Hürmüz'de artık füze değil, para savaşı yapılıyormuş.

Füze savaşından gelir mücadelesine Hürmüz Boğazı

hürmüz boğazı'ndaki çatışmalar, askeri mücadelelerden ekonomik mücadelelere evrildi; artık savaşın ana sahnesi ekonomi haline geldi.

modern savaşlar artık kaçınılmaz olarak kentlerin kontrolü veya orduların imhası yoluyla değil, giderek artan bir şekilde ekonominin kontrolü, tedarik zincirlerinin aksatılması ve çatışmanın maliyetinin rakip ve müttefiklerine yeniden dağıtılması yoluyla yürütülüyor. bu bağlamda, son aylarda hürmüz boğazı'nda yaşanan çatışma, günümüz çatışmalarının niteliğindeki dönüşümün açık bir örneğini teşkil ediyor. çünkü çatışma, i̇ran'ın askeri kapasitelerini hedef alan askeri bir mücadeleden, gelir, enerji, küresel ticaret hareketliliği ve çatışan tarafların askeri veya siyasi kazanımlar elde etmeden önce diğerini ekonomik olarak tüketme kapasitesi etrafında dönen bir mücadeleye dönüştü. savaşın ilk aşamalarında abd ve i̇srail'in askeri operasyonları, i̇ran'ın çatışmayı sürdürme kapasitesini kısaltmak ve kısa sürede yeni bir siyasi denklem dayatmak umuduyla füze sistemlerini, askeri altyapıyı ve komuta-kontrol merkezlerini hedef almaya odaklandı. ancak çatışmanın sürmesi ve buna eşlik eden, birçok körfez arap ülkesindeki enerji altyapısı ve ekonomik tesislerin hedef alınması, ayrıca i̇ran devlet kurumlarının çökmemesi, çatışmayı farklı bir aşamaya taşıdı. bu aşamada artık yalnızca askeri güç belirleyici faktör olmaktan çıktı, küresel ekonomi de çatışma sahnesinin bir parçası haline geldi. son on yılların deneyimleri, büyük savaşların nadiren yalnızca askeri güçle sonuçlandığını ortaya koyuyor. çatışmanın süresini uzatma, ekonomik maliyetini artırma ve rakibi hesaplarını gözden geçirmeye zorlama kapasitesi, artık savaş alanındaki üstünlükten aşağı kalmayan önemde faktörler haline geldi. bu bakış açısıyla i̇ran, ilk saldırıları atlattıktan sonra, görece üstünlüğe sahip olduğu unsuru, yani dünyanın en önemli petrol ve doğalgaz deniz taşımacılığı geçitlerinden biri olan hürmüz boğazı'na kıyısı bulunan coğrafi konumunu devreye sokmaya yöneldi. o andan itibaren temel soru, artık kaç füzenin imha edildiği veya hangi askeri noktaların devre dışı bırakıldığı değil, çok daha etkili olan şu sorular etrafında dönmeye başladı: hangi taraf ekonomik olarak daha uzun süre dayanma kapasitesine sahip?" abd ve müttefikleri, dünyanın en önemli enerji geçitlerinden birinde yaşanan kesintinin sonuçlarına katlanabilir mi? yoksa deniz ablukası, ekonomik yaptırımlar ve lojistik altyapısı ile gelir kaynaklarının hedef alınmasının sürmesi karşısında en fazla etkilenen taraf i̇ran mı olacak? askeri savaştan ekonomik savaşa son on yılların deneyimleri, büyük savaşların nadiren yalnızca askeri güçle sonuçlandığını ortaya koyuyor. çatışmanın süresini uzatma, ekonomik maliyetini artırma ve düşmanı hesaplarını gözden geçirmeye zorlama yeteneği, artık savaş alanındaki üstünlükten aşağı kalmayan önemde faktörler haline geldi. bu bakımdan i̇ran, ilk saldırıları atlattıktan sonra, görece üstünlüğe sahip olduğu unsuru, yani dünyanın en önemli petrol ve doğalgaz deniz taşımacılığı geçiş noktalarından biri olan hürmüz boğazı'na kıyısı bulunan coğrafi konumunu devreye sokmaya yöneldi. fazla oku bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (related nodes field) hürmüz boğazı, i̇ran açısından yalnızca petrol ihracatı için bir deniz çıkış noktası değil, aynı zamanda küresel enerji hareketliliğini etkileme kapasitesi kazandıran stratejik bir koz niteliği taşıyor. küresel petrol ve doğalgaz ticaretinin yüzde 20 ila 25'inin geçtiği bu boğaz, enerji piyasalarını etkilemeye veya rakiplerine yönelik çatışmanın maliyetini artırmaya çalışan herhangi bir devlet için olağanüstü bir önem taşıyor. ayrıca tahran, boğazın tamamen ve uzun süreliğine kapatılmasının, abd'nin deniz üstünlüğü karşısında pratik bir seçenek olmadığının farkında. çünkü böyle bir adım, geniş çaplı siyasi, askeri ve ekonomik sonuçlar doğurabilir. i̇ran genel bütçesi, gelirlerinin yaklaşık yüzde 80'ini oluşturan petrol, doğalgaz ve türevlerinin gelirlerine büyük ölçüde bağımlı. vergiler ve diğer gelirler ise yaklaşık yüzde 20'lik bir pay oluşturuyor. dolayısıyla bahsin farklı bir denklem olarak boğaz çevresinde yüksek düzeyde güvenlik riskini sürdürmeye doğru kaydığı görülüyor. bu yaklaşımda, deniz taşımacılığının aksama ihtimalinin sadece varlığı bile petrol fiyatlarını yükseltmeye, deniz sigortası primlerini artırmaya ve nakliye maliyetlerini yükseltmeye yetiyor. bu da doğrudan küresel ekonomiye yansıyor. böylece hedef, artık yalnızca deniz taşımacılığını aksatmakla sınırlı kalmayıp, belirsizlik durumunun kendisini stratejik bir baskı aracına dönüştürmeyi de kapsayacak şekilde genişledi. birbirine bağlı tedarik zincirlerine dayanan küresel bir ekonomide, risk düzeyinin yükselmesi, sevkiyatların gecikmesi veya sigorta maliyetlerinin artması, bazen doğrudan askeri güç kullanımının sonuçlarını aşan ekonomik etkiler doğurmaya yetiyor. karşılıklı acı denklemi bu dönüşüm, iki tarafı bir tür ‘karşılıklı acı’ denklemine soktu. artık her iki taraf da geleneksel bir askeri zafer elde etmeye çalışmaktan ziyade, rakibine savaşın maliyetini yükseltmeye ve rakibinin çatışmayı sürdürme kapasitesini sınamaya odaklandı. i̇ran, hürmüz boğazı'nın coğrafi konumunu küresel enerji piyasalarını etkileyen bir baskı kozu olarak kullanmak suretiyle, savaşın maliyetinin bir bölümünü sınırlarının dışına taşımaya çalıştı. çünkü petrol fiyatlarındaki her artış, nakliye ve sigorta maliyetlerindeki her yükseliş ve tedarik zincirlerindeki her aksama, enerji ithal eden ekonomilere ek yükler getiriyor ve hükümetler, şirketler ve uluslararası piyasalar üzerinde giderek artan baskılar yaratıyor. buna karşın abd, tam tersi bir strateji benimseyerek maliyeti i̇ran'ın kendi içinde yoğunlaştırmaya odaklandı. washington, deniz ablukasını sıkılaştırarak, limanları hedef alarak, lojistik altyapıyı aksatarak ve petrol ihracat hareketliliğini engelleyerek, i̇ran ekonomisinin dayandığı mali kaynakları azaltmaya ve devletin askeri operasyonlarını finanse etme kapasitesini zayıflatmaya çalıştı; bu da tahran açısından savaşın sürmesinin maliyetini artırıyor. böylece ekonomi, artık savaşın sadece bir sonucu olmaktan çıkıp ana sahnesi haline geldi. i̇ran, maliyeti küresel ekonomiye yaymaya çalışırken, abd ise maliyeti i̇ran içinde en üst düzeye çıkarmaya odaklandı. böylece gelirler, enerji, tedarik zincirleri ve ticaret hareketliliği, çatışmanın seyrini belirlemede füze ve uçaklardan aşağı kalmayan önemde unsurlar haline geldi. bu noktadan hareketle, savaş artık toprak üzerinde egemenlik kurmaktan ziyade, en azından öngörülebilir vadede ticaret ve enerji akışını kontrol etme kapasitesi en yüksek olan tarafın, rakibini daha büyük bir ekonomik ve siyasi bedel ödemeye zorlaması etrafında dönüyor. tam bu noktada, hürmüz boğazı'ndaki çatışma geleneksel askeri çerçevesinden çıkarak, gelir mücadelesine ve karşılıklı ekonomik tükenmeye dönüşmeye başladı. bu durumun savaşın seyrine ve sonrasında şekillenebilecek bölgesel dengelerin niteliğine doğrudan etkisi olacak. liman savaşı: küresel ekonominin ipleri kimin elinde? i̇ran, hürmüz boğazı'nı ekonomik bir baskı kozu olarak devreye sokmaya çalışırken, abd bu meydan okumaya sadece bir deniz taşımacılığı krizi olarak değil, tahran'ın coğrafi konumunu yeni siyasi ve ekonomik denklemler dayatmak için kullanma yeteneğini kısıtlamayı hedefleyen bir mücadele olarak yaklaştı. bu bakış açısından hareketle, abd buna gemileri korumak veya askeri olarak eşlik etmekle yetinmek yerine, i̇ran'a bu kozu yönetme kapasitesi kazandıran araçları hedef alarak yanıt verdi. bu nedenle, bender abbas (gemron), buşehr, hark ve cask limanlarının hedef alınması veya ikmal ve iletişim tesisleri ile yol ve köprü ağlarının vurulması, birbirinden bağımsız askeri operasyonlar değil, i̇ran'ın deniz operasyonlarını yönetme kapasitesini sınırlamayı ve limanlarını işletmede, ihracatını güvence altına almada ve körfez'deki deniz taşımacılığı hareketliliğini izlemede dayandığı lojistik altyapıyı zayıflatmayı hedefleyen bir strateji çerçevesinde gerçekleşti. modern savaşlarda limanlar artık sadece ticari tesisler olmaktan çıkarak gelir yönetimi, tedarik zincirlerinin güvence altına alınması ve deniz operasyonlarının koordinasyonu için merkezler haline geldi. bunun yanı sıra sürat tekneleri, insansız hava araçları (i̇ha) ve kıyı gözetim ile keşif sistemlerinin yönetim üslerine dönüştü. dolayısıyla bu tesislerin hedef alınması, ticari faaliyetin aksatılmasıyla sınırlı kalmayıp devletin hem askeri hem de ekonomik kapasitesini aynı anda etkileyecek şekilde genişliyor. bu bakış açısıyla abd saldırıları, dmo’ya bağlı komuta-kontrol, deniz gözetim sistemleri ve hızlı tekneler üzerinde yoğunlaştı; bu unsurlar, geleneksel bir deniz çatışmasına girmek yerine hızlı ve dağınık deniz operasyonları yoluyla düşmanı tüketmeye dayanan asimetrik savaş temelli i̇ran deniz doktrininin en önemli unsurlarından birini teşkil ediyor. buna karşılık tahran, direnme kapasitesinin yalnızca sahip olduğu askeri araçlara değil, aynı zamanda hürmüz boğazı'nı stratejik bir baskı kartı olarak elde tutmaya da bağlı olduğunun farkına vardı; bu durum, çatışmanın son haftalarında i̇ran'ın siyasi ve askeri söylemine açıkça yansıdı. geçici yatışma anlaşmasının çökmesi ve askeri operasyonların tırmanmasıyla birlikte, i̇ran'ın resmi açıklamaları, hürmüz boğazı'nın kapatılması ihtimalinden söz etmekten, boğazdaki deniz taşımacılığının geleceğinin artık savaşın seyrine ve abd'nin bölgedeki politikalarına bağlı hale geldiğini vurgulamaya doğru evrildi. dmo deniz kuvvetleri, 15 temmuz’da askeri operasyonların ve deniz ablukasının sürmesinin, "bölgede petrol ve gaz ihracatının ya herkes için mümkün olacağı ya da hiç kimse için mümkün olmayacağı" anlamına geldiğini açıkladı ve herhangi bir tırmanışın, hint okyanusu ve babu’l-mendeb'e bağlı diğer enerji ihracat rotalarına da sıçrayabileceğini ekledi. ertesi gün i̇ran silahlı kuvvetleri sözcüsü yaptığı açıklamada, ‘hürmüz boğazı'ndaki durumun savaş öncesi haline dönmeyeceğini’ belirterek, i̇ran’ın altyapısının hedef alınmasının, bölgedeki enerji altyapılarının hedef alınmasıyla karşılık bulacağı uyarısında bulundu. aynı bağlamda, i̇ran dini lideri mücteba hamaney’in uluslararası i̇lişkiler danışmanı ali ekber velayeti, hürmüz boğazı'nı i̇ran egemenliğinin bir parçası olarak nitelendirerek, tahran'ın bu deniz geçidindeki rolüne bağlı olduğunu vurguladı. hamaney’in askeri danışmanı ve dmo eski komutanı muhsin rızai ise, "hürmüz boğazı'nın kontrolünün onlarca nükleer bombadan daha önemli olduğunu" değerlendirdı. rızai’nin bu sözleri, boğazın i̇ran'ın en önemli caydırıcılık ve baskı araçlarından biri olarak stratejik düşüncedeki konumunu yansıttı. dmo deniz kuvvetleri komutanı amiral ali azmayi, hürmüz boğazı’ndaki deniz operasyonlarının sürdüğünü açıklarken, dmo ortak askeri operasyon merkezi (hatemu'l-enbiya karargâhı) boğazdan gemi geçişinin sahadaki gelişmelere bağlı kalmaya devam edeceğini vurguladı. i̇ran ordusu sözcüsü muhammed ekreminiya ise, boğazın yeniden açılmasını krizin nedenlerinin sona ermesine bağlayarak, deniz geçidinin artık çatışma yönetiminde baskı ve müzakere araçlarının bir parçası haline geldiğine işaret etti. bu açıklamaların tümü, hürmüz boğazı'nın i̇ran'ın stratejik düşüncesinde merkezi bir konuma sahip olduğunu yansıtıyor. boğaz yalnızca bir deniz geçidi olarak değil, küresel enerji piyasalarını etkilemek, nakliye ve sigorta maliyetlerini yükseltmek ve savaşın maliyetinin bir bölümünü sürece dahil olan veya bundan etkilenen taraflara yeniden dağıtmak için kullanılabilecek en önemli kozlardan biri olarak değerlendiriliyor. alternatifler mücadelesi: hürmüz aşılabilir mi? ayrıca bu gelişmeler, körfez arap ülkelerini hürmüz boğazı'na bağımlılığı azaltmaya yönelik çabalarını hızlandırmaya itti. bu kapsamda basra (arap) denizi'ne açılan abu dabi'deki habşan petrol sahalarını umman körfezi kıyısındaki fucayra limanı'na bağlayan habşan-fucayra petrol boru hattı (batı-doğu boru hattı) ile kızıldeniz'e uzanan suudi arabistan'ın doğu-batı ham petrol boru hattı (petroline) başta olmak üzere karadaki boru hatlarının kullanımı güçlendirildi. bu sayede acil durumlarda petrolün bir kısmının boğazdan uzak şekilde ihraç edilmesi mümkün hale geliyor. bu nedenle çatışma, artık hürmüz boğazı'nın kapatılması veya açık tutulması etrafında değil, her iki tarafın da rakibinin elindeki kozun etkinliğini azaltma kapasitesi etrafında dönüyor. abd, limanları, sahil altyapısını ve i̇ran'ın askeri kapasiteleriyle bağlantılı ikmal yollarını hedef alarak, i̇ran'ın boğazın askeri ve ekonomik önemini bir baskı kozu olarak kullanma kapasitesini kısıtlamaya çalıştı. buna karşılık tahran, boğazın hem mevcut çatışmada hem de gelecekteki herhangi bir çatışmada kullanılabilir bir baskı kozu olarak değerini korumak amacıyla, deniz taşımacılığında bir belirsizlik durumunu sürdürmeye çalıştı. shape created with sketch. fotoğraflarla dünyadan haberler hepsini göster 30 fotoğraflarla dünyadan haberler 1/30 28 ocak 2026 - fransız alpleri'ndeki lüks kayak merkezi courchevel'deki 5 yıldızlı grandes alpes otelinde dün akşam çıkan yangına itfaiyeciler müdahale ediyor. ünlü kayak merkezindeki otelden dün gece 90'dan fazla kişi tahliye edildi. ayrıca yetkililer, yaklaşık 200 konuğu bulunan yakındaki hotel le lana'nın da risk nedeniyle tahliye edildiğini söyledi. kimsenin yaralanmadığı ve yangının diğer binalara sıçramasının engellendiği bildirildi. jandarma yangının nedenini araştırıyor. i̇sviçre'nin crans-montana kasabasındaki bir barda yılbaşı gecesi çıkan yangında 40 kişinin hayatını kaybetmesi ve 100'den fazla kişinin yaralanmasının ardından bölgedeki güvenlik önlemleri mercek altında. (alex martin / afp) 2/30 27 ocak 2026 - bir protestocu, seul'deki abd büyükelçiliği önünde trump'ın güney kore'ye yönelik gümrük vergilerini artırma planlarını kınayan bir miting sırasında abd başkanı donald trump'ın maskesini takıyor. abd başkanı donald trump 26 ocak'ta yaptığı açıklamada, aralarında otomobil, kereste ve ilaçların da bulunduğu güney kore mallarına uygulanan gümrük vergilerini artıracağını belirterek, ülkeyi washington'la daha önce imzalanan ticaret anlaşmasına uymamakla suçladı. ticaret anlaşmalarının abd için çok önemli olduğunu vurgulayan trump, bu anlaşmaların her birinde üzerinde mutabık kalınan işlem doğrultusunda gümrük vergilerini düşürmek için hızlı bir şekilde harekete geçtiklerini belirtti. güney kore devlet başkanlığı ofisi’nden yapılan açıklamada, abd’nin konuyla ilgili resmi bir bildirimde bulunmadığı belirtilerek, "şu ana kadar, abd yönetiminden tarafımıza konuyla ilgili resmi bir bildirim veya detaylarla ilgili bir açıklama yapılmamıştır" dendi. (jung yeon-je/afp) 3/30 26 ocak 2026 - ukrayna silahlı kuvvetleri 65. mekanize tugayı basın servisi tarafından yayımlanan bu fotoğraf, rusya'nın ukrayna'yı işgali sırasında zaporijya bölgesinde açıklanmayan bir yerde insansız bir kara aracına yerleştirilmiş m2 browning 50 kalibrelik makineli tüfeği test eden askerleri gösteriyor. 4. yılını doldurmak üzere olan savaşta barış görüşmeleri abd başkanı donald trump'ın baskısıyla hızlanmış gibi görünüyor. ukrayna lideri volodimir zelenski, trump'la görüşmelerinde "onurlu barış" vurgusu yapsa da abd’nin askeri yardımları kesme tehdidi kiev üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor. zelenski, toprak tavizi verilerek sağlanan bir barışın putin’e zaman kazandıracağını ve bunun bir "barış değil, teslimiyet" olacağını savunuyor. putin tarafıysa müzakerelere açık olduğunu belirtse de, ukrayna'nın nato üyeliğinden tamamen vazgeçmesini ve yaptırımların kaldırılmasını şart koşuyor. (andriy andriyenko/ukrayna silahlı kuvvetleri 65. mekanize tugayı/afp) 4/30 25 ocak 2026 - abd'nin missouri eyaletinin columbia kentindeki bir yerleşim bölgesi, karın altında böyle göründü. büyük bir kış fırtınası 24 ocak'ta new mexico'dan kuzey carolina'ya kadar kar ve yağmur yağdırarak ilerledi. onlarca milyon amerikalıyı elektrik kesintileri, ulaşım kaosu ve kemik dondurucu soğukla karşı karşıya bıraktı. kimi yerlerde 30 santimetreye yakın kar beklenirken 10 binden fazla uçuş iptal edildi. new york'ta farklı adreslerde evsiz olduğu düşünülen 3 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. abd başkanı trump ise "küresel ısınmaya ne oldu?" diye paylaşım yaptı. 350 milyon nüfuslu abd'de 200 milyon kişinin bu soğuk hava dalgasından etkilenmesi bekleniyor. yetkililer yoğun kar yağışlarına karşı önlem almaya çalışırken 16 eyalet ve başkent washington d.c acil durum ilan etti. (austin johnson/afp) 5/30 24 ocak 2026 - avustralya açık'ta yarışan i̇talyan lorenzo musetti, üçüncü tur maçında çek tomas machac'a karşı oynuyor. i̇talyan tenisçi rakibini 5-7, 6-4, 6-2, 5-7 ve 6-2'lik setlerle 3-2 yenerek 4. tura yükseldi. musetti'nin yanı sıra jannik sinner ve luciano darderi'nin de 4. tur biletini kazanmasıyla turnuva tarihinde ilk kez üç i̇talyan erkek tenisçi bu aşamaya ulaşmış oldu. tek erkeklerde son iki yılın şampiyonu sinner, pazartesi günü 4. turda darderi'yle karşı karşıya gelecek. avustralya'nın melbourne kentinde düzenlenen ve 18 ocak'ta başlayan turnuva, 1 şubat'ta sona erecek. (edgar su / reuters) 6/30 23 ocak 2026 - grönland'ın başkenti nuuk'taki havalimanına inen danimarka başbakanı mette frederiksen (ortada), grönland başbakanı jens-frederik nielsen'la (solda) kucaklaşıyor. abd başkanı donald trump'ın grönland'ı ele geçirme tehditlerinden geri adım atmasının ardından frederiksen ve nielsen görüşmeler yapacak. i̇sviçre'nin davos kentinde düzenlenen 2026 dünya ekonomik forumu'nda trump, nato genel sekreteri mark rutte'yle görüşmeleri sonucu grönland ve arktika'yı kapsayan bir anlaşmanın çerçevesinin oluşturulduğunu söylemişti. (jonathan nackstrand / afp) 7/30 21 ocak 2026 - abd başkanı donald trump, davos'ta düzenlenen dünya ekonomik forumu'nda merakla beklenen konuşmasını yaptı. özellikle son zamanlarda gündeme oturan grönland'ı satın alma konusunda söylenecekleri beklenen trump, konuşmasında avrupa'nın son 10 yıldır doğru yolda olmadığını öne sürdü. avrupa'ya "biz olmasaydık almanca ve japonca konuşurdunuz" diye seslenen abd başkanı, grönland'ı sadece kendilerinin koruyabileceklerini söyleyip satın alma görüşmelerinin derhal başlamasını talep etti. (markus schreiber/ap) 8/30 20 ocak 2026 - fransa devlet başkanı emmanuel macron, davos'ta düzenlenen dünya ekonomik forumu'nda. bu yıl "diyalog ruhu" temasıyla gerçekleştirilen zirveye, uluslararası sivil toplum kuruluşları ve çok sayıda akademisyenin yanı sıra küresel iş dünyasının önde gelen temsilcileri de katılıyor. jeopolitik ve jeoekonomik risklerin arttığı bu dönemde, katılımcılar küresel ekonomi, teknolojik dönüşüm, yapay zeka ve sürdürülebilirlik gibi zorlu konuları tartışacak. abd başkanı trump'ın zirve kapsamındaki konuşmasını 21 ocak'ta öğleden sonra yapması planlanırken trump'a dışişleri bakanı marco rubio, hazine bakanı scott bessent ve ticaret temsilcisi jamieson greer'ın eşlik etmesi bekleniyor. (fabrice coffrini/afp) 9/30 19 ocak 2026 - i̇spanya'nın güneyindeki endülüs bölgesinin kurtuba kenti yakınlarında iki hızlı trenin karıştığı kazada hayatını kaybedenlerin sayısının 39'a yükseldiği bildirildi. i̇spanya demir yolu ulaşım şirketi renfe, kaza sebebiyle endülüs istikametindeki 200'den fazla seferin iptal edildiğini duyurdu. ulaştırma bakanı oscar puente, malaga-madrid seferini yapan hızlı trenin raydan çıktığı kazayla ilgili, "son derece tuhaf bir kaza" değerlendirmesinde bulundu. puente, trenin yeni olduğunu, rayların yenilendiğini ve kazanın düz hat üzerinde meydana geldiğini söyledi. başbakan pedro sanchez, kaza nedeniyle bugünkü tüm programlarını iptal etti. sanchez'in gün içinde kaza bölgesine giderek yetkililerle görüşeceği bildirildi (afp) 10/30 18 ocak 2026 - danimarkalı askerler grönland'ın nuuk kentindeki limanda karaya çıkıyor. danimarka savunma bakanlığı, 2026'da grönland ve çevresinde bir dizi nato müttefikiyle birlikte tatbikat faaliyetleriyle varlığını arttırmaya devam edeceğini açıkladı. yapılan açıklamaya göre bu faaliyetler grönland makamları ve grönland hükümeti naalakkersuisut'la işbirliği içinde gerçekleştirilecek. abd başkanı donald trump'ın, ülkesinin "ulusal güvenlik amacıyla grönland'a ihtiyacının olduğu" söylemini sürdürmesi, danimarka krallığı'na bağlı özerk bölge grönland'ı gündemde tutmaya devam ediyor. abd'nin grönland konusunda danimarka'ya destek veren 8 avrupa ülkesi için ek gümrük vergisi uygulama kararı almasının arktik'teki güvenlik durumunu daha da endişeli hale getirdiği belirtiliyor. (mads claus rasmussen/afp) 11/30 17 ocak 2026 - i̇spanya'nın başkenti madrid'de düzenlenen "off february" etkinliğinde zombi kılığına girmiş bir kişi telefonunu kullanıyor. fransa, i̇spanya, birleşik krallık ve abd'de başlatılan off hareketi, zaman ve dikkati geri kazanmak için şubatın 28 günü boyunca sosyal medya uygulamalarını telefondan silmeyi öneriyor. i̇lk etkinliğini bugün düzenleyen hareket, sosyal medya platformlarıyla daha sağlıkl, bağımlılık içermeyen bir ilişki kurulmasını amaçlıyor. hareketin kurucusu olan sosyolog diego hidalgo "bu dijital zombiler, toplum olarak hepimizi temsil ediyor" diyor. (oscar del pozo / afp) 12/30 16 ocak 2026 - güney kore'nin başkenti seul'ün gecekondu mahallesi guryong'da çıkan yangın sonucu dumanlar yükseliyor. gangnam semtindeki mahallede erken saatlerde çıkan büyük yangın 8 saat süren çalışmaların ardından söndürüldü. yangında hayatını kaybeden olmadığı ancak bölgede yaşayan 258 kişinin tahliye edildiği bildirildi. yetkililer, yangının nedenini ve yol açtığı hasarın boyutunun araştırılacağını duyurdu. genellikle seul'ün son büyük gecekondu mahallesi diye tanımlanan guryong'da birçok kişi yeniden yapılanma nedeniyle bölgeden taşındı ancak gangnam şehir planlama departmanı'na göre hâlâ yaklaşık 336 hane var. (yonhap / afp) 13/30 15 ocak 2026 - i̇ran'ın başkenti tahran'ın sadeghieh meydanı'nda bir adam, yanına fotoğrafta görünmeyen, üzerinde, "bu, tahran'ın yeni otobüslerinden biriydi ve parası halkın vergileriyle ödendi" yazan bir tabela yerleştirilen otobüs enkazında. i̇ran'da başlangıçta ekonomik sıkıntıların yol açtığı protesto hareketi, 1979'da iktidara gelmesinden bu yana dini liderliğe yönelik en büyük meydan okumalardan birine dönüştü. i̇nternetin büyük ölçüde kesildiği ülkede, sınırlı iletişim kanallarından gelen bilgiler, güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle can kaybının hızla arttığını ortaya koyuyor.abd merkezli i̇nsan hakları aktivistleri haber ajansı’na (hrana) göre, protestolarda en az 2 bin 571 kişi öldü, 18 binden fazla kişi gözaltına alındı. bbc’nin abd’deki yayın ortağı cbs ise i̇ran içinden ve dışından kaynaklara atıfta bulunarak, protestolarda öldürülenlerin sayısının yaklaşık 12 bin olduğunu ve rakamın 20 bine ulaşabileceğini açıkladı. (atta kenare/afp) 14/30 14 ocak 2026 - kurtarma çalışanları tayland'ın nakhon ratchasima eyaletinde inşaat vincinin çökmesi sonucu raydan çıkan trenin vagonunun kaldırılmasını izliyor. yetkililer, tayland'da çin destekli bir hızlı tren projesindeki bir vincin bir yolcu treninin üzerine çökerek raydan çıkmasına neden olduğunu, 32 kişinin öldüğünü ve 64 kişinin de yaralandığını söyledi. (lillian suwanrumpha/afp) 15/30 13 ocak 2026 - eğlence severler, makedonya'nın güneybatısındaki vevcani köyünde düzenlenen karnaval alayına katıldı. yaklaşık 1400 yıllık bir geçmişe sahip olan karnaval, her yıl jülyen takvimine göre yeni yıl'ın başlangıcı olan ve makedon ortodoks kilisesi tarafından da kutlanan aziz basil bayramı arifesinde düzenleniyor. karnaval kapsamında kullanılan maskeler, 2025 yılında kuzey makedonya’da ve dünyada yaşanan politik, sosyal ve kültürel gelişmeleri hiciv yoluyla yansıtıyor. büyük bir gizlilik içinde hazırlanan bu maskeler, yalnızca bir kez kullanılıyor ve sonraki yıllara aktarılmıyor. karnavalın son gününde maskelerin yakılmasıysa kötülüklerin geride bırakılması ve toplumsal arınmanın simgesi olarak yorumlanıyor. bu ritüel, vevcani karnavalı’nı yaşayan kültürel miras örneklerinden biri haline getiriyor. (robert atanasovski/afp) 16/30 12 ocak 2026 - halk arasında bobi wine diye bilinen uganda muhalefet lideri ve ulusal birlik platformu (nup) başkan adayı robert kyagulanyi ssentamu'nun bir destekçisi, kampala'da partinin 2026 genel seçimi öncesindeki son mitingi sırasında yüzünü abd bayrağıyla kapatırken sıkılı yumruğunu kaldırıyor. liderliğini yaptığı bir gerilla hareketinin tanzanya'dan da destek alarak başarılı olmasıyla 1986'dan beri uganda'yı yöneten 81 yaşındaki yoweri museveni, cumhurbaşkanlığına bir dönem daha devam etmek istiyor. perşembe düzenlenecek seçimlerde museveni'nin bir kez daha kazanması bekleniyor. uzun iktidarı boyunca göreceli bir istikrar, ekonomik büyüme, eğitimde gelişme ve hiv oranlarında düşüş görülse de muhalefet onu demokrasi karşıtlığıyla suçluyor. (luis tato/afp) 17/30 11 ocak 2026 - fransa'nın başkenti paris'te, i̇ran i̇slam cumhuriyeti'ni kınayan kitlesel gösterileri desteklemek amacıyla eylem düzenlendi. i̇ran'da i̇slam cumhuriyetine karşı üç yıldan uzun süredir düzenlenen en büyük eylemde en az 192 protestocu öldürülürken, yetkililerin gösterileri bastırmak için "katliam" yaptığına dair uyarılar da artıyor. başlangıçta hayat pahalılığına duyulan öfkeyle başlayan protestolar, 1979 devriminden bu yana i̇ran'da yürürlükte olan teokratik sisteme karşı bir harekete dönüştü ve iki haftadır sürüyor. i̇ran cumhurbaşkanı mesud pezeşkiyan, göstericilerin itirazlarını görmezden gelmediklerini, sorunları çözmek için çaba gösterdiklerini söyledi. tahran yönetimi aynı zamanda ülke genelinde internet ve telekomünikasyon kesintisi uyguluyor. (kiran ridley/afp) 18/30 10 ocak 2026 - suriye hükümeti güvenlik güçleri, halep'in şeyh maksud mahallesindeki bir sokakta nöbet tutuyor. bölgedeki çatışmalar günlerdir devam ederken suriye ordusu, mahallede ypg/sdg’ye yönelik yürüttüğü operasyonun tamamlandığını bugün açıkladı. açıklamada sivil halka evlerinde kalma çağrısı yapılarak "çünkü sdg ve pkk terör örgütü unsurları (halkın) arasında saklanmaktadır" dendi. bugün ayrıca sdg tarafından fırlatıldığı düşünülen drone, vali binasını vurdu. saldırıda hayatını kaybeden veya yaralanan olup olmadığına dair henüz bir açıklama yapılmadı. (bakr alkasem / afp) 19/30 9 ocak 2026 - i̇srail ordusunun yerinden edilmiş ailelerin yaşadığı çadır kampını bombalamasının ardından gazze'deki el şati mülteci kampı'ndaki iki filistinli giysi topluyor. ekimde hamas'la ateşkes yapmasına rağmen i̇srail, filistin'e yönelik saldırılarını sürdürüyor. gazze'deki sivil savunma teşkilatı dünkü hava saldırılarında 5'i çocuk en az 13 kişinin öldürüldüğünü duyurdu. i̇srail ise bugünkü açıklamasında "başarısız bir füze" fırlatmasına karşılık olarak "gazze şeridi'nin güney ve kuzeyindeki hamas teröristlerini ve terör altyapısını tam isabetle vurduğunu" savundu. ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana i̇srail'in düzenlenlediği saldırılarda 439 kişinin öldüğü, 1223 kişinin yaralandığı aktarılıyor. (omar al-qattaa/ afp) 20/30 8 ocak 2026 - fransa’da çiftçiler, avrupa birliği’nin güney amerika ülkeleriyle imzalamayı planladığı kapsamlı serbest ticaret anlaşmasını protesto etmek için sabaha karşı paris’e giden yolları ve kentin simge noktalarını trafiğe kapattı. eylemler, mercosur anlaşmasının yanı sıra hükümetin tarım politikalarına yönelik tepkileri de içeriyor. farklı çiftçi sendikalarının çağrısıyla düzenlenen protestolarda, planlanan anlaşmanın mercosur ülkelerinden ab pazarına ucuz gıda girişini artıracağı ve avrupalı üreticileri zor durumda bırakacağı savunuldu. çiftçiler ayrıca hükümetin sığır hastalığıyla mücadelede izlediği politikaya da tepki gösterdi. koordinasyon rurale sendikasının üst düzey yöneticilerinden stephane pelletier, yaptığı açıklamada, "öfkeyle umutsuzluk arasındayız. terk edilmişlik hissi yaşıyoruz; mercosur bunun en somut örneği" dedi. çiftçiler, polis kontrol noktalarını aşarak kente girdi. polis, çatışmadan kaçınarak göstericileri çevreledi. (gonzalo fuentes/reuters) 21/30 7 ocak 2026 - arjantin'in patagonya bölgesindeki şiddetli orman yangınları kontrol altına alınamadı. 700'den fazla yerli ve turist bölgeden tahliye edildi. arjantin'in patagonya bölgesinde pazartesi gününden bu yana etkisini artıran yangınlar, özellikle chubut eyaletine bağlı el hoyo kasabası ile puerto patriada çevresini etkiledi. alevler çok sayıda evi ve işletmeyi küle çevirdi. yangının yüksek sıcaklık, şiddetli rüzgar ve uzun süredir devam eden kuraklık nedeniyle hızla yayıldığı bildirildi. el hoyo belediye başkanı césar salamín, yangının gece boyunca da etkisini sürdürdüğünü belirterek "bize hiç nefes aldırmadı. gece boyu sıcaklık düşmedi, rüzgar dinmedi. ancak sabaha karşı biraz duruldu. aynı anda pek çok cephede mücadele verdik. elimizdeki kaynaklar yetersiz kaldı" dedi. (maxi jonas/reuters) 22/30 6 ocak 2026 - endonezya ulusal arama ve kurtarma ajansı (basarnas) tarafından yayımlanan bu fotoğrafta, endonezya'nın kuzey sulawesi eyaletinin sitaro bölgesini vuran ani sellerin ardından kurtarma ekipleri ve köylüler mağdurları ararken görülüyor. ani sellerde en az 14 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. yetkililer, kayıp kişilerin aranmasına devam edildiğini açıkladı. yerel kurtarma ajansının sözcüsü nuriadin gumeleng, pazartesi sabahı erken saatlerde yağan şiddetli yağmurun, siau tagulandang biaro bölgesinde bulunan siau adasında ani sellere neden olduğunu söyledi. ülke afet hafifletme ajansı sözcüsü abdul muhari yaptığı açıklamada, ani sellerin ardından en az 444 kişinin yerel okullara ve kiliselere tahliye edildiğini belirtti. (basarnas/ap) 23/30 5 ocak 2025 - toyosu balık pazarındaki yeni yıl müzayedesinin ardından, tokyo'daki "sushizanmai" suşi restoranında bir çalışan, 243 kilogramlık bir mavi yüzgeçli ton balığının başını kaldırıyor. japon bir suşi girişimcisi, tokyo'nun ana balık pazarında düzenlenen yıllık prestijli yeni yıl müzayedesinde, dev bir mavi yüzgeçli ton balığı için 3,2 milyon dolar ödeyerek, önceki tüm zamanların en yüksek fiyat rekorunu kırdı. suşi ve sashimiye olan yoğun talep nedeniyle pasifik mavi yüzgeçli ton balığı geçmişte iklim değişikliği ve aşırı avlanma yüzünden tehdit altındaki türler arasında yer almıştı. ancak son yıllarda uygulanan koruma önlemleri sayesinde stokların toparlanma sürecine girdiği belirtiliyor. (yuichi yamazaki/afp) 24/30 4 ocak 2026 - abd'li kayakçı nina o'brien, fis alp disiplini dünya kupası'nın slovenya'da düzenlenen ayağında kadınlar slalom kategorisinde yarışırken. geçen yıl ekimde 60. kez başlayan dünya kupası, bu yıl martta sona erecek. alp disiplini dahil fis bünyesinde düzenlenen diğer kış sporları eurosport kanallarından izlenebiliyor. (jure makovec/afp) 25/30 3 ocak 2026 - venezuela'nın başkenti karakas'ta patlama sesleri ve uçakların gürültüsünü duyan halk sokakta koşuyor. abd başkanı donald trump aylardır süren tehditlerin ardından bugün erken saatlerde venezuela'nın çeşitli yerlerine saldırı başlattı. yerel saatle gece 2 sularında başlayan saldırıların ardından ülkede ohal ilan edildi. sonraki saatlerde trump, venezuela devlet başkanı nicolas maduro ve eşininin yakalanarak ülkeden çıkarıldığını duyurdu. trump, güney amerika ülkesini uyuşturucu nedeniyle hedef aldığını savunurken, maduro asıl hedefin petrol rezervleri olduğunu söylüyor. (matias delacroix/ap) 26/30 2 ocak 2026 - angelina jolie, mısır'ın refah sınır kapısı'nda kızılay çalışanlarıyla konuşuyor. amerikalı oyuncu ve eski bm özel elçisi jolie, mısır'a nakledilen yaralı filistinlilerin durumunu görmek ve harap olmuş bölgeye yapılan yardım teslimatlarını incelemek üzere bu ziyareti gerçekleştirdi. ünlü oyuncu, sınır hattındaki temaslarının yanı sıra el-ariş genel hastanesi'ne giderek tıbbi hizmetleri inceledi. ziyaret sırasında sağlık personelinin hasta kabul süreçleri ve tedavi çalışmaları hakkında da bilgi aldı. jolie, "çalışanlara ve gönüllülere gösterdikleri çaba ve emekleri için teşekkür ederek" bölgeden ayrıldı. (mohamed arafat/ap) 27/30 1 ocak 2026 - i̇sviçre'nin crans-montana kayak merkezindeki patlamanın ardından kurtarma ekipleri çalışıyor. ülkenin kuzeyindeki kayak merkezinde le constellation adlı barda yeni yılın ilk saatlerinde çıkan yangında onlarca kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 100 kişininse yaralandığı bildirildi. reuters'a göre i̇talya dışişleri bakanlığı, i̇sviçre polisinden alınan bilgilere göre yaklaşık 40 kişinin öldüğünü söylese de i̇sviçreli yetkililer net bir rakam vermedi. başlangıçta patlama olarak bildirilen yangının nedeni belirsizliğini koruyor ancak yetkililer, bunun bir saldırıdan ziyade kaza gibi göründüğünü belirtiyor. bfm tv'ye konuşan iki tanık yangının, üzerinde maytap olan şampanya şişelerinin ahşap tavana çok yakın taşınması sonucu başladığını söyledi. (maxime schmid / afp) 28/30 31 aralık 2025 - sidney'de yılbaşı kutlamalarında sidney liman köprüsü ve sydney opera binası üzerinde gece yarısı gökyüzünü havai fişekler aydınlattı. avustralya tsi̇ 16.00 itibarıyla yeni yıla merhaba dedi. dünyada yılbaşı ilk olarak samoa ile kiribati'ye bağlı kiritimati adası'nda kutlandı. avustralya'nın ardından sırasıyla japonya, tayvan, çin ve rusya yeni yıla girecek ülkeler arasında yer alıyor. (saeed khan/afp) 29/30 30 aralık 2025 - peru'nun cusco bölgesindeki pampacahua'da, 30 aralık 2025 tarihinde, machu picchu ile ollantaytambo'yu birbirine bağlayan güzergahta iki tren kafa kafaya çarpıştı. yetkililer, peru'nun güneydoğusundaki machu picchu'ya giden güzergahta iki turist treni arasında meydana gelen çarpışmada en az bir kişinin öldüğünü ve 40 kişinin yaralandığını bildirdi. yaralılardan yaklaşık 20’sinin durumunun ciddi olduğunu belirtti. yaralananlar arasında yabancı turistlerin de bulunduğu aktarıldı. peru polisi, ağırlıklı olarak turistleri taşıyan trenler arasındaki çarpışmaya ilişkin soruşturma başlattı. (carolina paucar/afp) 30/30 29 aralık 2025 - gazze şeridi'nin merkezindeki bureyc mülteci kampında yerinden edilmiş bir filistinli kız çocuk. i̇srail ordusu, bureyc'in doğu bölgelerine hava saldırısı gerçekleştirdi. refah kentinin doğu bölgeleri topçu atışlarıyla vurulurken, gazze kentinin doğusu da hedef alındı. gazze şeridi'nde 10 ekim'de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasını hemen her gün ihlal eden i̇srail ordusu, filistinlilere yönelik saldırılarına devam ediyor. gazze'deki hükümetin verilerine göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana düzenlenen saldırılarda, 418 sivil yaşamını yitirdi 1141 kişi yaralandı. gazze sivil savunma müdürlüğü sözcüsü mahmud basal, yaptığı yazılı açıklamada, i̇srail'in gazze şeridi'ne yönelik saldırıları sonucu evlerini kaybeden filistinlilerin zorlu kış şartlarına dikkati çekti. bölgedeki dondurucu hava dalgası nedeniyle gazze şeridi'nde bu ay 25 filistinlinin hayatını kaybettiğini aktaran basal, bunlar arasında 6 çocuğun olduğunu belirtti. (eyad bala/afp) füzeler kadar tehlikeli bir silah olarak zaman ekonomi ve enerjinin yanı sıra, çatışmanın yönetiminde bir diğer önemli faktör daha öne çıktı. o da zaman faktörü. çatışma ne kadar uzarsa, tüm taraflar için maliyeti o kadar artıyor ve etkileri savaş alanlarının ötesine geçerek finans ve enerji piyasalarına, nakliye ve sigorta şirketlerine ve küresel tedarik zincirlerine yayılıyor. abd açısından, savaşın uzun süre devam etmesi, enerji piyasalarındaki aksama veya bölgesel müttefikler üzerindeki artan baskılar nedeniyle ekonomik ve siyasi maliyetin yükselmesi anlamına geliyor. bunun yanı sıra körfez'de deniz taşımacılığı güvenliğini sağlamak ve enerji altyapısını korumak için gereken askeri yüklerin de artması söz konusu. buna karşılık i̇ran, çatışmanın uzamasının, yaptırımlar ve hayati tesislerinin hedef alınmasının sürmesi altında ekonomik ve askeri kaynaklarını tükettiğinin farkında. ancak i̇ran, zaman faktörünün rakiplerine giderek artan baskılar uygulayabileceği ve onları çatışmanın sürmesinin maliyetini beklenen getirilerle karşılaştırarak yeniden gözden geçirmeye zorlayabileceği ihtimaline bel bağlıyor. bu bakış açısıyla zaman, artık savaşın sadece eşlik eden bir unsuru olmaktan çıkıp, her tarafın kendi hedeflerine hizmet edecek şekilde kullanmaya çalıştığı stratejik bir araca dönüştü. washington, askeri ve ekonomik baskıların sürmesinin nihayetinde tahran'ın çatışmayı sürdürme kapasitesini zayıflatacağına bel bağlarken, i̇ran ise bölgesel ve uluslararası maliyetin artmasının, rakipleri açısından krizi kontrol altına almayı tırmanışın sürmesinden daha faydalı hale getireceğine bel bağlıyor. bu hassas denge içinde, i̇ran'ın ekonomik dayanıklılığı, kaynaklarını yönetme kapasitesi ve devlet kurumlarının sürekliliğini koruması, abd'nin sahip olduğu askeri üstünlük kadar savaşın seyrini ve sonucunu belirlemede önemli faktörler olarak öne çıkıyor. son aylarda hürmüz boğazı'nda yaşanan çatışma, ortadoğu'daki savaşların niteliğinin hızlanan bir dönüşüm yaşadığını ortaya koyuyor. artık toprak üzerinde egemenlik kurmak veya askeri üstünlüğe sahip olmak çatışmaları sonuçlandırmaya yetmiyor. ekonomi, enerji, limanlar ve tedarik zincirleri, çatışmaları yönetmede, rakipleri tüketmede ve güç dengelerini yeniden şekillendirmede başlıca araçlar haline geldi. bu savaş, hürmüz boğazı'nın yalnızca petrol ve gaz taşımacılığı için bir geçit olmadığını, aynı zamanda bölgesel ve uluslararası güçlerin ekonomik ve güvenlik çıkarlarının kesiştiği bir eksen niteliği taşıdığını ortaya koydu. i̇ran, bu boğaz aracılığıyla savaşın maliyetinin bir bölümünü küresel ekonomiye taşımaya çalışırken, abd, bu kozun pratik değerini oluşturan limanları, lojistik altyapıyı ve ulaşım ile ikmal ağlarını hedef alarak tahran'ın coğrafi konumunu kullanma yeteneğini baltalamaya odaklandı. dolayısıyla mücadele, artık yalnızca boğazın açılması veya kapatılması etrafında değil, deniz taşımacılığının sürmesinin maliyetini ve buna eşlik eden risk düzeyini kontrol etme kapasitesine kimin sahip olduğu ve bunun küresel enerji ve ticaret piyasalarına nasıl yansıdığı etrafında dönüyor. petrol fiyatlarındaki her artış, deniz sigortası primlerindeki her yükseliş veya nakliye hareketliliğindeki her aksama, karşılıklı caydırıcılık ve baskı denkleminde yeni bir unsura dönüşüyor. savaş ayrıca, limanların, köprülerin, ulaşım ağlarının ve enerji tesislerinin artık modern çatışmalarda ikincil hedefler olmadığını, aksine devletlerin ekonomik gücünün temel dayanaklarını oluşturduğunu ve dolayısıyla öncelikli askeri hedefler haline geldiğini ortaya koydu; zira bunların aksatılması doğrudan gelirlere, lojistik kapasiteye ve askeri operasyonların sürekliliğine yansıyor. sonuç olarak, hürmüz boğazı etrafındaki çatışmanın yalnızca askeri gücün bir sınavı olmadığı, aynı zamanda çatışan tarafların ekonomik tükenmeyi yönetme, savaşın maliyetini dağıtma ve güç unsurlarını koruma kapasitesinin de bir sınavı olduğu görülüyor. bu çatışmanın etkilerinin körfez arap bölgesinin sınırlarını aşarak tüm küresel ekonomiyi etkileyebileceği bir mücadeleden söz ediliyor. durum böyle devam eder ve i̇ran rejimi, küresel ekonominin temel dayanaklarından biri olan körfez arap bölgesinin güvenliğini ve istikrarını sarsan tutumunu sürdürmeye devam ederse, bu ihtimal daha da güçlenebilir. bu çatışmanın ortaya çıkardığı derslerin, gelecekteki çatışmaların yönetim biçimi üzerinde derin bir etki bırakması bekleniyor. zira kaynaklar, deniz geçitleri ve hayati altyapı üzerindeki kontrol, bölgesel ve uluslararası güç dengelerini şekillendirmede orduların ve silahların sahipliğinden aşağı kalmayan bir öneme sahip olacak. *bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve independent türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. bu makale independent türkçe için independent arabia gazetesinden çevrilmiştir. independent arabia hürmüz boğazi i̇ran abd dosya "ekonomi, artık çatışmanın sadece bir sonucu değil, ana sahnesi haline geldi" cemal ubeydi pazartesi, temmuz 20, 2026 - 13:15 main image: <p>savaş artık toprak üzerinde egemenlik kurmaktan ziyade, ticaret ve enerji akışını kontrol etme kapasitesi en yüksek olan tarafın, rakibini daha büyük bir ekonomik ve siyasi bedel ödemeye zorlaması etrafında dönüyor / fotoğraf: reuters</p> dünyadan sesler related nodes: hürmüz'den malakka'ya: boğazlar geçiş vergisi ve savaş kapısı olmamalı i̇ran, hürmüz’den sonra babülmendep’i de mi kapatacak? hürmüz boğazı'nın "deli dumrul"u trump oldu label: dosya type: news seo title: füze savaşından gelir mücadelesine hürmüz boğazı copyright independentturkish:.