Dünya basınında bugün: Doha’da çıkmaz, Washington’da yetki krizi, Londra’da yeni savunma planı

ABD-İran müzakerelerindeki belirsizlik sürerken, uluslararası basın bu belirsizliğin ABD Kongresi’ne yansımasını da yakından takip etti. Öte yandan ABD’de Yüksek Mahkeme’nin başkanlık yetkilerini genişleten kararlara imza atması ve Avrupa Birliği ile Çin’in müzakere masasına oturması gündemin öne çıkan konu başlıklarından oldu.

ABD-İran merkezli gelişmeler gündemdeki yerini korudu. İngiltere merkezli Reuters, taraflar arasındaki görüşme çıkmazını gündemine taşıdı. Haberde bu hafta Katar’ın başkenti Doha’da bir araya gelmesi beklenen taraflardan gelen farklı açıklamalara yer verildi.

Doha görüşmeleri öncesi belirsizlik gündemde

ABD Başkanı Donald Trump’ın basın sözcüsü Karoline Leavitt’in, Trump’ın müzakere heyetine liderlik etmeleri için damadı Jared Kushner ve özel temsilcisi Steve Witkoff’u göndereceğini bildirdiği paylaşıldı. İran’ın da bu hafta teknik bir heyet göndereceğine dikkat çekildi. Ancak habere göre İran, bu ziyaretin ABD’li yetkililerin ziyaretiyle hiçbir bağlantısı olmadığını ve iki taraf arasında bir görüşme planlanmadığını ifade etti. Trump’ın ise gazetecilere, “Doha’daki görüşme belki önemli olacak, belki olmayacak. Bunu göreceğiz” ifadelerinde bulunduğu bildirildi. Aynı zamanda Trump’ın “askeri olarak kazanıyoruz” diyerek, İran’ın nükleer silah üretmesini engelleme şartını yinelediği de belirtildi. Witkoff ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun ise İran konusunda kongre üyelerini telefonla bilgilendirdiği paylaşıldı. Cumhuriyetçi Senatör Steve Danies’in gazetecilere verdiği demeçte, bilgilendirmenin sınırlı olduğunu ancak yapıcı olarak değerlendirdiğini söyledi. Ancak üst düzey Demokratlardan Chuck Schumer’ın, bilgilendirmeyi yetersiz ve ayrıntıdan yoksun bulduğunu ifade ettiği aktarıldı.

Yüksek Mahkeme’den başkanlık yetkilerini genişleten karar

ABD merkezli Associated Press (AP) ise Yüksek Mahkeme’nin aldığı kararları gündeme taşıdı. Buna göre Mahkeme, başkanlık yetkilerini büyük ölçüde genişleterek ABD Başkanı Donald Trump’ın bağımsız federal kurumların başkanlarını görevden alma kararlarını onayladı. Kararla birlikte, başkanların kurum yöneticilerini istediklerini zaman görevden alabilmesinin önü açıldı. Bu kararın ise, bu tür görevden almalar için bir gerekçe öngören 91 yıllık karara rağmen alındığı belirtildi. Ancak aktarılana göre ancak Mahkeme, ABD Merkez Bankası’na (FED) ilişkin çok daha net bir sınır çizdi. Yargıçlar, FED Yönetim Kurulu üyesi Lisa Cook’un, Trump’ın kendisini görevden alma girişimine karşı yürüttüğü dava sürecin devam ederken görevinde kalabileceğine hükmetti.

AB-Çin ticaret müzakerelerine hazırlanıyor

İngiltere merkezli The Guardian ise Avrupa Birliği (AB) ve Çin arasındaki ticari gelişmelere yer verdi. Habere göre AB ve Çin, 360 milyar euroluk yıllık ticaret dengesizliğinin yol açabileceği bir ticaret savaşını önlemek amacıyla üç ay sürecek ticaret görüşmelerine başlama konusunda anlaşmaya vardı. Haberin devamında bu kapsamda AB Ticaret Komisyoneri Maroš Šefcovic’in, Çin Ticaret Bakanı Wang Wentao ile bir araya gelerek görüşmeler gerçekleştirdiği bilgisi de paylaşıldı. Šefcovic’in ise bu diyaloğun, Ekim ayında Pekin’de yapılacak bir sonraki toplantıdan önce somut sonuçlar vermesini umduğunu söylediği aktarıldı. Taraflardan gelen ortak açıklamada ticaret ve yatırım politikaları konusunda bakanlar düzeyindeki diyaloğun güçlendirilmesi mesajı verildi.

ABD merkezli Bloomberg ise, İngiltere’nin eskiyen savaş gemilerini yeni nesil gemilerle değiştirmeyi öngören Type 83 projesinden vazgeçerek, bunun yerine Common Combat Vessel (CCV) adı verilen en az altı adet hibrit savaş gemisi tedarik etme kararı aldığını yazdı. İngiltere Savunma Bakanlığı’nın açıklamalarına dayandırılan haberde, yeni gemilerin havada, deniz üstü ve altında görev yapan insansız araçlar için bir komuta ve kontrol merkezi olacağı belirtildi. Söz konusu gemilerin ise NATO Zirvesi öncesinde sunulması beklenen savunma yatırım planında yer alacağı bildirildi. (MA)