Türkiye'nin savunma sanayisinde attığı en kritik adımlardan biri olan Milli Muharebe Uçağı KAAN, prototip aşamalarındaki başarılarıyla dünya basınında geniş yer bulmaya devam ediyor. Projenin teknik detayları ve gelecek projeksiyonları, askeri stratejistler tarafından yakından takip ediliyor. Bu röportaj, uçağın teknik evriminden 2036 yılındaki operasyonel vizyonuna kadar uzanan kapsamlı bir analizi içeriyor.

Prototip aşamalarındaki teknik değişimler

Milli Muharebe Uçağı KAAN projesinde neden farklı prototipler geliştirildi ve bu araçlar arasında ne gibi teknik değişiklikler yapıldı?

Doç. Dr. Kemal Olçar: Uçak üretim mekanizmalarında testlerin aşamalı olarak gerçekleştirilmesi zorunludur; KAAN projesinde de bu bilimsel metodolojiye tamamen uyulmuştur. İlk prototipimiz olan P0 modelinin, 20 Şubat 2024'te gerçekleştirdiği 13 ve 14 dakikalık ilk uçuş testlerinde 230 knot hıza ulaşıldı. Bu süreçte kokpitteki aviyonik sistemlerin reaksiyon süreleri ile gövdenin aerodinamik yapısı başarıyla denendi. İrtifa arttıkça uçağın reaksiyonlarının farklılaştığını gözlemledik; elde edilen sanal veriler ile pratik uçuş verilerinin tam uyumu sağlandıktan sonra P1 modeline geçiş yaptık.

P1 modelindeki en görünür ve radikal değişim, burun kısmına yerleştirilen Murat 200A AESA radarıdır. Bu radar donanımı nedeniyle burun yapısı P0'a göre daha bombeli bir geometriye kavuştu. Söz konusu teknoloji, 150-200 kilometre mesafeden yaklaşan uçak ve füzeleri tespit edebilme kabiliyetine sahiptir. Ayrıca görünmezlik (hayalet uçak) özelliğini artırmak amacıyla EOTS (Hedefleme Sistemi) ve IRST (Kızılötesi Arama ve Takip Sistemi) gibi elektronik donanımlar gövde içerisine gizlendi, dış satıhta pürüzsüz bir RAM boya sistemi uygulandı. Bir diğer prototip olan P2 ise tamamen "iron bird" (demir kuş) olarak adlandırılan yer testleri için yapılandırıldı. P2, uçuş esnasında maruz kalınacak yüksek basınca eşdeğer kuvvetlerle yerde dayanıklılık testlerine tabi tutulacaktır.

Motor gelişimi ve akıllı kask teknolojisi

KAAN'ın motorizasyon süreci ve pilotun iş yükünü azaltan kokpit teknolojileri hakkında neler söyleyebilirsiniz?

Doç. Dr. Kemal Olçar: Proje takvimi Blok 10, 20 ve 30 şeklinde aşamalı olarak ilerlemektedir. Şu an prototiplerde F-16'lardan aşina olduğumuz çift F110 motoru kullanılmaktadır. Ancak Blok 30 versiyonuyla birlikte uçaklarımız tamamen yerli TF35.000 motoruna geçiş yapacaktır. Bu dönüşüm, uçağın toplam itki kapasitesini neredeyse iki katına çıkaracaktır.

Teknolojik entegrasyonun bir diğer boyutu ise kokpitte yer alıyor. Pilotun kullandığı akıllı kask sistemi, uçak ile insan arasındaki bağı üst seviyeye taşımaktadır. "Sensör füzyonu" adı verilen teknoloji sayesinde, uçaktaki tüm radar ve optik veriler birleştirilerek pilotun kaskındaki dijital ekrana yansıtılmaktadır. Bu durum, muharebe ve yüksek manevra esnasında pilotun karar alma mekanizmasını hızlandırırken, üzerindeki pilotaj iş yükünü de en az seviyeye indirmektedir.

F-35, Eurofighter Typhoon ve KAAN kıyaslaması

5. nesil savaş uçağı KAAN'ı rakipleri F-35 ve Eurofighter Typhoon ile kıyasladığımızda operasyonel açıdan ne gibi farklar öne çıkıyor?

Doç. Dr. Kemal Olçar: Bu platformların görev tanımları birbirinden oldukça farklıdır. F-35 tek motorlu bir derin taarruz uçağı, Eurofighter ise saf bir önleme uçağıdır; KAAN ise hem taarruz hem önleme hem de yakın hava desteği sağlayabilen "çok rollü" (multi-role) bir uçaktır. Hız parametrelerine baktığımızda Eurofighter 2.0 Mach ile öne çıksa da KAAN 3700 kilometrelik üstün menzil performansıyla rakiplerine kıyasla çok daha geniş bir harekat sahası sunmaktadır.

Görünmezlik noktasında F-35'in radar kesit alanı (RCS) avantajlı görünse de KAAN, dahili mühimmat hazneleri ve özel geometrisiyle bu açığı kapatmaktadır. Önemli bir detay olarak; F-35'in tek motorlu devasa yapısı art yakıt kullanımında aşırı termal ısı yaymakta, bu durum onu kızılötesi takip sistemlerine karşı açık hedef haline getirmektedir. KAAN ise çift motor yapısıyla ısı dağılımını ve aerodinamik kararlılığı daha dengeli yönetmektedir.

GZT ÖZEL | KAAN'ın P1 prototipinde neler değişti? Savaşın seyrine etki edecek yeni detaylar...

Gökyüzündeki muharebe simülasyonları

Bu uçakların hava-hava muharebesi senaryolarında birbirlerine karşı operasyonel üstünlükleri nelerdir?

Doç. Dr. Kemal Olçar: Havada gerçekleşebilecek olası angajman senaryolarını incelediğimizde çarpıcı sonuçlarla karşılaşıyoruz. Gelişmiş AESA radarına sahip bir F-35, 4.5 nesil olan Eurofighter'ı henüz kendisi fark edilmeden 180 kilometreden tespit edip AMRAAM füzesiyle imha edebilir. Benzer şekilde KAAN uçağımız da Murat 200A radarı sayesinde Eurofighter'ı 150 kilometreden kilitleyerek yerli hava-hava füzesi Gökhan veya Meteor ile henüz it dalaşına girmeden etkisiz hale getirme kabiliyetine sahiptir.

ABD'den Türkiye için dev adım: KAAN motoru satışı için Kongre devre dışı kalıyor

Asıl kırılma noktası 5. nesil iki uçak olan KAAN ve F-35 karşı karşıya geldiğinde yaşanacaktır. Her iki uçak da radarda görünmediği için tespit edilmemek adına kendi radarlarını kapatacaklardır. Bu durumda uçaklar birbirlerini ancak 30-40 kilometre gibi çok yakın bir mesafede fark edebilirler. Bu mesafeye girildiği andan itibaren radarlar değil, ısıya duyarlı kızılötesi sistemler devreye girer. F-35'in motorundan yayılan yüksek termal ısı, KAAN'ın IRST kızılötesi takip sistemi tarafından kolayca avlanacaktır. Üstelik F-35 manevra kabiliyeti açısından hantal bir uçak olduğundan, KAAN'ın yüksek kıvraklığı ve füzelerinden kaçma şansı oldukça düşüktür. Dolayısıyla yakın muharebede KAAN'ın F-35'i imha etme olasılığı çok daha yüksektir.

2036 Vizyonu ve hava sahası kontrolü

2036 yılı projeksiyonunda Türk Hava Kuvvetleri envanterine girecek olan KAAN filoları bölgedeki stratejik dengeleri nasıl değiştirecek?

Doç. Dr. Kemal Olçar: Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 10 yıl sonrası için hedefi yaklaşık 450 adet KAAN uçağını envantere dahil etmektir. Bu süreç tamamlandığında F-16 ve F-4 gibi eski nesil uçaklar tamamen devreden çıkacak, modernizasyon arayışları son bulacaktır. KAAN, tek bir gövdede Türkiye sınırlarının iki katı büyüklüğünde bir alanı tek başına kontrol edebilecek harekat sığasına sahiptir.

En kritik nokta ise KAAN'ın tek başına savaşan bir uçak olmamasıdır. KAAN; Kızılelma, Akıncı ve Bayraktar gibi insansız hava araçlarıyla (SİHA) tam entegre çalışacak şekilde tasarlanmıştır. Gökyüzüne havalandığında etrafındaki tüm kamikaze ve keşif dronlarını sensör füzyonuyla havadan komuta edecektir. Bu yönüyle KAAN, hava muharebelerinde sadece bir avcı uçağı değil; adeta bir komutan uçak, gökyüzünün "amiral gemisi" rolünü üstlenecektir. Bu vizyon, bölgedeki Su-57, J-20 veya F-35 gibi tüm yabancı unsurların hava sahamıza girişini engelleyecek güçtedir.