simülatörün araçların içine gizlenebildiğini gösteriyor. Cihaz yaya görevler için bir sırt çantasına saklanabiliyor veya bir helikoptere takılabiliyor. Bu sistem, savunma devi L3Harris'in ürettiği meşhur Stingray ile aynı teknolojiyi kullanıyor.

ABD genelinde emniyet güçleriyle yeni anlaşmalar

Teksas eyalet polisi, Cognyte ile anlaşma imzalayan yerel kolluk kuvvetlerinden sadece biri. Nasdaq borsasında işlem gören şirketin 560 milyon dolar piyasa değeri bulunuyor. İsrailli gözetim devi Verint'ten 2021 yılında ayrılan şirket, çeşitli gözetim teknolojileri satıyor.

Bu ürünler arasında büyük polis veri setlerinde ipuçları bulan ve suçun nerede işlenebileceğini tahmin eden yazılımlar bulunuyor. Şirket, 315 milyar dolar piyasa değerli Palantir'in en büyük alternatifi olduğunu öne sürüyor.

Şirket 2025 yılındaki 400 milyon dolarlık gelirinin çoğunu İsrail ve Avrupa'dan elde etti. ABD'deki geliri ise 2023'teki 10 milyon dolardan 2025'te 15 milyon dolara yükseldi.

ABD'deki en büyük satışı olan 4,5 milyon dolarlık Teksas anlaşmasıyla aynı ay ABD Savaş Bakanlığı da bir hamle yaptı. Bakanlık, bir FalcoNet sırt çantası için 400 bin dolar harcadı. Cognyte, New Mexico'daki Albuquerque polis departmanına ve Kanada sınırında devriye gezen New York Eyalet Polisine de casus minibüsler sattı.

Florida Eyaleti Kolluk Kuvvetleri 2024 yılında Uyanık Nöbetçi Operasyonu için FalcoNet'e 765 bin dolar ödedi. Bu operasyon, Biden yönetimi tarafından Karayipler üzerinden kitlesel göçü hedeflemek için 2023'te başlatılmıştı.

Şirket, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna sunduğu son yıllık raporda sınır ve istihbarat kurumlarıyla yaptığı çalışmaları öne çıkardı. Cognyte raporda, "Gelişmiş analitik, davranışsal kalıp tanıma ve gerçek zamanlı istihbarat uygulayarak, teknolojimiz kurumların şüpheli faaliyetleri tespit etmesine, potansiyel insan ticareti veya kaçakçılık operasyonlarını belirlemesine ve yasadışı sınır geçişlerini önlemesine yardımcı oluyor." ifadesini kullandı.

İnsan hakları ihlalleri ve tartışmalı müşteriler

Cognyte bugün 100'den fazla ülkede hükümet müşterileri olduğunu belirtiyor. Ancak bu müşterilerin bazıları ciddi tartışmalara yol açıyor. AP'nin haberine göre, 2024 yılında Brezilya'nın eski başkanı Jair Bolsonaro'ya yakın ajanlar siyasi rakiplerini gözetlemek için Cognyte'in teknolojisini kullandı.

Meta, 2021'in sonlarında Cognyte'i Sırbistan, Kolombiya ve Kenya gibi ülkelerde gazeteciler ve siyasetçiler hakkında bilgi toplamak için sahte hesaplar yönetmekle suçladı. Verint'ten ayrılmadan önce firmanın, Myanmar'a 2020 yılında benzer telefon dinleme teknolojileri sattığı bildirildi. Bu satışın İsrail hükümetinin yasağına rağmen yapıldığı iddia edildi.

İsrailli şirket Cognyte, konuyla ilgili yapılan çok sayıda yorum talebine herhangi bir yanıt vermedi.

Şirketin eski ana şirketi Verint, 1994 yılında Comverse Technology'den ayrılarak kurulmuştu. Verint, geçen yıl özel sermaye şirketi Thoma Bravo tarafından 2 milyar dolara satın alındı ve borsadan çekildi. Birleşmeye kadar şirketi, İsrail Savunma Kuvvetleri'nde eski bir mühendis olan Üst Yönetici Dan Bodner yönetiyordu.

İnsan hakları savunucuları, 2021 yılında Verint'i Güney Sudan'a telefon dinleme teknolojisi sattığı için eleştirdi. Uluslararası Af Örgütü, bu teknolojinin gazetecileri ve aktivistleri terörize etmek için kullanıldığını savundu. Haaretz'in 2018 tarihli bir raporu ise Verint teknolojisinin Endonezya tarafından LGBTQ aktivistlerini izlemek için kullanıldığını iddia etti.

Casus teknolojiler polis operasyonlarını nasıl değiştiriyor

Cognyte'in araçları, Amerikan kolluk kuvvetlerinin akıllı telefonları geniş çapta gözetlemek için kullandığı büyüyen bir gözetim cephaneliğinin parçasını oluşturuyor. Bu cephanelik, Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza ile sözleşmeleri olan Paragon gibi şirketlerin cihazlara sızan casus yazılımlarını da içeriyor.

Diğer taktikler arasında mobil reklamcılık sektöründen konum verisi satın almak veya konumları izlemek için küresel hücresel ağları taklit etmek yer alıyor. Cognyte, Skylark adlı bir ürünle polisin sadece bir telefon numarasıyla bir cihazı izlemesine olanak tanıyor.

Polisler L3Harris'in Stingray'leri gibi baz istasyonu simülatörlerini yıllardır kullanıyor. Ancak Cognyte kendi sisteminin daha hızlı ve yüksek kapasiteli olduğunu iddia ediyor.

Geçen yıl Arizona'daki bir sınır polisliği fuarında dağıtılan bir broşürde, FalcoNet'in kurulumunun sadece üç dakika sürdüğü belirtildi. Sistemin her dakika binlerce cihazı kendisine bağlanmaya zorlayabildiği ifade edildi. Sistem rakiplerinden daha ucuz görünüyor. Şirket, New Mexico'daki ihalede en yakın rakibi Jacobs Engineering'den 100 bin dolar daha düşük fiyat verdi.

Polisler simülatörleri genel olarak iki şekilde kullanıyor. Bazen polisler şüphelinin telefon numarasına ve genel konumuna sahipse, daha kesin koordinatlar elde etmek için sahte baz istasyonunu o bölgeye götürüyor. Veya polisler, yasa dışı faaliyetlerin gerçekleştiğini bildikleri bir mahalleyi taramak için sistemi kullanıyor. Ardından suçlular tarafından hangi cihazların kullanıldığını tespit etmeye çalışıyorlar.

Sivil özgürlükler ve gizlilik endişeleri

Sivil özgürlük uzmanları, bu tür teknolojilerin yaygınlaşmasının masum vatandaşların da ağa takılacağı anlamına geldiğinden endişe ediyor. Brennan Adalet Merkezi düşünce kuruluşunda Özgürlük ve Ulusal Güvenlik Programı Direktörü Rachel Levinson-Waldman konuya ilişkin açıklama yaptı.

Levinson-Waldman, "İnsanlar hakkında gizlice bilgi toplanmasını, protestocuların hedef alınmasını ve ilişkilerin haritalanmasını sağlayan bu tür gözetim teknolojilerine sahip olduğunuzda, bu durum demokratik işleyiş ve hesap verebilirlik açısından her zaman endişe yaratır." değerlendirmesini yaptı.

Bu ayın başlarında Ohio'daki bir yargıç da bu görüşe katıldı. Yargıç, binlerce ilgisiz ve şüphelenilmeyen kişinin telefon verilerinin alınmasına izin vereceği için kolluk kuvvetlerinin arama izni talebini reddetti. Yargıç kararında, bu iznin kolluk kuvvetlerine otuz gün boyunca vatandaşların hareketlerini her zaman incelemek için dizginlenemez bir takdir yetkisi vereceğini yazdı.

Polisler bu teknolojiyi kullanmak için genellikle mahkemelerden arama izni alıyor. Ancak bu her zaman geçerli olmuyor. New York Eyalet Polisi Kamuoyunu Bilgilendirme İcra Direktörü Beau Duffy Forbes'a konuştu. Duffy, departmanın Cognyte'in casus minibüsünü acil durumlarda arama izni olmadan kullandığını söyledi.

Duffy, "Aktif bir adam kaçırma veya çocuk kaçırma olayı, mağdurun hayatı acil tehlikede olduğu için acil durumlara açık bir örnektir." dedi. Cognyte'ten 2022 yılında 920 bin dolara simülatör satın alan Baltimore polisi, aracın ciddi ancak belirtilmeyen suçların şüphelilerini bulmak için izinsiz olarak en fazla 48 saat kullanılabileceğini açıkladı. Teksas Kamu Güvenliği Departmanı ise minibüslerinin nasıl kullanıldığına dair soruları yanıtsız bıraktı.

Veri analitiği araçları ve gizlilik politikaları

Cognyte için ABD genelinde casus kamyonetler satmak, diğer gözetim teknolojilerini pazarlamak için de kapı açtı. Teksas sözleşmesini imzaladığı ay Cognyte, adı açıklanmayan bir kuruma 5 milyon dolarlık yeni bir teknoloji satışı yaptığını duyurdu.

Verint'in uzun süredir yöneticiliğini yapan Üst Yönetici Elad Sharon yayınlanan basın bülteninde bir açıklamaya yer verdi. Sharon, bu satışın kurumun istihbarat yeteneklerini ölçeklendirirken potansiyel genişlemeler için bir yol açtığını belirtti.

Cognyte, ipuçlarını ortaya çıkarmak için devasa bilgi depolarını yapay zeka ile analiz eden bazı veri analitiği araçlarını da sattı. Georgia'daki Muscogee İlçesi Şerif Ofisi 2024'ün sonlarında bu analitik yazılımı için 800 bin dolar harcadı. New York ve Florida eyalet kurumları ise bu yazılım için 300 bin dolardan fazla ödeme yaptı.

Ancak Cognyte, teknolojilerinin nerede ve nasıl kullanıldığı konusunda oldukça dikkatli davranıyor. Florida'da, bir veri toplama sistemi için 2024 yılından kalma 2,1 milyon dolarlık bir sözleşmesi bulunuyor ve eyalet kayıtlarına göre bunun detayları gizli tutuluyor.

Forbes, Teksas'taki minibüsler hakkında daha fazla detay için kamu kayıtları talebinde bulundu. Ancak hem polis departmanı hem de Cognyte fazlasıyla sansürlenmiş kayıtlar sundu. Bu belgeler gözetim teknolojisinin yetenekleri veya kullanımı hakkında hiçbir yeni bilgi sağlamadı. Eyalet başsavcısı şu anda sansürlerin kaldırılıp kaldırılmayacağına karar veriyor.