Milliyetçilik Halk Partisi (MHP) Hukuk ve Seçim İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Feti Yıldız, denetimli serbestlik sisteminin işleyişi, hukuki dayanağı ve uygulama alanlarına ilişkin ayrıntılı açıklamalarda bulundu.

Denetimli serbestliğin çağdaş ceza infaz sisteminin önemli unsurlarından biri olduğunu belirten Yıldız, “Denetimli serbestlik; şüpheli, sanık ve hükümlülerin toplum içinde denetim ve takibinin yapıldığı, iyileştirilmeleri için ihtiyaç duyulan hizmet, program ve kaynakların sağlandığı, yeniden suç işlenmesini önlemeyi ve toplumun korunmasını amaçlayan bir infaz sistemidir.” ifadelerini kullandı.

Hapis cezasından farklı olarak denetimli serbestliğin bireyin toplumdan tamamen koparılmasını önlediğini vurgulayan Yıldız, “Ceza sisteminin en yaygın şekli olan hapis cezasının aksine denetimli serbestlik sistemi, kişinin hürriyetini tam olarak sınırlandırmamakta; bireye, ceza infaz kurumu dışında bir fırsat sunmakta, kendisi hakkında belirlenen yükümlülük ve programlara uygun hareket ederek, cezasının infazını ceza infaz kurumunda değil, toplumla ilişiğinin koparılmadan dışarıda gözetim altında geçirmesini sağlamaktadır. Burada kazanılan başarının doğrudan topluma yansıyacak olması, denetimli serbestlik faaliyetlerini daha da özel ve önemli kılmaktadır.” dedi.

Türkiye’de denetimli serbestlik sisteminin yasal altyapısına da değinen Yıldız, uygulamanın 20 Temmuz 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu ile hayata geçirildiğini belirtti.

Yıldız, “Bu kanunda belirtilen görevleri yerine getirmek üzere, 15 Ağustos 2005 tarihinde Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü bünyesinde Denetimli Serbestlik Daire Başkanlığı kurulmuş, denetimli serbestlik ile koruma hizmetlerine ilişkin danışma organı olarak Bakanlıkta Denetimli Serbestlik Hizmetleri Danışma Kurulu oluşturulmuş ve adalet komisyonunun bulunduğu 133 merkezde denetimli serbestlik müdürlükleri ile koruma kurullarının teşkilatlanması sağlanarak denetimli serbestlik hizmetleri sunulmaya başlanmıştır.” ifadelerine yer verdi.

Günümüzde denetimli serbestlik hizmetlerinin daha geniş bir yapıya ulaştığını belirten Yıldız, “Günümüzde, adalet komisyonunun bulunduğu 149 merkezde denetimli serbestlik müdürlükleri ile koruma kurulları faaliyetlerine devam etmektedir.” dedi.

Denetimli serbestlik müdürlüklerinin yürüttüğü hizmetlere ilişkin bilgi veren Yıldız, müdürlükler tarafından;

Şüpheli, sanık ve hükümlülerin toplum içinde denetim ve takibi ile iyileştirme faaliyetlerinin yürütüldüğünü,

Salıverilme sonrası destek hizmetleri sunulduğunu,

Sosyal araştırma raporları hazırlanarak adli mercilere yardımcı olunduğunu ifade etti.

Denetimli serbestlik kapsamında mahkemeler, Cumhuriyet savcılıkları ve infaz hakimlikleri tarafından çeşitli kararlar verilebildiğini belirten Yıldız, tutuklamaya alternatif adli kontrol tedbirleri kapsamında belirli yerlere düzenli başvurma, konutu terk etmeme, belirli bölgelerden uzak durma gibi yükümlülüklerin uygulanabildiğini kaydetti.

Yıldız ayrıca, şartlı tahliye kapsamında kamuya yararlı işlerde ücretsiz çalışma, belirli programlara katılma ve gözetim altında bulunma yükümlülüklerinin uygulanabildiğini; uyuşturucu madde kullananlara yönelik tedavi ve rehabilitasyon faaliyetleri, çocuklar hakkında denetim ve rehberlik çalışmaları ile adli para cezalarının kamu yararına çalışma yoluyla infazı gibi uygulamaların da sistem içinde yer aldığını belirtti.

Denetimli serbestlik kararlarının Türk Ceza Kanunu, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Çocuk Koruma Kanunu kapsamında verildiğini aktaran Yıldız, müdürlüklerin görevlerinin Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği’nin 11’inci maddesi ile düzenlendiğini ifade etti.

Paylaşımının sonunda denetimli serbestlik müdürlüklerinin ilgili mevzuat çerçevesinde 13 farklı karar türünün infazını yerine getirdiğini belirten Feti Yıldız, sistemin hem hükümlülerin topluma yeniden kazandırılması hem de toplum güvenliğinin sağlanması açısından önemli bir işlev üstlendiğini ifade etti.