AKP hükümetlerinde hız kazanan özelleştirme politikalarının kapsamı, 2013 yılında enerji alanını da içine aldı. 2013 yılına kadar kamu eliyle yürütülen elektrik dağıtım hizmetleri, özelleştirmeler sonucunda tamamıyla özel şirketlerin eline geçti. Enerji alanındaki dönüşüm, kamuya ait enerji kaynaklarının özel sektöre devredildiği eleştirilerini de beraberinde getirdi.

Türkiye’de elektrik dağıtımını üstlenen 21 şirket, çok sayıda tartışmanın da odağında yer aldı. Yurttaş, birbiri ardına gelen zamlar ile artan elektrik faturaları ve altyapı yetersizlikleri ile karşı karşıya kalırken şirketler, kamu kaynaklarından aktarılan ödemeler ile kasalarını doldurdu. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, sokak ve cadde aydınlatmalarında kullanılan elektriğin karşılanması amacıyla dağıtım şirketlerine, “Genel Aydınlatma Ödemesi” adı altında hemen her yıl milyarlarca lira kaynak aktardı.

KASA DOLDURAN ÖDEME

Şirketlere, “Sokak ve caddelerin aydınlatılması” karşılığında 2013 yılından itibaren yapılan ödeme 2026 yılında fahiş boyutlara ulaştı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bütçesinden 2026 yılının ilk yarısında yapılan harcamaların detayı, şirketlere ödenen paranın büyüklüğünü bir kez daha gözler önüne serdi.

FATURA KABARIK

Şirketler, sokak ve caddelerin ışıklandırılması karşılığında kamuya, Ocak-Haziran 2026 döneminde 6 milyar 456 milyon 466 bin TL’lik fatura kesti. Mali raporlar, elektrik dağıtım şirketlerine kamudan aktarılan paranın, her yıl katlanarak arttığını ortaya koydu. 2021 yılında 2,9 milyar TL olan, “Sokak ve caddelerin aydınlatılması hizmetleri” için bütçeden ödenen para, 2022-2026 döneminde yıllara göre şöyle gerçekleşti:

Türkiye’de, sokak ve caddelerin aydınlatılması için elektrik dağıtım şirketlerine 6,4 milyar TL’lik ödeme yapılırken milyonlarca hane elektrik faturasını ancak sosyal yardım ile ödeyebildi. 2025 yılında 2,5 milyon haneye, elektrik faturaları için sosyal yardım desteği sağlandı.