Doç. Dr. Oktay: Yılan sokmasında yapılan yanlış müdahaleler tehlikeyi artırıyor

Gaziantep Şehir Hastanesi Acil Tıp Birimi doktorlarından Doç. Dr. Mehmet Murat Oktay, sıcak havaların etkisiyle yılan, akrep ve diğer eklem bacaklıların sokma vakalarında belirgin artış yaşandığını ifade etti.

Oktay, Gaziantep'in sıcak iklimi nedeniyle yılan ve akrep sokmalarının daha sık görüldüğü bölgeler arasında yer aldığını belirterek "Bugün sizleri yılan, akrep ve arı sokmaları konusunda bilgilendirmek istiyoruz. Özellikle Gaziantep, sıcak iklimi nedeniyle yılan ve akrep sokmalarının daha sık görüldüğü bölgelerden biridir. Dünyada yaklaşık 3 bin yılan türü bulunmakta ve bunların yaklaşık 300'ü zehirlidir. Ülkemizde ise yaklaşık 50 yılan türü vardır ve bunların 16'sı zehirlidir. Bölgemizde özellikle engerek ve Mısır kobrası gibi zehirli yılan türleri yaşamaktadır. Havaların ısınmasıyla birlikte yılan, akrep ve diğer eklem bacaklıların sokma ve ısırma vakalarında artış yaşanmaktadır." dedi.

Yılan zehri farklı sistemleri etkileyebiliyor

Zehirli yılanların bazı fiziksel özellikleriyle ayırt edilebildiğini dile getiren Oktay, yılan zehrinin insan vücudunda farklı organ ve sistemler üzerinde etkili olabildiğini söyledi.

Oktay "Zehirli yılanların çoğunda üçgen biçimli baş yapısı, göz ile burun arasında bulunan ısı algılayıcı çukurlar ve iki zehir dişi bulunur. Yılan zehri; kan, sinir sistemi ve kalp üzerinde etkili olabilir. Bölgemizde görülen yılanların büyük bölümü hematotoksik etki göstererek kanama bozukluklarına yol açabilir. Ayrıca kalp ve sinir sistemi üzerinde de olumsuz etkiler oluşturabilir." ifadelerini kullandı.

Yanlış müdahaleler tehlikeyi artırıyor

Yılan sokmalarında toplumda yaygın olarak bilinen bazı uygulamaların yanlış olduğuna dikkat çeken Oktay, doğru ilk yardım yöntemlerinin uygulanmasının büyük önem taşıdığının altını çizdi. Oktay "Toplumda filmlerden kaynaklanan bazı yanlış bilgiler bulunmaktadır. Yılan sokması durumunda yapılması gereken ilk işlem, sokulan bölgeyi ılık sabunlu suyla yıkamaktır. Kesinlikle yarayı emmeye çalışmak, dağlamak ya da turnike uygulamak doğru değildir. Bu uygulamalar fayda sağlamadığı gibi dolaşımı bozarak zarara neden olabilir. Sokulan uzvu mümkün olduğunca hareketsiz tutarak en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır." şeklinde konuştu.

"Takılar çıkarılmalı, soğuk uygulama doğru yapılmalı"

Sokma sonrası oluşabilecek şişliğin dolaşımı olumsuz etkileyebileceğini belirten Oktay, uzuvda bulunan takıların vakit kaybetmeden çıkarılması gerektiğini ifade etti. Oktay "Yılan, akrep ve arı sokmalarında dikkat edilmesi gereken önemli bir diğer konu ise sokulan uzuvda bulunan yüzük, bilezik, saat gibi takıların hemen çıkarılmasıdır. Çünkü oluşabilecek şişlik dolaşımı bozabilir ve ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Ayrıca ağrı ve şişliği azaltmak amacıyla soğuk uygulama yapılabilir. Buz doğrudan cilde temas ettirilmemeli, temiz bir beze sarılarak yaklaşık 15 dakika uygulanıp 30 dakikada bir tekrarlanmalıdır. Bu uygulama damarları daraltarak zehrin yayılmasını yavaşlatabilir ve sağlık kuruluşuna ulaşıncaya kadar zaman kazandırabilir." dedi.

"Alerjik belirtiler ihmal edilmemeli"

Arı sokmalarında özellikle ağız ve boğaz çevresindeki vakaların hayati risk oluşturabileceğini belirten Oktay, bazı belirtilerin görülmesi halinde zaman kaybedilmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini dile getirerek "Arı sokmalarında özellikle ağız, dil ve dudak bölgesindeki sokmalar hayati önem taşır. Bu bölgelerde oluşan şişlik solunum yolunu daraltabilir. Arı, yılan veya akrep sokmalarından sonra yaygın kızarıklık, kaşıntı, nefes darlığı, baş dönmesi, baş ağrısı, karın ağrısı, ishal ya da kişinin kendini kötü hissetmesi gibi belirtiler gelişirse vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır." ifadelerini kullandı.

"Koruyucu ekipman kullanılmalı

Bu tür vakaların büyük ölçüde önlenebileceğini ifade eden Oktay, özellikle tarım işçilerinin koruyucu ekipman kullanmasının önemine dikkat çekerek "Riskli ve endemik alanlarda dikkatli olunmalıdır. Özellikle tarım işçilerimiz için yılan ve akrep sokmaları önemli bir iş kazası riskidir. Bu nedenle çalışma sırasında koruyucu bot ve eldiven kullanılması, gerekli güvenlik önlemlerinin alınması bu tür vakaların önemli ölçüde önüne geçecektir." şeklinde konuştu.