ABD ve İsrail'in gerçekleştirdiği kapsamlı hava harekâtları sonucunda askeri kapasitesinin büyük bölümünü kaybeden İran, ordusunu teknoloji odaklı ve asimetrik bir bölgesel stratejiyle baştan aşağı yeniliyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) "İran askeri sanayisinin yüzde 90'ı yok edildi" açıklamasına rağmen Tahran, sürpriz bir hızla toparlanma sürecine girdi. Hazırlanan yeni askeri doktrin kapsamında ağır hasar alan limanların temizlenmesi, yeraltı füzelerinin yeniden inşası, insansız hava aracı (İHA) filosunun yenilenmesi ve donanmanın küçük, hızlı hücumbotlarla tekrar denizlere dönmesi hedefleniyor.

Yeni askeri yapılanma ve Devrim Muhafızları'nın dönüşümü

İran'ın bu yeniden inşa sürecinde en dikkat çeken hamlesi, rejimin kilit gücü olan İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nda (IRGC) yapılması planlanan köklü değişiklikler. Sızan bilgilere ve uzman değerlendirmelerine göre örgütün mevcut ekonomik ve siyasi yapısı artık sürdürülebilir değil. Tahran yönetimi, kurumu tamamen ortadan kaldırmak yerine Batı'nın yaptırımlarından ve terör listesi etiketinden kurtulmak amacıyla "İslami Silahlı Kuvvetler" gibi yeni bir çatı altında toplamayı tartışıyor. Bu adım, yeni dönemde kurulacak diplomatik masalarda İran'ın elini rahatlatmayı amaçlıyor.

https://www.youtube.com/embed/42S8F1yiRJY?si=0raaFuokg6K3y9e5

Limanların temizlenmesi ve deniz altyapısındaki ağır yıkım

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre, Tahran'ın en acil hedeflerinden biri yerle bir olan askeri altyapıyı ve lojistik ağı onarmak. Bender Abbas ve Buşehr gibi deniz üslerinde batırılan gemiler, limanlara giriş çıkışları tamamen felç etmiş durumda. Özellikle Bender Enzali'deki komuta merkezinin ve tersanenin vurulması, İran ile Rusya arasındaki kritik deniz tedarik hattına büyük darbe vurdu. Ülkenin acilen yüksek kapasiteli dalgıç pompalar ve ağır vinçler tedarik ederek bu deniz enkazını kaldırması gerekiyor.

Yeraltı tesisleri ve füze fırlatma rampalarının canlanması

Gözler askeri üretimdeki kayıplara çevrilmişken uydu görüntüleri, İran'ın yeraltı tünellerindeki faaliyetlerini hızlandırdığını kanıtlıyor. Hasar gören tünel girişleri ve fırlatma rampaları temizlenirken, radar izi düşük yeni nesil Zeyd balistik füzelerinin gizli seri üretimine başlandı. Tatbikat izleri, bu füzelerin yeraltından hızla yüzeye çıkarılıp ateşlendikten sadece birkaç dakika sonra rampaların tekrar dağların derinliklerine saklandığını gösteriyor.

Dron kapasitesi ve lojistik rotalardaki stratejik değişim

Çatışmalarda stoklarının büyük bölümünü eriten İran, üretim tesislerinde öngörülen tahminleri aşan bir hızla toparlanma ivmesi yakaladı. Sızdırılan belgelere göre Sahara Thunder gibi savunma şirketlerinin yedekli üretim ağları sayesinde, Şahid dron filosunun sadece altı ay içinde savaş öncesi kapasitesine ulaşabileceği değerlendiriliyor. Tahran, ihtiyaç duyduğu CNC tezgâhları ve gelişmiş üretim cihazları için rotasını Körfez ülkeleri yerine Çin, Rusya ve Pakistan sınırına çevirerek olası yeni ABD ambargolarını baypas etmeyi planlıyor.

Hürmüz Boğazı'nda yeni asimetrik güç planı

Tüm bu askeri yenilenme sürecinin merkezinde, küresel petrol ticaretinin ana damarı olan Hürmüz Boğazı yer alıyor. Klasik fırkateynlerini ve denizaltılarının tamamını kaybeden İran donanması, artık devasa savaş gemileri yerine hızlı, ucuz ve insansız hücumbotlarla yepyeni bir deniz gücü inşa ediyor. Deniz mayınları ve kıyıya konuşlandırılmış yüzlerce kamikaze dronla desteklenecek bu yeni strateji, İran'ın bölgedeki askeri varlığını klasik bir ordudan ziyade tehlikeli ve asimetrik bir "hayalet ordu" formunda sürdürmesini sağlayacak.

Komutan, şef ve çevirmenler: NATO Zirvesi'ne damga vuran 4 kişi kim?