Current AI, açık kaynak yapay zekâ altyapısı geliştirerek yerel dilleri, kültürel verileri ve topluluk odaklı AI projelerini desteklemeyi hedefliyor.Kâr amacı gütmeyen Current AI, yapay zekâ teknolojilerinin yalnızca büyük teknoloji şirketlerinin kontrolünde kalmaması için küresel ölçekte açık bir altyapı oluşturmayı hedefliyor. “Yapay zekânın World Wide Web’i” olarak tanımlanan girişim, farklı dilleri ve kültürleri destekleyen açık kaynaklı modeller geliştirirken verilerin yerel toplulukların kontrolünde kalmasını amaçlıyor. Kuruluş, bugüne kadar 400 milyon dolarlık finansman desteği sağlarken ilk projelerini Asya, Afrika ve Güney Amerika’da hayata geçirmeye başladı.

Current AI Açık Kaynak Yapay Zekâ Ekosistemi Oluşturuyor

2025 yılında Martin Tisne tarafından kurulan Current AI, hükümetler, vakıflar ve teknoloji şirketlerini aynı platformda buluşturan kamu-özel sektör ortaklığı modeliyle faaliyet gösteriyor. Girişimin finansmanına Fransa hükümeti 100 milyon dolarlık başlangıç desteği verirken Ford Foundation, MacArthur Foundation, Google DeepMind ve Salesforce gibi kuruluşlar da projeye katkı sağladı.

Kuruluşun CEO’su Ayah Bdeir’e göre günümüzde OpenAI, Google ve Anthropic gibi büyük yapay zekâ platformlarının tamamı özel şirketlerin kontrolünde bulunuyor. Current AI ise internetin ilk yıllarındaki World Wide Web yaklaşımına benzer şekilde herkesin ücretsiz erişebileceği, açık kaynaklı ve toplumsal faydayı önceleyen bir yapay zekâ altyapısı oluşturmayı hedefliyor.

Current AI’nin ilk büyük projelerinden biri Hindistan’da geliştirilen Suno Sutra adlı taşınabilir yapay zekâ cihazı oldu. Hindistan hükümetinin Bhashini programıyla ortak geliştirilen sistem, internet bağlantısı olmadan 22 Hint dilinde çalışabiliyor. Açık kaynak kodlu cihaz, özellikle internet erişiminin sınırlı olduğu bölgelerde yapay zekâ hizmetlerini daha erişilebilir hâle getirmeyi amaçlıyor.

Kuruluş, yalnızca dil desteğine odaklanmıyor. Kenya’da 50’den fazla Afrika dili için sağlık, tarım ve eğitim odaklı veri kümeleri hazırlanırken Lübnan’da Arap kültürel mirası dijital ortama aktarılıyor. Brezilya Amazonu’nda ise yerli topluluklarla birlikte çalışan çevrim dışı yapay zekâ sistemleri geliştiriliyor. Current AI, bu projelerde verilerin teknoloji şirketlerine değil doğrudan yerel topluluklara ait olması gerektiğini savunuyor.

Current AI, yapay zekâ geliştirme süreçlerinde veri sahipliği ve kültürel temsil konularını merkeze koyuyor. Kuruluşa göre birçok büyük teknoloji şirketi çok dilli yapay zekâ modellerini yeni pazarlara ulaşmak amacıyla geliştirirken yerel toplulukların veri kullanımına ilişkin tercihleri yeterince dikkate alınmıyor.

Bu yaklaşımı desteklemek amacıyla Current AI, geçen hafta Hugging Face, Mozilla ve MIT Media Lab’in de yer aldığı on farklı kuruluşla birlikte yalnızca yedi haftada geliştirilen açık kaynaklı Alpha Chat sohbet botunu tanıttı. Ayrıca Japon girişimi Sakana AI ile imzalanan anlaşma kapsamında Japonca başta olmak üzere küresel güney ülkelerindeki diller ve kültürler için ortak açık kaynaklı yapay zekâ altyapısı geliştirilecek.

Yapay zekâ alanında rekabet giderek büyük teknoloji şirketleri etrafında şekillenirken Current AI, açık kaynak, yerel veri egemenliği ve kültürel çeşitliliği temel alan alternatif bir model oluşturmayı hedefliyor. Girişim, özellikle temsil edilmeyen diller ve topluluklar için geliştirilecek yapay zekâ sistemlerinin küresel teknoloji ekosisteminde yeni bir denge oluşturabileceğini savunuyor.