Son dönemlerde yüksek elektrik faturalarından ve mazot maliyetlerinden kurtulmak isteyen çiftçiler, özellikle çeltik (pirinç) üretimi için Güneş Enerjisi Sistemleri'ne (GES) yönelmeye başladı. Şebeke elektriğinin olmadığı veya çok pahalı olduğu tarım arazilerinde, pompalar doğrudan güneş panelleriyle çalıştırılarak yeraltı veya akarsu suları çeltik tavalarına basılıyor. Toplam 160 güneş paneliyle 44 bin 500 watt enerji üreten sistem, 100 metre derinlikteki yer altı suyunu dalgıç pompa aracılığıyla yüzeye çıkararak yaklaşık 75 dekarlık çeltik arazisinin sulanmasını sağlıyor. Üreticiler, aynı zamanda drone ile ilaçlama yaparak modern tarım uygulamalarını da tarlalarında kullanıyor.

'Elektrik Hattı Uzak Kalınca Çözümü Güneşte Buldular'

Bölgede elektrik şebekesinin tarım arazisine uzak olması nedeniyle alternatif arayışına giren üretici Şaban Akdeniz, yaklaşık 8yıl önce güneş enerjisine yatırım yapmaya karar verdi. Başlangıçta riskli görünen yatırımın bugün kendisini fazlasıyla amorti ettiğini belirten Akdeniz, sistem sayesinde hem enerji maliyetlerinden kurtulduklarını, hem de sulama konusunda bağımsız hale geldiklerini söyledi.

Kurdukları sistem hakkında bilgi veren Üretici Şaban Akdeniz, 'Bu panellerle yer altından su çıkarıp çeltiğimizi suluyoruz. Elektrik enerjisi tarlamıza çok uzak olduğu için biz de böyle bir çözüm bulduk. Güneş panelleri sayesinde derin kuyu sondajı yaptık. Maliyetlerimiz düştü. Elektrik ücreti ödemiyoruz. Toplam 160 panelimiz var. Yaklaşık 44 bin 500 watt enerji üretiyoruz. Dalgıç pompa sayesinde 100 metre derinlikten suyu çıkarıyoruz. Yaklaşık 75 dekar arazimizi bu sistemle suluyoruz' ifadelerine yer verdi.

Geçmişte aynı arazide ayçiçeği ve buğday yetiştirdiklerini ancak kuraklık nedeniyle istedikleri verimi alamadıklarını söyleyen Akdeniz, 'Önceden burada kuru tarım yapıyorduk. Ayçiçeği, buğday ekiyorduk. Böyle bir deneme yaptık, işe yaradı. Yaklaşık 8 yıldır bu şekilde devam ediyorum' dedi.

güneş enerjisinin üretime büyük katkı sağladığını belirten Üretici Okan Fidan ise, 'Sulamada güneş panellerinden elde ettiğimiz enerjiyi kullanıyoruz. Bize çok krlı geliyor. Borç harç bir şeyler yapıyoruz ama kendini amorti ediyor. Kuru tarımda istediğimiz verimi alamıyoruz. Bölgemizde bazen beklediğimiz yağışlar olmuyor, verim kaybı yaşıyoruz. Ama böyle sulu tarımla işimiz garanti oluyor.' ifadelerini kullandı.

Tarlada yalnızca sulama sistemi değil, bitki koruma uygulamalarında da teknoloji kullanılıyor. Çeltik ekili alanlar, drone ile ilaçlanarak hem zamandan tasarruf ediliyor hem de ilaçlama işlemi daha homojen şekilde gerçekleştiriliyor. Böylece iş gücü ihtiyacı azalırken, modern tarım teknikleri sayesinde üretimde verimlilik artırılıyor.

Artan elektrik maliyetleri nedeniyle birçok üreticinin sulama konusunda zorlandığı dönemde, güneş enerjisiyle çalışan sistem çiftçiye önemli avantaj sağlıyor. Bir kez yapılan yatırımın yıllar içinde kendini geri ödediğini belirten üreticiler, hem enerji giderlerinden kurtulduklarını hem de iklim değişikliğinin etkilerine karşı üretimlerini güvence altına aldıklarını ifade etti.

Edirne'de uygulanan bu örnek model, yenilenebilir enerjinin tarımdaki önemini bir kez daha ortaya koyarken, kuraklık tehdidinin arttığı günümüzde sürdürülebilir üretim açısından da dikkat çekici bir örnek olarak öne çıkıyor.