Japonya, artan yapay zekâ veri merkezleri ihtiyacına farklı bir çözüm geliştirmek için hizmet dışı kalan kargo gemilerini yeniden kullanıma hazırlıyor. Hitachi Systems ile Mitsui OSK Lines ortaklığında yürütülen proje kapsamında deniz üzerinde çalışacak veri merkezlerinin geliştirilmesi planlanırken ilk sistemlerin 2027 yılında devreye alınması hedefleniyor. Yeni yaklaşım, yapay zekâ altyapılarının enerji tüketimini azaltmaya yönelik küresel arayışlara farklı bir alternatif sunuyor.

Deniz Üzerindeki Yeni Veri Merkezi Modeli Nasıl Çalışacak?

Japon teknoloji şirketi Hitachi Systems ile deniz taşımacılığı şirketi Mitsui OSK Lines, kullanım ömrünü tamamlayan yük gemilerini yüksek kapasiteli veri işleme tesislerine dönüştürmek için iş birliği yaptı. Projede bilgi işlem altyapısı, ağ sistemleri ile operasyon yönetimi Hitachi Systems tarafından geliştirilecek. Gemilerin dönüşümü, bakım süreçleri ile deniz operasyonları ise Mitsui OSK Lines tarafından yürütülecek.

Projede en dikkat çeken ayrıntılardan biri, sunucuların oluşturduğu yüksek ısının deniz suyu soğutma sistemiyle kontrol altına alınacak olması. Geleneksel veri merkezlerinde soğutma sistemleri toplam enerji tüketiminin önemli bölümünü oluştururken doğal su kaynaklarından yararlanan bu yöntem elektrik ihtiyacını azaltabilecek alternatifler arasında gösteriliyor. Yapay zekâ sunucularının kullandığı yüksek performanslı GPU kümeleri sürekli çalıştığı için soğutma teknolojileri sektörün en kritik başlıklarından biri olarak kabul ediliyor.

Karada büyük ölçekli bir veri merkezinin inşası çoğu zaman üç ila altı yıl sürerken mevcut gemilerin dönüştürülmesi daha kısa süre içinde tamamlanabiliyor. Böylece arazi bulma süreci ortadan kalkarken mevcut altyapının değerlendirilmesi de yatırım maliyetlerini dengeleyen unsurlar arasında yer alıyor. Projenin ihtiyaç duyacağı elektrik enerjisinin hangi kaynaklardan sağlanacağı ise henüz açıklanmadı.

Japonya’nın veri merkezi yatırımları yalnızca deniz projeleriyle sınırlı kalmıyor. Tokyu Group bünyesinde faaliyet gösteren şirketler, tren hatlarının üzerindeki viyadüklerin altında bulunan boş alanları değerlendirmek için çalışmalar yürütüyor. Araştırma ekipleri, mevcut fiber optik ağlardan yararlanabilecek bu sistemlerde titreşim, sıcaklık ile uzun süreli donanım dayanıklılığı üzerinde testler gerçekleştiriyor.

Küresel ölçekte veri işleme kapasitesine duyulan ihtiyaç hızla büyürken Amazon, Microsoft, Google, Oracle ile NVIDIA gibi şirketler yeni nesil yapay zekâ altyapılarına milyarlarca dolarlık yatırım yapmayı sürdürüyor. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) değerlendirmelerine göre veri merkezlerinin elektrik tüketimi önümüzdeki yıllarda daha da artacak. Bu nedenle enerji verimliliği sağlayan alternatif tasarımlar yalnızca maliyet açısından değil çevresel sürdürülebilirlik bakımından da stratejik önem taşıyor. Japonya’nın geliştirdiği model, kullanılmayan deniz araçlarını teknoloji altyapısına kazandırması bakımından sektörde dikkatle izlenen örneklerden biri hâline gelebilir.