Kurtuba'nın ilimle yükselişi unutulmuş.
İslam Şehirleri: Kurtuba
kuran'dan bir ayetle başlayan yazı, i̇slam medeniyetinin önemli şehirlerinden kurtuba'nın ilim ve medeniyet yönünü ele alıyor.
bir ayet: ...allah içinizden (gerçekten) iman etmiş olanları ve ilim sahibi olanları yüksek derecelere çıkarsın. (mücâdele, 58/11).
Târık b. Ziyâd’ın kumandanlarından Mugîs er-Rûmî’nin fethetmesiyle İslam beldesi olan Kurtuba şehri, Vali Hür b. Abdurrahman es-Sekafî (716-719) zamanında Endülüs’ün başkenti olmuştur. İslam Medeniyeti ve kültürüyle tanışmasının akabinde mimari, eğitim ve kültür gibi birçok alanda ihtişamın zirvesine ulaşan Kurtuba; iki yüz bin ev, altı yüz cami ve medrese, sekiz yüz hamam, elli hastane, çeşitli sanayi tesisleri ve içinde dört yüz bine yakın kitap bulunduğu bilinen kütüphanesi ile meşhur olmuştur. Çoğu alanda olduğu gibi dinî ilimler, şiir, edebiyat, tarih, coğrafya, tıp ve eczacılık gibi ilmî faaliyetlerde de Kurtuba şehri Endülüs’ün merkezi olmuştur. Ayrıca Kurtuba, İslam hâkimiyeti boyunca çok sayıda ilim adamı yetiştirmiştir. Fıkıh, kelam, tarih, edebiyat ve felsefe alanlarında eserler veren İbn Hazm (994-1064); Endülüs’te birlik ve beraberliğin sağlanması yönünde büyük katkısı olan İbn Rüşd (1126-1198) ve Hay b. Yakzan adlı eserin sahibi İbn Tufeyl en önemli ilim adamlarındandır.
Ey insanlar! Sizi ve sizden öncekileri yaratan Rabbinize kulluk edin ki takvaya eresiniz. (Bakara, 2/21)