Dünyanın en önemli piyasası İran savaşı nedeniyle kırmızı alarm veriyor

Artan petrol fiyatları, kalıcı enflasyon endişeleri ve faiz artırımlarına yönelik değişen beklentiler dünyanın en büyük tahvil piyasasını sarsıyor. Bu durum Hazine tahvil getirilerini yukarı çekerken, tüketicilerin borçlanma maliyetlerini artırıyor.

Perşembe günü 10 yıllık ABD Hazine tahvil getirisi dört baz puan artarak yüzde 4,71 seviyesine çıktı. Bu rakam, Ocak 2025'ten bu yana görülen en yüksek seviye oldu. Şubat ayı sonlarında başlayan İran savaşı öncesinde 10 yıllık getiri yüzde 4'ün altındaydı.

Washington ve Tahran arasında yeniden alevlenen gerilim petrol fiyatlarını bir kez daha yukarı itti. Brent tipi ham petrol perşembe günü yüzde 7 değer kazanarak varil başına 100 dolara ulaştı.

Tahvil piyasasında enflasyon baskısı

Çatışmalar, yaklaşık 30 trilyon dolar değerindeki devasa ABD Hazine piyasasını derinden sarstı. Yatırımcılar artan petrol fiyatlarının etkisini değerlendiriyor. Ayrıca enflasyonist baskıların yoğunlaşması halinde ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz oranlarını daha uzun süre yüksek tutma ihtimali masada duruyor. Hatta bankanın faizleri artırma ihtimali bile piyasalarda ağırlık kazanıyor.

Tahvil getirileri, fiyatlar düştüğünde yükselişe geçiyor. CME FedWatch verilerine göre piyasalar, Fed'in önümüzdeki hafta yapacağı politika toplantısında faiz artırma ihtimalini yüzde 36 olarak fiyatlıyor. Yatırımcılar enflasyonun getirilerini eritme riskini telafi etmek istiyor. Bu nedenle Hazine tahvillerinden daha yüksek getiri talep ediyorlar.

ABD 10 yıllık tahvil getirisi, 30 yıllık mortgage faizi dahil olmak üzere ekonomi genelindeki borçlanma maliyetlerinin belirlenmesinde rol oynuyor. Ortalama 30 yıllık sabit mortgage faizi bu hafta yüzde 6,58 ile son bir yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Yeni Fed Başkanı Warsh'ın politikaları izleniyor

Bu arada tahvil piyasası, Kevin Warsh'ın Fed başkanı olarak görevine başlamasına uyum sağlıyor. İşlemciler, Warsh yönetimindeki Fed politikasının görünümünü anlamaya çalışıyor.

Baird Strategas Sabit Getirili Menkul Kıymetler Araştırma Başkanı Tom Tzitzouris, şu andaki en büyük itici gücün Kevin Warsh hikayesi ve onun Fed başkanı olarak pozisyonuna nasıl yaklaştığı olduğunu söyledi.

Warsh, eski Fed Başkanı Jerome Powell'ın sekiz yıllık yönetiminin ardından mayıs ayında dümene geçmişti. Yeni Fed başkanı, merkez bankasında reform sözü verdi. Ayrıca iletişim, enflasyon çerçeveleri ve bilanço politikası gibi konuları gözden geçirmek üzere özel görev güçleri atadı.

Hisse senetleri düşerken petrol ve tahvil getirileri yükseliyor

Artan tahvil getirileri ve teknoloji şirketlerinin hisselerindeki düşüşün piyasaları baskılamasıyla ABD borsaları perşembe gününü ekside kapattı. Dow Jones endeksi 507 puan, yani yaklaşık yüzde 1 düştü. S&P 500 endeksi yüzde 1,2 ve Nasdaq Composite endeksi yüzde 2,15 değer kaybetti.

Google'ın ana şirketi Alphabet'in hisseleri, yapay zeka yatırımları için artan harcama planlarına yönelik endişelerle yaklaşık yüzde 7 geriledi. Alphabet çarşamba günü kazançlarını açıklamış ve yapay zeka harcamaları beklentisini yukarı yönlü güncellemişti.

Öte yandan Tesla hisseleri, çarşamba günü Wall Street'in beklentilerini karşılamayan çeyreklik kâr bildiriminin ardından yüzde 14,5 çakıldı. Alphabet ve Tesla hisseleri son bir yılı aşkın sürenin en kötü gününü yaşadı.

Nasdaq haziran başındaki son rekor seviyesinden bu yana yüzde 7'den fazla değer kaybetti. S&P 500 ise yine haziran başındaki son rekorundan bu yana yaklaşık yüzde 2,5 düştü. Dow Jones da bu ayın başlarındaki son rekorundan bu yana yaklaşık yüzde 2,5 kayıp yaşadı.

Savaşın maliyeti borçlanma baskısını artırıyor

İran ile yaşanan savaş ve enerji fiyatlarındaki artış, dünya genelindeki merkez bankalarının görünümünü değiştirdi. Merkez bankalarının faiz oranlarını yükseltme ihtimali ABD, Avrupa ve Asya'da tahvil getirilerini yukarı itiyor. Dünya genelinde hükümet açıkları konusunda da artan bir endişe bulunuyor. Savunma Bakanı Pete Hegseth salı günü yaptığı açıklamada, İran ile savaşın şu ana kadar ABD'ye 37,5 milyar dolara mal olduğunu belirtti.

Yüksek açıklar, hükümetlerin harcamalarını karşılamak için daha fazla tahvil ihraç etmek zorunda kalabileceği anlamına geliyor. Tahvil arzındaki artışın sarsılan hükümet maliyelerine yönelik endişelerle birleşmesi, işlemcileri daha yüksek getiri talep etmeye yöneltebiliyor. Nitekim 30 yıllık getiri mayıs ayında 2007'den bu yana en yüksek seviyesini görmüştü.

Tahvil piyasasındaki bu hareketler, JPMorgan Chase CEO'su Jamie Dimon'ın mevcut fiyatlardan 10 yıllık gibi uzun vadeli ABD Hazine tahvilleri satın almayacağını söylemesinden günler sonra geldi. Wilfred Frost ile The Master Investor Podcast yayınında konuşan Dimon, enflasyon ve hükümet açıklarına ilişkin süregelen endişelerin ortasında Hazine tahvillerinin cazibesini göremediğini kaydetti.

Dimon, ABD dahil olmak üzere büyük ekonomilerin karşı karşıya olduğu bütçe açığı sorunlarının gelecekte büyük bir problem haline geleceğini vurguladı. Bunun yüksek faiz oranlarıyla kendini göstereceğini belirten Dimon, piyasaların biraz sarsılacağını ve insanların tahvil piyasası aktörlerini sürekli hatırlayacağını dile getirdi. Dimon, umutlarının durumun bundan daha kötü olmaması yönünde olduğunu, ancak daha kötü bir senaryonun da yaşanabileceğini ifade etti.

Şimdilik piyasa oyuncuları, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz çevresindeki gerilimin tırmanıp tırmanmayacağını veya hafifleyip hafiflemeyeceğini izliyor. Capital Economics İklim ve Emtia Ekonomisti Hamad Hussain, çeşitli çatışmalarda gerilimin azaldığına dair işaretler ortaya çıkmadığı sürece petrol fiyatlarındaki risklerin yukarı yönlü olduğu değerlendirmesini yaptı.