10 yıl olmuş darbe girişimi, hala unutulmamış.

FETÖ'nün darbe girişiminin üzerinden 10 yıl geçti

fetullahçı terör örgütü (fetö) mensuplarınca 15 temmuz 2016'da gerçekleştirilen darbe girişiminin üzerinden 10 yıl geçti. aa muhabirleri, darbe girişimine giden süreci ve o gece neler yaşandığını derledi.

fetullahçı terör ouml;rgütü (fetouml;) mensuplarınca 15 temmuz 2016'da gerçekleştirilen darbe girişiminin üzerinden 10 yıl geçti. dini bir oluşum izlenimi vererek kurulduğu günden itibaren quot;devletin kılcal damarlarına sızmaya çalışanquot; çeşitli yöntemlerle türk silahlı kuvvetlerine (tsk) de mensuplarını yerleştiren fetouml;, 15 temmuz gecesi darbe girişiminde bulundu. aa muhabirleri, darbe girişimine giden süreci ve o gece neler yaşandığını derledi. fetouml;, quot;devleti ele geçirmequot; amacıyla daha önce dönemin mi̇t başkanlığı müsteşarı hakan fidan ile teşkilatın üst düzey görevlilerinin ifadeye çağrılması, 17/25 aralık soruşturmaları ve mi̇t tırlarının durdurulması gibi kumpaslarda yer almış, hükümete geri adım attırmamıştı. ak parti'nin 1 kasım 2015 genel seçimlerinde yüzde 49 oy oranıyla yeniden iktidara gelmesinin ardından hükümetin, yüksek askeri şura (yaş) kararlarıyla fetouml;'cü askerleri tasfiye edeceğini bilen örgüt, i̇zmir cumhuriyet başsavcılığınca aralarında generallerin de olduğu örgüt mensubu askerler hakkındaki gözaltı işlemleri üzerine harekete geçme kararı aldı. ouml;rgütün elebaşı fetullah gülen'in, 19 mart 2016'da quot;haki renkquot; cübbeyle kamera karşısına geçerek yaptığı konuşmayla örgüt mensubu askerlere quot;darbe çağrısıquot;nda bulundu. talimatı alan örgüt mensupları, ülke genelinde darbe hazırlıklarına başladı. planlama kapsamında fetouml;'nün sivil örgüt yöneticileri, aralık 2015'ten itibaren abd'ye giderek elebaşı gülen ile görüşmeler gerçekleştirdi. yurt içindeki planlamalar kapsamında da toplantılar gerçekleştiren örgüt mensupları, son olarak 6-7-8-9 temmuz'da ankara konutkent'teki villada fetouml;'nün sözde tsk imamı adil ouml;ksüz başkanlığında bir araya geldi. bu toplantıda ouml;ksüz'ün yanı sıra darbe girişiminin quot;merkez üssüquot; olarak kullanılan akıncı uuml;ssü'nde yakalanan quot;sivil imamlarquot; hakan çiçek, nurettin oruç, harun biniş ve kemal batmaz ile sözde yurtta sulh konseyi üyeleri eski tuğgeneraller mehmet partigöç ve gökhan şahin sönmezateş, tuğamiral ouml;mer faruk harmancık, albaylar murat koçyiğit ve bilal akyüz, albay mustafa barış avıalan, yarbay turgay sökmen ile eski tuğamiral halil i̇brahim yıldız ve eski albay hakan bıyık da katıldı. darbe toplantılarının ardından fetouml;'cü ouml;ksüz ile batmaz, 11 temmuz'da abd'ye giderek elebaşı gülen'e darbe planını sundu, onayın ardından da 13 temmuz'da yurda dönen örgüt mensupları, darbenin başlangıcı olarak belirlenen 16 temmuz saat 03.00'ü beklemeye başladı. - binbaşı mi̇t'e ihbar etti planlanan darbe girişimine saatler kala, kara havacılık komutanlığında görevli bir pilot binbaşı, mi̇t başkanlığına giderek quot;fetouml;'cülerin hakan fidan'ı alıkoymayı planladığınıquot; ihbar etti. fidan, bu bilgiyi dönemin genelkurmay 2. başkanı orgeneral yaşar güler'e bildirdi, daha sonra bir yardımcısını ayrıntıları aktarmak üzere genelkurmay başkanlığına gönderdi. orgeneral güler, mi̇t yetkilisiyle konuştuktan sonra dönemin genelkurmay başkanı orgeneral hulusi akar'a görüşmenin içeriğini aktardı. bunun üzerine akar, türk silahlı kuvvetler harekat merkezine, havadaki araçların üslerine dönmesini, hava sahasının ise uçuşa kapatılması emrini verdi. ayrıca etimesgut zırhlı birlikler okulu ve eğitim tümen komutanlığından zırhlı araçların birlik dışına çıkarılmaması için dönemin 4. kolordu komutanı korgeneral metin gürak'ı görevlendiren akar, helikopter uçuşlarına karşı da dönemin kara kuvvetleri komutanı orgeneral salih zeki çolak'ı kara havacılık komutanlığına gönderdi. aynı saatte orgeneral güler'in eski ouml;zel kalem müdürü kurmay yarbay bünyamin tuner, darbe girişimini sevk edecek isimlerden eski genelkurmay personel plan ve yönetim daire başkanı tuğgeneral mehmet partigöç'e, mi̇t müsteşarı fidan'ın, akar ile görüştüğünü iletti. akar ve fidan'ın görüşmesi ile çolak'ın kara havacılık komutanlığına gittiği bilgisi darbeciler arasında dolaşmaya başladı. - darbe saati erkene çekildi bunun üzerine akıncı uuml;ssü'nde darbeyi yönetecek adil ouml;ksüz ve diğer sivil imamların onayıyla 16 temmuz 03.00'te başlaması planlanan darbe girişimi 15 temmuz saat 20.30'a çekildi. darbe girişimi için talimat verildikten hemen sonra akıncı uuml;ssü'nde toplanan ouml;zel kuvvetler komutanlığından (ouml;kk) seçilmiş teçhizatlı 33 bordo bereli, genelkurmay başkanlığına hareket etti. eski genelkurmay strateji daire başkanı tümgeneral mehmet dişli, genelkurmay başkanı başdanışmanı albay orhan yıkılkan, tuğgeneral mehmet partigöç ve ouml;zel kalem müdürü albay ramazan gözel, genelkurmay başkanlığındaki darbe girişimini organize etmek için bir araya geldi. mehmet dişli, saat 21.00'de orgeneral akar'a darbeyi tebliğ etti. ancak akar'ı ikna edemeyeceğini anlayan dişli, makam odası dışında bekleyen ekibe müdahale emri verdi. gözel, yıkılkan, eski emir subayı yarbay levent türkkan, eski emir subayı yardımcısı yüzbaşı serdar tekin ve eski başçavuş abdullah erdoğan, orgeneral akar'ı alıkoydu. - gecenin ilk şehidi: bülent aydın karargahtaki darbecilerin talimatı üzerine polatlı'da konuşlu 58. topçu tugay komutanı eski tuğgeneral murat aygün, ankara'nın kritik noktalarını kontrol altına almak için aralarında füze rampa sistemlerinin de bulunduğu araçların kışladan çıkarılmasını emretti. genelkurmay başkanlığı mesaj ve evrak dağıtım sistemi (medas) üzerinden quot;hazırlık i̇kazı ve birlik i̇ntikaliquot; başlıklı ilk bildiri gönderildi. darbeciler partigöç ile turhan'ın imzasını taşıyan sözde sıkıyönetim atama listesi, medas üzerinden birliklere gönderildi. bu mesajdan sonra darbeciler, şehirlerin kritik yol ve kavşakları ile kamu kurumlarının işgali için aynı sistem üzerinden quot;zırhlı muharebe aracı i̇ntikaliquot; konulu ikinci emri yayımladı. medas üzerinden ardı ardına mesaj gönderen darbeciler, saat 21.53'te kışla dışındaki askerlerin birliklerine katılması emrini verdi. bunun üzerine harekete geçen darbeciler, kağıthane'deki quot;i̇stanbul'un gören gözüquot; olarak bilinen afet koordinasyon merkezi'ni (akom) işgal etti. kara kuvvetleri komutanı çolak'ın koruma astsubayı bülent aydın, genelkurmay başkanlığı karargahı'nda darbecilerce şehit edildi ve aydın, 15 temmuz'un ilk şehidi olarak kayıtlara geçti. - darbe girişimine karşı ilk soruşturma akıncı uuml;ssü'nden havalanan f-16'lar ankara üzerinde alçak uçuşa başladı. askeri hareketliliğe ilişkin gelişmeler, haber kanallarına saat 22.28'de yansıdı. televizyonlar, i̇stanbul boğaziçi ve fatih sultan mehmet köprülerinden geçişlerin askerlerce engellendiğini quot;son dakikaquot; olarak duyurdu. dönemin başbakanı binali yıldırım, saat 23.02'de ntv'ye telefonla bağlanarak, quot;milleti temsil eden hükümet iş başındadır. bu kalkışmayı yapanlar, bu çılgınlığı yapanlar, bu kanunsuz eylemin içerisinde olanlar en ağır şekilde bedelini ödeyeceklerdir.quot; dedi. ankara cumhuriyet başsavcılığı, saat 23.05'te darbe girişimine ilişkin soruşturma başlattı. darbeci pilotlar, gölbaşı'ndaki emniyet genel müdürlüğü havacılık daire başkanlığına, ardından ouml;zel harekat başkanlığı'na saldırdı. ayrıca darbecilerin kontrolündeki helikopterler, yenimahalle'deki mi̇t yerleşkesini taradı. eski yarbay uuml;mit gençer, trt'yi işgal ederek darbe bildirisini okuttu. - cumhurbaşkanı erdoğan'dan millete çağrı saat 00.24'ü gösterdiğinde cnn türk'e bağlanan cumhurbaşkanı recep tayyip erdoğan, darbe girişiminin seyrini değiştiren tarihi konuşmasını yaptı ve quot;milletimizi meydanlara davet ediyorum.quot; çağrısında bulundu. jandarma genel komutanlığı karargahı önünde darbecileri protesto eden vatandaşlara helikopterden açılan ateş sonucunda 9 kişi şehit oldu, onlarca kişi yaralandı. darbeci pilotlar mehmet yurdakul ve i̇lhami aygül saat 00.56'da savaş uçağıyla ankara emniyet müdürlüğünü bombaladı. yaklaşık 10 dakika sonra da aynı bölgeye darbeci pilot mustafa ouml;zkan saldırdı. - halisdemir, darbeci generali vurdu diyarbakır'dan bir tabur bordo bereli askerle havalanan darbeci tuğgeneral semih terzi'nin uçağı etimesgut havalimanı'na saat 01.13'te indi. dönemin ouml;zel kuvvet komutanı korgeneral zekai aksakallı, telefonla ulaştığı emir astsubayı ouml;mer halisdemir'den, terzi'yi etkisiz hale getirmesini istedi. komutasındaki askerlerle etimesgut ouml;zel hava alay komutanlığı'na gelen terzi, saat 02.14'te ouml;kk'nın emir komutasını almak için helikopterle gölbaşı'ndaki karargaha gitti. karargah giriş kapısına kadar gelen terzi, 15 temmuz kahramanı halisdemir tarafından vurularak etkisiz hale getirildi. halisdemir, terzi ile diyarbakır'dan gelen askerlerden bazılarının açtığı ateş sonucu şehit oldu. - meclis bombalandı genelkurmay başkanlığı karargahı'nın önünde darbe girişimini protesto eden vatandaşlardan 36'sı şehit edildi. vatandaşların direncini kırmak için her türlü yola başvuran darbeciler, bu kez meclis'i hedef aldı. eski pilotlar hasan hüsnü balıkçı ile uğur uzunoğlu'nun kullandığı f-16'dan meclis'e atılan bombayla 32 kişi yaralandı. vatandaşlarca işgalden saat 03.00'te kurtarılan trt, normal yayınına dönerken darbeciler polise teslim edildi. darbeci pilot hüseyin türk, televizyon yayınlarını kesmek için saat 03.14-03.19'da tuuml;rksat tesislerine dört bomba attı. saatler ilerledikçe cumhurbaşkanı erdoğan'ın çağrısıyla vatandaşlar darbeye karşı şehirlerin meydanlarını ve kritik kamu kurumlarını doldurmaya başladı. bu yerlerden i̇stanbul atatürk havalimanı'nda kontrol kulesini işgal eden darbeciler, polis özel harekat ekiplerince etkisiz hale getirildi. bir süre sonra cumhurbaşkanı erdoğan'ı taşıyan ata uçağı piste iniş yaptı. erdoğan'ı havalimanında binlerce vatandaş karşıladı. i̇stanbul'daki gelişmenin ardından tbmm bir kez daha darbecilerin saldırısına maruz kaldı. eski pilot yüzbaşı hüseyin türk, saat 03.24 ve 03.25'te f-16 uçağıyla tbmm'yi ikinci kez bombaladı. sokaklarda vatandaşların, kışlalarda ise vatansever askerlerin darbecilere karşı mücadelesi devam ederken saat 04.00'te ankara cumhuriyet başsavcılığı, quot;fetouml; ile irtibatlı yargı görevlileriquot;, quot;sözde yurtta sulh konseyi üyeleriquot; ile quot;darbe teşebbüsüne katılanlarquot; hakkında gözaltı kararı verdi. - darbe girişimi 21 saatte bastırıldı saat 06.19'da eski pilot üsteğmen müslim macit, cumhurbaşkanlığı külliyesi kavşağı'na iki bomba attı. saldırıda 15 vatandaş şehit oldu, 7 kişi yaralandı. jandarma genel komutanlığı'nda alıkonulan tem daire başkanı turgut aslan ile koruması hasan gülhan, elleri ve gözleri bağlı halde bina dışına çıkarılarak, darbeci albay erkan ouml;ktem tarafından başlarından vuruldu. aslan ağır yaralanırken, gülhan şehit oldu. başbakan yıldırım, korgeneral ziya kemal kadıoğlu'na darbecilerin kontrolündeki uçakları düşürme yetkisi verdi. girişimin başarısız olduğunu anlayan i̇stanbul boğaziçi köprüsü'ndeki darbeciler, teslim oldu. saat 08.26'yı gösterdiğinde darbecilerin alıkoyduğu genelkurmay başkanı akar, akıncı uuml;ssü'nden helikopterle çankaya köşkü'ne götürüldü. cumhurbaşkanı erdoğan ve milli savunma bakanı fikri işık'ın talimatıyla uçakların kalkış yapmasını engellemek için akıncı uuml;ssü ana pisti vuruldu. saat 12.57'de başbakan yıldırım, bakan işık ve genelkurmay başkanı akar ile çankaya köşkü'nde düzenlediği basın toplantısında darbe teşebbüsünün bastırıldığını açıkladı. darbe girişimi, tüm yurtta yaklaşık 21 saatte kontrol altına alındı. böylece cumhurbaşkanı erdoğan'ın liderliğinde, milletin gayreti ve vatansever güvenlik güçleri sayesinde 15 temmuz 2016'da gerçekleştirilen darbe girişimine geçit verilmedi. asker ve sivil 253 kişinin örgüt mensuplarınca şehit edildiği darbe girişiminde yaklaşık 9 bin askeri personel, 35 uçak, 37 helikopter, 74'ü tank 246 zırhlı araç ve 4 bine yakın hafif silah kullanıldığı kayıtlara geçti. - darbe girişiminin planlayıcısı pensilvanya'da öldü fetouml;'nün temellerini i̇zmir kestanepazarı'nda 1960'larda atan örgüt elebaşı gülen, 1999'da kaçtığı abd'deki chestnut retreat center'dan birçok kumpası ve 15 temmuz 2016'da 253 kişinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan hain darbe girişimini yönetti. devlet içinde gizlice örgütlenerek, anayasal düzeni ortadan kaldırmayı, quot;paralel örgütlenmequot; adı altında başta siyaset, mülkiye, adliye, maliye, askeriye ve emniyet olmak üzere gizlice devletin tüm kılcal damarlarına sızmayı amaçlayan terör örgütünün elebaşı gülen, abd'nin pensilvanya eyaletinde yaşıyordu. abd'nin pensilvanya eyaletinde, 130 dönümlük arazide 8 villadan oluşan çiftlikte sıkı güvenlik ve gizlilik altında yaşamaya başlayan gülen, örgüt üyelerine talimatlarını vermeyi buradan sürdürdü. türkiye'nin, hakkında 27 suçtan hazırladığı 7 ayrı iade talepnamesine karşın abd makamları gülen'in iadesi için somut adım atmadı. gülen, 20 ekim 2024'te st. luke's hastanesinin monroe kampüsünde öldü. terörist başının ölümü abd dışişleri bakanlığınca türk makamlarına iletilen belgeyle resmiyet kazandı.