Irak’ta yolsuzlukla mücadelede yeni adım: Tahsil edilen paralar için özel hesap açılacak

Irak Başbakanı Ali Falih Zeydi, yolsuzluk soruşturmaları kapsamında tahsil edilen paraların toplanacağı özel bir banka hesabı açılması talimatını verdi. Bağdat yönetimi, Kürdistan Bölgesi memurlarının maaşlarının ödenmesi konusunda Erbil ile tam mutabakat sağlandığını açıklarken, yetkisiz silahların devlete teslimi için de 21 Eylül 2026 tarihini işaret etti.

Irak Hükümet Sözcüsü Haydar Abudi, bugün (29 Haziran) düzenlediği ve Rûdaw’ın da takip ettiği basın toplantısında hükümetin yolsuzlukla mücadele, silahsızlanma süreci ve Kürdistan Bölgesi memurlarının maaşlarına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Abudi, Başbakan Ali Falih Zeydi’nin yolsuzlukla mücadele kapsamında yeni bir adım attığını belirterek, yasa dışı yollarla elde edilen ve geri tahsil edilen paraların toplanması amacıyla Irak Maliye Bakanlığı bünyesinde özel bir banka hesabı açılması talimatı verdiğini söyledi.

Kamu kaynaklarının korunmasının anayasal bir sorumluluk olduğunu belirten Abudi, yolsuzlukla mücadele kapsamında yürütülen “Şafak Operasyonu” çerçevesinde bugüne kadar 21 şüphelinin gözaltına alındığını açıkladı.

Basın toplantısında operasyonların Başbakan Zeydi’nin önümüzdeki ay gerçekleştirmesi planlanan Washington ziyaretiyle bağlantılı olduğu yönündeki değerlendirmelere de değinen Abudi, bu yöndeki ifadelerin gerçeği yansıtmadığını söyledi.

Abudi, operasyonlar kapsamında gözaltına alınan kişilerin verdiği bilgiler doğrultusunda yeni kişi ve yapılanmalara ulaşıldığını, kamu kaynaklarının bulunduğu yerlerin de tespit edildiğini belirterek, yolsuzlukla mücadele sürecinin kararlılıkla devam edeceğini ifade etti.

Yetkisiz silahların teslimi için son tarih 21 Eylül

Abudi, Irak’taki silahsızlanma sürecine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Uluslararası Koalisyon güçlerinin Irak’tan çekilme süreciyle eş zamanlı olarak yürütülen çalışma kapsamında, yetkisiz silahların devlete teslim edilmesi için son tarihin 21 Eylül 2026 olarak belirlendiğini açıkladı.

Kürdistan Bölgesi memurlarının maaşlarına ilişkin açıklama

Erbil ile Bağdat arasındaki ilişkilere ve maaş krizine de değinen Abudi, Kürdistan Bölgesi memurlarının maaşlarının ödenmesine ilişkin tam mutabakat bulunduğunu söyledi.

Federal Kürdistan Bölgesi’nde maaşların düzenli olarak ödenmesi konusunda kalıcı bir taahhüde sahip olduğunu belirten Abudi, bu konuda varılan uzlaşının sürdürüleceğini kaydetti.

Irak’ta yolsuzluk uzun yıllardır gündemde

Irak’ta yolsuzluk uzun yıllardır ülkenin en önemli sorunları arasında yer alıyor. Parçalı siyasi yapı, farklı güç odaklarının hem ordu, hem emniyet hem de hükümet içinde etkili olması, yasal denetim mekanizmalarının yetersizliği ile şeffaflık ve liyakat yerine partizanca uygulamaların öne çıkması, yolsuzluğun yaygınlaşmasının başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.

Kasım 2025’te yapılan parlamento seçimlerinin ardından ülkede aylar süren hükümet kurma krizi yaşandı. Siyasi çoğunluğu oluşturan Şii partilerin bir araya geldiği Şii Koordinasyon Çerçevesi, eski başbakanlardan Nuri El Maliki’yi başbakan adayı olarak açıkladı. Ancak bu adaylık ABD’nin tepkisiyle karşılaştı.

Aylar süren siyasi görüşmelerin ardından Şii Koordinasyon Çerçevesi, Nisan ayında Ali Falih Zeydi’nin başbakan adayı olduğunu duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump da Zeydi’yi desteklediklerini açıkladı.

ABD ile ilişkiler ve silahlı gruplar gündemde

Ali Falih Zeydi’nin adı daha önce ABD’nin İran bağlantıları nedeniyle yaptırım uyguladığı bankalar dolayısıyla da gündeme gelmişti. Zeydi’nin başında bulunduğu banka, 2024 yılında ABD’nin yaptırım listesine alınmıştı.

Zeydi’nin göreve başlamasının ardından Bağdat ile Washington arasındaki ilişkilerin yeniden şekillendirilmesi de gündeme geldi. ABD Başkanı Donald Trump, Mayıs ayı sonunda ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack’ı aynı zamanda Irak Özel Temsilcisi olarak görevlendirdi. Şubat ayından bu yana Irak dosyasında aktif rol üstlenen Barrack, görevlendirmenin ardından Türkiye, Suriye ve Irak için aşiretsel, dini ve mezhepsel ayrımları aşan ortak bir düzen kurulması gerektiği yönünde açıklamalarda bulundu.

Zeydi’nin göreve gelmesiyle birlikte ABD’nin gündeme taşıdığı başlıklardan biri de resmi güvenlik kurumları dışında faaliyet gösteren silahlı gruplar oldu. Bu grupların en büyük çatı yapılanmasını Haşdi Şabi oluşturuyor.

ABD, İran’a yakın olduğu değerlendirilen ve son olarak 28 Şubat’ta ABD ile İsrail’e karşı İran’a destek amacıyla Irak’ta yeni bir cephe açan grupların silahsızlandırılmasını talep ediyor. Bazı silahlı gruplar Irak ordusuna katılmayı kabul ederken, İran’a yakın bazı gruplar ise silahsızlanmaya ve orduya entegrasyona karşı çıkarak özerk yapılarını sürdürmek istiyor.

Başbakan Zeydi de 27 Haziran’da yaptığı açıklamada silahlı gruplarla kapsamlı bir diyalog yürütüldüğünü belirterek, devlet kurumları dışında silah bulundurulmasının kabul edilmeyeceğini ifade etmişti.

Yolsuzlukla mücadele hükümetin öncelikleri arasında

Irak’ta ekonomik istikrarın sağlanması, kalkınmanın hızlanması ve kamu yönetiminin güçlendirilmesi açısından yolsuzlukla mücadele uzun yıllardır hükümetlerin öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor.

2003 yılında Saddam Hüseyin yönetiminin devrilmesinden bu yana kurulan hemen her hükümet programında yolsuzlukla mücadeleye öncelik verilmesine rağmen, bugüne kadar bu alanda kalıcı sonuçlar elde edilemedi.