Dünya Kupası sahneleri 2006'da neyse 2026'da da benzer bir görüntüye sahne oluyor. Portekiz'i öne geçiren penaltı atışı için topun başına geçen bir Cristiano Ronaldo, Arjantin adına gol atan bir Lionel Messi veya Hırvatistan atağını yönlendiren bir Luka Modrić yeşil sahalarda boy gösteriyor.

Otuzlu yaşlarının ortalarında ve daha büyük olan futbolcular eskiden nadiren görülüyordu. 2026 yılına gelindiğinde ise bu oyuncular, 48 milli takım kadrosunun yaklaşık yüzde 6'sını oluşturdu. Üstelik birçoğu, orta yaşın başlangıcı kabul edilen 40 yaşın eşiğinde bulunuyor. FIFA istatistiklerine göre, Dünya Kupası tarihinde forma giyen en yaşlı 20 oyuncudan sekizi 2026'da sahaya çıktı.

Bilim ve tıptaki ilerlemelerden güç alan futbolcular, kazançlı sözleşmeler ve sponsorlukların da etkisiyle oyunda kalabilmek için her şeyi yapıyor. Daha geniş bir çerçeveden bakıldığında, 30'lu yaşlarına giren oyuncuların oranı da zamanla artış gösterdi.

Bu durum genellikle elit bir gruba özgü kalıyor. Ronaldo, Messi ve Modrić, dünyanın en büyük spor organizasyonundaki ilk boy gösterişlerinden bu yana geçen yirmi yılda en prestijli bireysel ödül olan Ballon d'Or'u domine etti. Ancak turnuva sırasında göz kamaştıran daha yaşlı ve sürpriz yıldızlar da ortaya çıktı.

Bunların en dikkat çekicisi, Portekizcede "Küçük Büyükanne" anlamına gelen Vozinha lakaplı 40 yaşındaki Yeşil Burun Adaları kalecisi oldu. Ülkesinin Dünya Kupası'ndaki ilk maçında İspanya'yı gol yemeden geçerek sosyal medyada viral haline geldi. Vozinha, Yeşil Burun Adaları'nın turnuvanın favorilerinden Arjantin'i ilk eleme turunda elenmeden önce uzatmalara kadar zorladığı maçta da bir başka üstün performans sergiledi.

Oyuncular geçen yılların farkında olduklarını gizlemiyor. Turnuva sırasında 39 yaşına giren Messi, turnuva başlamadan önce fiziksel durumunun Arjantin için oynayacağı rolü belirleyeceğini söylemişti. Kendisi ve 38 yaşındaki takım arkadaşı Nicolas Otamendi, son şampiyonun kadrosunda kalan tek kıdemli oyuncular olarak dikkat çekiyor.

Bu durumun kritik bir rol olduğu da turnuvada kanıtlandı. En çok gol atan oyuncuya verilen ilk Altın Ayakkabı ödülü yarışında lider durumda olan Messi, son 16 turunda Arjantin'in Mısır karşısında geride olduğu 79. dakikada takımını canlandıran asisti yaptı. Yıldız oyuncu, beş dakikadan kısa bir süre sonra ise beraberlik golünü kendisi kaydetti.

Messi'nin bu performansı en sadık destekçilerini bile şaşırttı. Son turnuvasında, üst üste 8 Dünya Kupası maçında gol atan ilk oyuncu olmak dahil birçok rekor kırdı. Yıldız oyuncu şu anda organizasyon tarihinin en çok gol atan oyuncusu unvanını elinde bulunduruyor. Bu üstün başarılar, bazı gözlemcilerin Messi'nin 2030'da dönebileceğine dair spekülasyonlar yapmasına yol açıyor. Fox Sports için turnuvayı analiz eden eski İsveçli süper yıldız Zlatan Ibrahimović de bu yorumları yapanlar arasında yer alıyor.

En yüksek performansa ulaşma formülü

Kariyerlerdeki bu kazançlar, son yıllardaki birkaç temel değişikliğe bağlanıyor. Antrenmanlar artık tamamen oyuncunun bireysel ihtiyaçlarına göre belirleniyor. Müsabakada geçirilen süre ve ardından gelen toparlanma süreci, oyuncuların son düzlüğe en üst formda girmelerine yardımcı olmak için sıkı bir şekilde yönetiliyor.

Eski Arjantinli profesyonel futbolcu Pablo Zabaleta, FIFA Teknik Çalışma Grubu brifinginde Messi hakkında konuştu. 2014 Dünya Kupası finalinde Messi ile birlikte oynayan Zabaleta, "Messi'yi oynarken görüyorsunuz, bazen sahada sadece yürüyor." dedi. Messi'nin 39 yaşında olduğu için yürümediğini söyleyen Zabaleta, "O sadece topu mümkün olan en iyi pozisyonda almak ve oradan fark yaratmak amacıyla doğru alanı bulmak için yürüyor." değerlendirmesini yaptı.

Hospital for Special Surgery bünyesindeki FIFA Tıbbi Mükemmeliyet Merkezi Direktörü Riley Williams da bilimsel yaklaşımları anlattı. Williams, 1980'lerin "tıkanana kadar koş" felsefesi yerine, yoğun antrenmanlardan sonra doku onarımını ve enerji kazanımını destekleyen stratejilerin öne çıktığını belirtti.

Mevcut yaklaşımları aktaran Williams, "Bu yüksek işlevli oyuncular çok değerli. Bu yüzden onları izlemek, korumak ve yeteneklerini en iyi nasıl koruyabileceğimiz konusunda onlara günlük geri bildirimler vermek istiyorsunuz." ifadesini kullandı.

Seçkin sporcularla çalışan spor bilimci ve antrenör Andy Galpin, doğru yaklaşımın profesyonel bir atletin kariyerine 3 ila 5 yıl ekleyebileceğini söyledi. Galpin'in ekibi sporcuların ayakkabılarına, kıyafetlerine, kalplerine, kafalarına, tuvaletlerine ve yatak odalarına sensörler yerleştiriyor. Performansı artırmanın yollarını bulmak için kalp atış hızlarını, uyku döngülerini, teri, hormonları ve daha fazlasını izleyebiliyorlar.

Catapult Sports gibi şirketlerin ürettiği GPS takip yelekleri sporcuların hızını ve katettiği mesafeyi takip ediyor. Dünya Kupası'ndaki takımların yarısından fazlasıyla çalışan Catapult'ta görevli spor bilimci Claudius Müller, teknolojinin antrenörlerin oyun süresini ince ayarlarla belirlemesine olanak tanıdığını söyledi. Müller, bu sistemin doktorların olası enfeksiyonları daha erken yakalamasına yardımcı olabileceğini belirtti.

Cerrahi ilerlemeler ve fizik tedavi de kariyer sürelerini doğrudan etkiliyor. Riley Williams, eskiden kariyer bitiren yırtık bağların ve aşil yaralanmalarının, iyileşme sırasında kas kaybını önleyecek hedefli rehabilitasyonla aşılabileceğini ifade etti. Williams, "Kariyer bitiren yaralanmaların listesi son 20 yılda önemli ölçüde azaldı." değerlendirmesini yaptı.

Disiplinli yaşam tarzı başarıyı getiriyor

Popüler medyada sıkça tasvir edilen sert çalışıp sert eğlenme kültürünü artık daha az elit sporcu benimsiyor. Elit sporcuların fizyolojisi üzerinde uzmanlaşan araştırmacı Michael Joyner, "Parti ortamı artık çok gerilerde kaldı." dedi. Oyuncuların beslenmelerini ve antrenmanlarını yönetmek için antrenörler, aşçılar ve masörlerle yıl boyunca kondisyon depoladıklarını belirtti.

Uzun bir kariyer maddi olarak da büyük kazanç sağlıyor. 2026 Dünya Kupası maçında 41 yaşında sahaya çıkarak turnuvanın en yaşlı oyuncusu olan Ronaldo, Suudi Arabistan takımı Al-Nassr ile yaptığı anlaşmanın ardından ekim ayında ilk futbol milyarderi oldu. Messi de sponsorluklar ve anlaşmalar sayesinde kısa sürede milyarderler kulübüne katıldı.

Güney Kaliforniya Üniversitesi Keck Tıp Fakültesi'nde ortopedi cerrahı olan Alexander Weber de sporcu sağlığına değindi. Weber, "Sporcular vücutlarına ne koyduklarına, nasıl beslendiklerine, nasıl toparlandıklarına, nasıl uyuduklarına ve bir yatırım olarak vücutlarına nasıl odaklandıklarına daha fazla dikkat ediyorlar." dedi. Weber ayrıca, "Şimdi lige gelen genç oyuncuların büyük çoğunluğu alkolü ya çok nadir tüketiyor ya da hiç tüketmiyor." ifadesini kullandı.

Herkes için yolun sonu gelecek olsa da elit atletler için koşacak daha çok alan bulunuyor. Riley Williams geçmişe atıfta bulunarak, "Eğer biri size 2006 yılında Ronaldo'nun yirmi yıl sonra Portekiz için oynayacağını, ilk 11'de başlayacağını ve grup aşamasında üç golü olacağını söyleseydi, 'Neden bahsediyorsun?' derdiniz." dedi. Sahada daha yaşlı sporcular için de yer olabileceğini belirten Williams, "Asla asla deme." değerlendirmesini yaptı.