Safran, tarih boyunca sadece baharat olarak değil, aynı zamanda tıbbi ve kültürel değerleriyle de kendine yer edinmiş eşsiz bir bitki. Kıymetli olmasının altında yetiştirilmesi ve toplanması sırasında gösterilen titizlik ve ince işçilik yatar. Çiçeklerin ortasında bulunan üç adet ipliksi kısmının tek tek elle alınmasıyla ortaya çıkan safran, bu yüzden halk arasında kırmızı altın olarak anılır. Toplanma aşamasının zor olmasından dolayı dünyanın en pahalı baharatlarından biri olan safranın sırf bu sebeple çok fazla sahtesi yer alıyor.

Peki, mutfağımıza konuk ettiğimiz, şifasından ve lezzetinden faydalanmak istediğimiz safranın gerçek olup olmadığını nasıl anlayacağız? İşte gerçek safranla sahte safranı ayırt etmenizi sağlayacak, evde kolayca uygulayabileceğiniz o yöntemler:

Gerçek safranı ayırt etmenin yolları

Su testi

Gerçek safran suya bırakıldığında yavaş yavaş ve doğal bir şekilde suya sarımtırak bir renk salar. Bu işlem yaklaşık beş ila on dakika sürer ve renk hemen dağılmaz. Eğer safranı suya koyduktan hemen sonra parlak bir kırmızı renk salıyorsa o zaman bu ürün sahte demektir.

Koku ve tat testi

Safranın kokusu, çiçeksi ve tatlımsı bir esans içerir. Safranı kokladığınızda hafif ballı ve çiçeksi notalar hissetmelisiniz. Koku testi gerçek safranı ayırt edebileceğiniz en belirgin yöntemler arasında yer alıyor. Sahte safrada ise bahsettiğimiz bu kokuyu alabilmeniz çok zor. Ayrıca gerçek safranı ağzınıza aldığınızda çok hafif bir acımsılık hissedersiniz. Eğer safran çok acı ve garip bir tada sahipse o zaman bu safran sahtedir.

Dayanıklılık testi

Safranın sahte mi yoksa gerçek mi olduğunu anlamanın bir başka yolu da dayanıklılık testi. Safranı iplik formundayken aldığınızda soğuk suyun içerisinde birkaç dakika bekletin ardından sudan çıkartıp elinizle ileri geri ovalayın. Eğer ovaladığınız safran parçalanıyorsa bu onun sahte olduğuna işarettir çünkü gerçek safranın yapısı son derece dayanıklı olduğundan parçalanmayacaktır.

Sıkça sorulan sorular

Safran bozulur mu? Tazeliğini koruması için nasıl saklamalıyız?

Safran kuru bir baharat olduğu için kolay kolay bozulmaz ancak aromatik yağlarını kaybetmemesi için saklama koşulları çok önemlidir. Safranı mutlaka hava geçirmeyen, cam ve koyu renkli kavanozlarda, doğrudan güneş ışığı almayan, serin ve kuru bir yerde saklamalısınız. Doğru saklandığında aromatik gücünü 2-3 yıl boyunca koruyabilir.

Yalancı safran nedir?

Halk arasında yalancı safran olarak bilinen bitki, aslında aspir bitkisidir. Safranla hiçbir akrabalığı olmamasına rağmen, yemekleri tıpkı safran gibi sarıya boyayabildiği için bu ismi almıştır. Kendi başına oldukça faydalı bir yağ ve tohum bitkisi olsa da, safranın sunduğu o aromayı, tat ve tıbbi değerleri kesinlikle taşımaz. Maalesef bazı satıcılar tarafından safran fiyatına satılarak suistimal edilebildiği için alırken bu isme özellikle dikkat etmek gerekir.

Safran ve aspir nasıl ayırt edilir?

Birbirine çok karıştırılan bu iki baharatı ayırt etmek aslında çok kolay. Gerçek safran, uca doğru genişleyen, koyu kırmızı renkli, narin ve tek tek ipliksi tellerden oluşur. Aspir ise kurutulmuş, daha sert, sarımsı-turuncu renkte minik ağaç dallarını andıran yapraklardan ibarettir. Safranın kendine has, o odayı kaplayan yoğun bir kokusu vardır. Aspir ise neredeyse tamamen kokusuzdur; yemeğe sadece renk verir, aroma katmaz. Eğer aldığınız ürün safran adıyla satılıyor ama bütçenizi hiç zorlamıyorsa, o ürün çok büyük ihtimalle aspirdir. Çünkü safran el emeğiyle toplandığı için oldukça yüksek fiyatlıdır.