Bildiğiniz gibi meyveler günlük beslenmenin önemli parçalarından biri. Ancak manavlarda ya da marketlerde gördüğümüz meyveler, dünyadaki çeşitliliğin yalnızca küçük bir bölümünü oluşturuyor. Tropikal ormanlardan yüksek dağ yamaçlarına kadar uzanan farklı coğrafyalarda yetişen pek çok meyve; iklim koşulları, kısa hasat dönemi veya taşımaya uygun olmaması nedeniyle dünyanın geri kalanına ulaşamıyor. Bazılarının raf ömrü oldukça kısa olduğu için hasattan sonra uzun mesafelere taşınması zorlaşıyor. Kimileri ise sınırlı miktarda üretildiğinden sadece yerel pazarlarda satılıyor. Dolayısıyla dünya genelinde tanınmış olsalar bile birçok ülkede market raflarında görmek neredeyse imkânsız hâle geliyor.

Dünyanın en nadir meyveleri

Cupuacu

Cupuacu çoğunlukla vahşi amazon yağmur ormanlarında yetişiyor. Bu meyve, Peru'nun bazı bölgelerinde de halk tarafından yetiştiriliyor. Yaklaşık 20 cm uzunluğunda ve 2 kilogram ağırlığında olan Cupuacu, tamamen yabani bir meyveye benziyor. Bu kalın kabuklu meyvenin içinde yumuşak ve lezzetli bir posası var.

Cupuacu meyvesinin özü epey güzel kokuyor. Ayrıca zengin bir B1, B2 ve B3 vitamini kaynağı. Bağışıklık sistemini kuvvetlendirdiği gibi kalp hastalıklarının olasılığını azaltmak konusunda da fayda sağlıyor. Cupuacu'daki yüksek antioksidan vücut dokularını da güçlendiriyor.

En ilginç özelliklerinden biri ise tadı. Cupuacu'nun aroması birçok kişi tarafından kakao, muz, armut ve ananas karışımına benzetiliyor. Bu nedenle Brezilya'da yalnızca taze olarak değil; dondurma, reçel, tatlı ve meyve suyu yapımında da sıkça kullanılıyor.

Çerimoya

Çerimoya, Arjantin ve Şili arasındaki And dağlarının meyvelerinden biri. Güney Afrika'da yetişen ender meyvelerden biri. Çok tatlı ve epey hoş bir kokusu var. Bu yeşilimsi meyve düzensiz oval bir şekle sahip ve ağırlığı 500 grama kadar çıkabiliyor.

Çerimoya temel vitaminleri, antioksidanları ve mineralleri içeriyor. Bu meyvenin özü dondurmanın üstlerinde ve salatalarda kullanılıyor. Tadı ise onu diğer tropikal meyvelerden ayırıyor. Muz, ananas, çilek ve vanilyayı andıran aroması nedeniyle dünyanın en lezzetli tropikal meyvelerinden biri olarak gösteriliyor. Hatta ünlü yazar Mark Twain'in çerimoya için "İnsanoğlunun tattığı en lezzetli meyve." dediği sıkça anlatılıyor.

Mangosten

Mangosten meyvesi Endonezya'ya özgü. Buna ek olarak birkaç Güney Asya ülkesinde görülebiliyor. Mor renkli mangosten, küçük bir kabuk içinde paketlenmiş meyveli kısım içeriyor. Mangostanın yenilebilir kısmı küçük üçgen bir şekle sahip.

Mangosten meyvesi kolesterol ve diğer yağ türlerini içermez. Aynı zamanda birçok enfeksiyonu önlemeye yardımcı olan C vitamini açısından da epey zengin. Mangosten suyu, yaz sezonunda Güney Asya ülkelerindeki popüler içerikler yapılır. Meyvenin birkaç tıbbi özelliği de var, Özellikle ishal ve idrar sorunlarının azalmasına yardımcı olarak bağışıklık sistemini kuvvetlendiriyor.

Tatlı ve hafif ekşimsi aroması nedeniyle "tropik meyvelerin kraliçesi" olarak da anılan mangosten, özellikle sıcak yaz aylarında meyve suyu ve tatlı yapımında sıkça kullanılıyor. Kalın kabuğu nedeniyle ilk bakışta açılması zor görünse de iç kısmı oldukça yumuşak ve sulu bir yapıya sahip.

Mucize meyve

Küçük kırmızı renkli mucize meyve, Batı Afrika'nın tropikal ormanlarında yetişiyor. Dünyadaki en ilginç meyvelerden biri olmasının nedeni ise tadından çok oluşturduğu etki. Bu meyvenin içerisinde bulunan "miraculin" isimli doğal protein, ekşi yiyeceklerin kısa süreliğine tatlı algılanmasına neden olabiliyor. Örneğin limon yediğinizde normalde hissedilen yoğun ekşilik yerine tatlı bir aroma algılanabiliyor.

Bu özelliği nedeniyle mucize meyve üzerine farklı bilimsel araştırmalar yürütülüyor. Özellikle kemoterapi sebebiyle tat alma duyusunda değişiklik yaşayan kişiler üzerindeki etkileri incelenmeye devam ediyor.

Durian

Mevsimlik durian meyvesi, Güney Asya ülkelerinde 'meyvelerin kralı' olarak biliniyor. Aslında bugün sadece birkaç tür durian meyvesi kalmış durumda. Bu meyve Endonezya ve Malezya'ya özgü.

Durian kokusu epey ağır. Sırf bu ağır kokusu nedeniyle Singapur, Tayland, Çin ve Japonya'da yasaklandı. Yaklaşık 30 cm'e kadar büyüyen meyvenin yeşil ve dikenli bir kabuğu var ve ağırlığı da 4 kilograma kadar çıkabiliyor.

İlginç olan ise kokusuna rağmen tadının oldukça farklı olması. Meyvenin iç kısmı kremamsı bir yapıya sahip ve badem, vanilya ile muzu andıran tatlı bir aromaya sahip olduğu ifade ediliyor. Kimileri ilk lokmada hayran kalırken kimileri ise ağır kokusu nedeniyle bir daha denemek istemiyor.

Toplu alanlarda bulunması yasak olan meyve: Durian

Afrika boynuzlu salatalık

Afrika boynuzlu salatalık, dünyadaki en eski meyvelerden biri. Yaklaşık 3000 yıl önce adını boynuz gibi dikenlerden alan sarımsı dış kabukla birlikte aslında bazı kişiler tarafından balıklı meyve olarak da telaffuz ediliyor. Günümüzde ise birçok ülkede Kiwano ismiyle de tanınıyor. Boynuzlu salatalığın meyvemsi kısmı bol tohum ve yeşillik barındırıyor. Meyvenin dış kabuğu ise C vitamini açısından oldukça zengin.

Uzunluğu 5-10 cm civarında ve tadı ise salatalık - limon arasında. Suyu egzama için çare olarak görülüyor. Ayrıca böbrek ve idrar problemlerinden kurtulmaya ve tansiyonu düzenlemeye yardımcı oluyor.

Kiwano nedir, nerede yetişir ve faydaları nelerdir?

Jabuticaba

Jabuticaba, Güneydoğu Brezilya'ya özgü nadir ve mor renkli bir meyve. Diğer meyvelerden farklı olarak ağacın gövdesinde bulunuyor ve bu yüzden de üzüm gibi görünüyor. Ancak daha sert dış kabuğa sahip.

Jabuticaba; reçel, meyve suyu ve fermente içeceklerin hazırlanmasında sıkça tercih ediliyor. Kısa raf ömrüne sahip olduğu için yetiştiği bölgenin dışına çok fazla gönderilemiyor.

Physalis

Physalis, Güney Amerika'ya özgü egzotik meyvelerden biri. İnce ve feneri andıran yapraklarının içinde yetiştiği için görünümüyle diğer meyvelerden kolayca ayrılıyor. Türkiye'de ise çoğu kişi bu meyveyi altın çilek adıyla tanıyor.

Tatlı ve hafif ekşimsi aromaya sahip olan physalis; tatlılarda, pastalarda ve meyve tabakalarında sıkça kullanılıyor. İçeriğinde C vitamini ve çeşitli antioksidan bileşikler bulunuyor. Son yıllarda dekoratif görünümü sayesinde şeflerin tabak süslemelerinde de sıkça tercih ettiği meyveler arasında yer alıyor.

Rambutan

Rambutan meyvesi Güney Doğu Asya'da yetişiyor. Bu egzotik, oval şekilli meyvenin dış kısmında pembemsi tüyleri bulunuyor. Adını saç anlamına gelen Malezya'daki 'rambut' kelimesinden alıyor.

Rambutan ağaçları sonbahar ve ilkbaharın sonlarında meyve veriyor. Tadının tıpkı üzüm gibi olduğunu da belirtmek gerekiyor. Bu meyvenin karbonhidrat ve protein içeriği anında ferahlık sağlıyor.

Ackee

Son olarak Ackee, Batı Afrika'nın tropikal bölgelerinde yetişen nadir ve tuhaf görünümlü bir meyve. Aynı zamanda Jamaika'nın ulusal meyvesi olarak da biliniyor. Beyin benzeri şekli aslında meyvenin cazibesini artırıyor. Ancak Ackee hakkında bilinmesi gereken önemli bir detay var. Bu meyve yalnızca tamamen olgunlaştıktan sonra tüketilebiliyor. Olgunlaşmadan toplanan meyveler doğal olarak bazı zararlı bileşikler içerebildiği için tüketilmesi önerilmiyor. Bu nedenle yetiştiği bölgelerde hasat zamanı büyük önem taşıyor.

Olgun Ackee ise sebze yemeklerinde, kahvaltılık tariflerde ve özellikle tuzlu balıkla hazırlanan geleneksel Jamaika yemeklerinde kullanılıyor.

Egzotik meyveler tüketirken nelere dikkat edilmeli?

Farklı ülkelerden gelen egzotik meyveler ilk bakışta oldukça ilgi çekici görünse de her meyvenin tüketim şekli aynı değil. Bazılarının kabuğu yenmezken bazılarının çekirdekleri tüketilmemelidir. Ayrıca daha önce hiç denemediğiniz tropikal meyveleri ilk kez tüketirken küçük porsiyonlarla başlamak olası alerjik reaksiyonlara karşı daha güvenli bir yaklaşım olabilir. Özellikle kronik rahatsızlığı bulunanların veya özel beslenme programı uygulayanların yeni besinleri tüketmeden önce uzman görüşü alması faydalı olacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Dünyanın en nadir meyvesi hangisidir?

Tek bir meyveyi dünyanın en nadir meyvesi olarak göstermek zor olsa da jabuticaba, durian, mucize meyve ve cupuacu sınırlı bölgelerde yetişmeleri nedeniyle en nadir meyveler arasında kabul edilir.

Durian neden yasak?

Yoğun ve keskin kokusu nedeniyle Singapur, Tayland ve Japonya gibi bazı ülkelerde otel, toplu taşıma ve kapalı alanlara durian ile girilmesine izin verilmiyor.