Dünya basının gündemi: Doha’da İran trafiği, Londra’da savunma krizi, Pekin’den Japonya’ya yaptırım

ABD-İran hattındaki belirsizlik sürerken tarafların Katar’la gerçekleştirdiği ve planladığı görüşmeler de yakından takip edildi. Öte yandan İngiltere iç siyasetindeki savunma bütçesi tartışmaları ve Çin’in Japonya’ya yönelik ticari hamleleri de gündemde dikkat çeken başlıklardan oldu.

ABD merkezli Associated Press (AP), ABD-İran hattında tıkanmış görüşmeleri ve bunun ABD siyasetine yansımalarını gündeme taşıdı. “İran, Vance ve Rubio’nun 2028 seçimlerindeki geleceklerini sınarken, ikili farklı yaklaşımlar benimsiyor” başlıklı haberde, Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun 2028 başkanlık seçimlerinde olası rakipler olarak görüldüğüne vurgu yapıldı. İkilinin güvenlik konularında benimsediği farklı tutumlar ise, halihazırda bölünmüş Cumhuriyetçi Parti içinde kendi konumlarını güçlendirme çabası olarak değerlendirildi. İkilinin birbirinden ayrıldığı pek çok konuya yer verilen haberde, en belirgin görüş ayrılığının ise Ortadoğu politikasında ortaya çıktığı kaydedildi. Buna göre İran konusunda Vance’ın İsrail’i ve özellikle Lübnan’a yönelik saldırılarını eleştirmesi, Rubio’nun ise İsrail’e olan desteğini sürdürmesi örnek gösterildi.

ABD ve İran’ın görüşeceğinin öngörüldüğü Katar’ın başkenti Doha’daki gelişmeler de dikkat çekti. ABD merkezli CNN, görüşmeler ilişkin Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Majed Al Ansari’nin bilgilendirmelerine yer verdi. Buna göre Doha’ya gelen ve ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ve özel temsilcisi Steve Witkoff’tan oluşan heyet, Katar Başbakanı ile görüşerek ABD-İran arasındaki müzakere sürecini ve son gelişmeleri ele aldı. Al Ansari ayrıca bilgilendirmelerinde, ABD-İran arasında Doha’da planlanan doğrudan bir görüşmenin bulunmadığını da söyledi. Haberde ayrıca İran Dışişleri Bakanlığı’nın da, çarşamba günü Katar ile görüşmeler yapacağını açıklamasına yer verildi. Habere göre bu görüşmede de İran’ın dondurulmuş varlıklarının ve müzakere sürecinin ele alınacağı belirtildi.

İngiltere’de savunma bütçesi tartışmaları

ABD merkezli Politico ise İngiltere iç siyasetini gündemine aldı. Haberde Keir Starmer’ın istifasının ardından başbakanlık görevini devralması beklenen Andy Burnham’ın, göreve gelmesi halinde ilk bütçesinde Starmer’ın savunma planını finanse edebilmek için yaklaşık 5 milyar sterlin ek kaynak bulması gerektiğini yazdı. Starmer’ın savunma planı paketi kapsamında Salı günü 15 milyar sterlinlik yeni bir ek savunma harcaması açıkladığı da hatırlatıldı. Bu planla birlikte ülkenin önümüzdeki dört yıl için toplam savunma bütçesinin yaklaşık 298 milyar sterline ulaştığı vurgulandı. Burnham’ın ise neredeyse 300 milyar sterlinlik bu savunma yatırım planını hayata geçirebilmek için, ilk bütçesinde 4,7 milyar ek kaynak ayırmak zorunda kalacağı bildirildi. Bütçe planına ilişkin ise eleştirilerin sürdüğü aktarıldı.

İngiltere merkezli Reuters ise ABD-Çin arasındaki ticari ve teknolojik rekabeti gündemleştirdi. Kaynaklara dayandırılan haberde, ABD Federal İletişim Komisyonu’nun (FCC) Çin kaynaklı güvenlik endişeleri sebebiyle yabancı üretim inverterleri (doğru akımı alternatif akıma çeviren güneş enerjisi sistemlerinde sıklıkla kullanılan cihaz) yasaklamaya hazırladığı bildirildi. Sebep olarak ise Çin’in bu cihazları kullanarak elektrik tedariğini kesintiye uğratabilme ihtimali verildi. Düzenlemenin ise bu yıl içerisinde yayınlanabileceği öngörüldü. Haberde ayrıca bu gelişmelerin Avrupa Komisyonu’nun da Çin üretimi inventerleri kamu destekli enerji projelerinde yasaklama kararının ardından geldiğine dikkat çekildi.

Çin merkezli Asia Times ise, Çin’in askeri güçlenmeyi destekledikleri gerekçesiyle 40 Japon şirketini ihracat denetim listesine eklediğini duyurdu. Çin Ticaret Bakanlığı’ndan konuya ilişkin gelen açıklamada ise söz konusu şirketlerin, Japonya’nın askeri kapasitesini geliştirmede ve yeniden silahlanma sürecini ilerletmede rol oynadığını belirttiği aktarıldı. Bu hamlenin ise Şubat ayında açıklanan benzer bir yaptırım listesinin ardından gelmesine dikkat çekildi. (MA)