Tarımdan tekstile, otomotiv yan sanayisinden kimya ve oyuncak sektörüne kadar geniş bir ürün yelpazesini kapsayan yeni düzenleme, dış ticarette kartları yeniden dağıtacak nitelikte. Kararla birlikte birçok kalemde gümrük vergileri güncellenirken, yerli üreticiyi korumaya yönelik ton başına dolar bazlı ek mali yükümlülükler de devreye alındı.

Tarım ve Gıda Sektöründe Dönemsel Ayarlamalar

Düzenlemeye göre, gıda ve tarım ithalatçılarını yakından ilgilendiren kritik adımlar atıldı. İç piyasa dengelerini korumak amacıyla soğan yumruları ve ürünlerinin ithalatında gümrük vergisi 31 Ağustos 2026 tarihine kadar geçici olarak %5’e çekildi. Buna karşın, belirli meyve ve sert kabuklu meyve gruplarının ithalatına ton başına 738 ila 1.772 ABD doları arasında değişen çok ciddi ek mali yükümlülükler getirildi. Baharat ithalatında ise biber ürünleri için genel gümrük vergisi %41’e yükseltilirken, Bosna-Hersek, Kosova ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi anlaşmalı ülkelere sıfır gümrük vergisi muafiyeti tanınmaya devam edecek.

Öte yandan, gıda ve ilaç sanayisinde hammadde olarak kullanılan şeker türevlerinde "nihai kullanım" esası getirildi. Buna göre, ithal edilen ürünler tıbbi mama ve enteral beslenme ürünlerinde kullanılacaksa %20 vergiye tabi olurken, hemodiyaliz solüsyonu imalatında kullanılması durumunda vergisiz (%0) ithal edilebilecek.

Sanayi, Plastik ve Tekstile "DTÖ Dışı Ülke" Koruması

Karar, özellikle yerli plastik, kimya ve tekstil üreticilerini sevindirecek korumacı tedbirler içeriyor. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi olmayan ülkelerden (Azerbaycan hariç) yapılacak plastik ambalaj ve polimer ithalatına ton başına 328 ABD doları ek mali yükümlülük getirildi. Ayrıca, tekstil sektörünün en önemli girdilerinden olan sentetik ve suni liflerin ithalatında, yine DTÖ üyesi olmayan ülkeler için gümrük vergisi oranı 21 Eylül 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere %20 gibi yüksek bir seviyeye çıkarıldı. Bu adımlarla yerli sanayicinin haksız rekabete karşı korunması hedefleniyor.

Otomotiv Yan Sanayisi ve Oyuncak Sektörü de Listede

Düzenleme kapsamında otomotiv yan sanayi (süspansiyon ve debriyaj aksamları) ile oyuncak sektöründeki gümrük tarife satırları tamamen güncellenerek uluslararası normlara uygun hale getirildi. Avrupa Birliği menşeli otomotiv ve oyuncak ithalatında %0 vergi avantajı korunurken, diğer ülkelerden yapılacak ithalatlar için ürün çeşidine göre değişen oranlarda yeni gümrük vergileri set edildi.

İthalatçılara 30 Günlük Mağduriyet Kalkanı

Kararla birlikte vergi oranları artan veya yeni ek mali yükümlülük getirilen ürünler için ithalatçıları sevindiren bir geçiş süreci maddesi de karara eklendi. Sektör temsilcilerinin yoldaki veya limandaki yüklemeler nedeniyle mağdur olmaması adına, bugünden itibaren sonraki 30 gün içinde (10 Ağustos 2026 dahil) tescil edilecek gümrük beyannamelerinde bu karardan önceki eski ve avantajlı vergi oranları uygulanacak.

Bugün itibarıyla doğrudan yürürlüğe giren ve hükümlerini Ticaret Bakanlığı’nın yürüteceği bu yeni döneme karşı, gümrük müşavirleri ve ithalatçı firmaların cezai yaptırımlarla karşılaşmamak adına beyan süreçlerini yeni GTİP kodlarına göre hızla revize etmesi gerekiyor.