CHP'den 12'nci Yargı Paketi'ne şerh: Anayasa'nın 14 maddesine aykırı

CHP, iktidarın 12’nci Yargı Paketi’ne yönelik karşı oy yazısı hazırladı. TBMM Adalet Komisyonu’nun CHP’li üyelerince hazırlanan karşı oy yazısında, “Mutlak butlan eleştirisi” de yer aldı. Pakete düşülen muhalefet şerhinde, teklifin Anayasa’nın 14 maddesine aykırı düzenlemeler içerdiği vurgulandı.

AKP milletvekillerinin imzasıyla TBMM’ye taşınan, “Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” Adalet Komisyonu’na geldi. Kamuoyunda, “12’nci Yargı Paketi” olarak bilinen teklifin görüşmelerine 24 Haziran’da başlandı.

ETKİ ANALİZİ TARTIŞMASI

TBMM Adalet Komisyonu’nun CHP’li üyeleri, teklife yönelik muhalefet şerhini tamamladı. Şerhte, çarpıcı detaylara yer verildi. Şerhte, AKP grubunun imzasıyla Adalet Komisyonuna havale edilen teklifin Anayasa’ya uygunluk incelemesinin yapılmadığı kaydedildi. CHP’liler, düzenlemeye yönelik AKP tarafından etki analizi yaptırıldığını ancak analizin komisyon üyeleri ve kamuoyu ile paylaşılmadığını belirtti. Şerh yazısında, “Etki analizinin komisyon ile paylaşılmamış olması, yasama organının değerlendirme yapma imkanını ortadan kaldırmakta ve İçtüzük hükümlerinin öngördüğü bilgiye erişim hakkını ihlal etmektedir” denildi.

ANAYASA'YA AYKIRILIK

Karşı oy yazısında, teklifin Anayasa’nın 14 maddesine aykırı olduğu da savunuldu. CHP’nin altı komisyon üyesinin imzası ile kaleme alınan karşı oy yazısında, bu maddelerde düzenlenen Anayasal haklardan bazıları, “Hukuk devleti ilkesi, Anayasa’nın bağlayıcılığı, adil yargılanma hakkı, mülkiyet hakkı” ve “Masumiyet karinesi” olarak sıralandı.

MUTLAK BUTLAN VURGUSU

Karşı oy yazısında öte yandan, CHP’nin 38’inci Olağan Kurultayı’na yönelik, “Mutlak butlan” kararına da değinildi. Şerh yazısında, mahkemelerin siyasi partilerin kurultay iradesine müdahalesinin, “Seçim hukuku ve demokratik temsil ilkeleri açısından sorunlu olduğu” anlatıldı. CHP’liler, siyasi partilerin iç işleyişine yapılan yargı müdahalelerinin demokratik süreçler üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

İktidarın, “Yargı reformu” başlığı altında Meclis’e sunduğu paketlere ilişkin değerlendirmelerin de yer aldığı karşı oy yazısında, özetle şöyle denildi:

“Bugüne kadar getirilen 12 yargı paketi Türkiye’de demokratikleşme, özgürleşme veya Anayasal hakların güçlendirilmesi açısından somut bir katkı sağlamamıştır. Söz konusu düzenlemelerin ardından reform görüntüsü altında mevcut hukuksuzluk düzeni sürmüştür. Her yeni paketle birlikte temel hak ve özgürlükler daha da daralmıştır. Türkiye’de yargı bağımsızlığı güçlenmemiş, adalet mekanizmalarının işleyişi iyileşmemiştir.”

AP RAPORU

Avrupa Parlamentosu’nun Haziran 2025 tarihli Türkiye Raporu da muhalefet şerhinde yer aldı. Raporun, “Türkiye’de uzun süredir devam eden ve kurumsallaşan antidemokratik uygulamaları ortaya koyduğu” savunulan muhalefet şerhinde, özetle şunlar ifade edildi:

“Raporda en ağır vurgulardan biri, Türk yargısının tarafsızlığını tamamen yitirerek siyasi iktidarın muhalefeti şekillendirme ve saf dışı bırakma aracına dönüşmesine yapılmıştır. Bunun en somut ve radikal örneği olarak Ekrem İmamoğlu’nun durumu gösterilmektedir. Metinde, İmamoğlu’nun 19 Mart 2025'ten bu yana ‘Uydurma suçlamalarla ve ceza hukukunun temel ilkeleri açıkça ihlal edilerek’ cezaevinde tutulması, doğrudan yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ana muhalefet adayını siyasi olarak saf dışı bırakma girişimi olarak tanımlanmaktadır. Bu tespit, Türkiye’de seçimlerin ve siyasi rekabetin sandıkta değil, yargı eliyle dizayn edildiğinin uluslararası düzeyde tescilidir.”

ATILMAYAN İMZA

TBMM Adalet Komisyonu’nun CHP’li üyesi İnan Akgün Alp’in, şerh yazısına imza koymadığı öğrenildi. Alp’in, karşı oy yazısının, “Mutlak butlan eleştirisi” bölümü nedeniyle imzası olmadığı aktarıldı.