İnsan Hakları Derneği (İHD) Adıyaman Şubesi, 28 Temmuz'da Merkez ilçeye bağlı Kayaönü (Fahrikan) ve Ahmethoca (Male Bawa) köyleri kırsalında meydana gelen, geniş ormanlık alanlar ile tarım arazilerini etkileyen yangına ilişkin hazırladığı araştırma ve inceleme raporunu kamuoyuyla paylaştı. Raporda, yangının çıkış nedeninin tüm yönleriyle araştırılması, varsa sorumluların tespit edilmesi ve ihmal iddialarının adli soruşturmaya konu edilmesi çağrısında bulunuldu.

İHD Adıyaman Şube Eş Başkanı Av. Bülent Çınar başkanlığında oluşturulan insan hakları heyetinde Av. Naci Özdoğan, Halil Halhalli ve Onur Angay'ın yer aldığı belirtildi. Heyetin yangının ardından bölgeye giderek olay yerinde incelemelerde bulunduğu, mağdur köylülerle görüştüğü, fotoğraf ve gözlemlerle tespitlerini kayıt altına aldığı aktarıldı.

Köylüler Müdahalenin Geciktiğini İddia Etti

Raporda yer verilen köylü beyanlarında, yangının ilk olarak Ahmethoca Köyü sınırlarında yükselen dumanlarla fark edildiği, yangının yakınındaki taş ocağında aynı saatlerde patlatmalar yapıldığı, ancak yangının kesin çıkış nedeninin bilinmediği ifade edildi.

Köylüler, ilk ihbarların öğleden sonra yapılmasına rağmen kara araçlarıyla müdahalenin saat 16.00 sıralarında başladığını, bu süreçte rüzgârın etkisiyle alevlerin hızla yayıldığını öne sürdü.

Beyanlarda, fıstık, badem, zeytin ve meşe ağaçlarının bulunduğu bahçelerin tamamen yandığı, sulama sistemlerinin zarar gördüğü, binlerce dönümlük mera ve ormanlık alanın kül olduğu, köylülerin ise gece yarısına kadar kendi imkânlarıyla söndürme çalışmalarına katıldığı belirtildi. Ayrıca yangının taş ocağındaki faaliyetlerle bağlantılı olup olmadığının araştırılması gerektiği yönündeki iddialar da rapora yansıdı.

Yaklaşık 50 Hektarlık Alanın Zarar Gördüğü Belirtildi

İHD heyeti tarafından yapılan saha incelemelerinde yangının yaklaşık 50 hektarlık alanda etkili olduğu, yerleşim alanlarının büyük ölçüde köylülerin bireysel çabalarıyla korunduğu, ancak ekili bahçeler ile ormanlık alanların ciddi zarar gördüğü ifade edildi. Raporda, bölge halkının temel geçim kaynağının tarım ve hayvancılık olduğuna dikkat çekildi.

Raporda ayrıca köylülerin anlatımları ve saha gözlemleri doğrultusunda yangın öncesinde ve sırasında yeterli önlemlerin alınmadığı değerlendirmesi yapıldı. İhbarlara rağmen müdahalenin geciktiği yönündeki iddiaların, kamu görevlileri açısından olası "görev ihmali" yönünden de araştırılması gerektiği kaydedildi.

Geçmiş Yangınlar Da Raporda Yer Aldı

İHD raporunda aynı bölgede daha önce de benzer yangınların yaşandığı hatırlatıldı. Buna göre, 2020 yılında Tümrüz Tepe'de 2,5 hektarlık alanın, 2024 yılında ise Ahmethoca-Kayaönü sınırında yaklaşık 200 dönümlük alanın yandığı belirtilerek, bu olayların yeterince aydınlatılamamasının yeni yangınlara zemin hazırladığı değerlendirmesi paylaşıldı.

Üç Başlıkta Soruşturma Talebi

Raporda Türk Ceza Kanunu, Orman Kanunu ve Çevre Kanunu'ndaki ilgili hükümler hatırlatılarak, olayın suç teşkil edebileceği değerlendirmesi yapıldı. Yangının kasten çıkarılması, mala zarar verilmesi, genel güvenliğin tehlikeye sokulması ve orman yangınlarına ilişkin düzenlemelerin soruşturma kapsamında dikkate alınması gerektiği ifade edildi.

İHD heyeti, raporunda şu üç sorunun açıklığa kavuşturulmasını istedi:

Raporda ayrıca Adıyaman Cumhuriyet Başsavcılığı'nın hem bu yangına hem de geçmiş yıllarda aynı bölgede yaşanan benzer olaylara ilişkin kapsamlı soruşturma yürütmesi, zarar gören köylülerin zararlarının Valilik tarafından tespit edilerek karşılanması çağrısında bulunuldu.

Raporun sonuç bölümünde ise yangının çıkış nedenine ilişkin şüphelerin giderilmesi için etkin ve kapsamlı bir soruşturmanın zorunlu olduğu vurgulandı. İHD Adıyaman Şubesi, geçmişte benzer olaylarda yürütülen soruşturmaların sonuçsuz kalmasının yeni yangınlara zemin hazırladığı değerlendirmesinde bulunarak, ekolojik dengenin korunması ve sorumluların ortaya çıkarılması için hukuki sürecin takipçisi olacaklarını açıkladı.