Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Erken Hristiyan ve Bizans Sanatları Ana Bilim Dalı Başkanı Doç. Dr. İlker Mete Mimiroğlu başkanlığında, sönmüş volkanik Karadağ'daki "Binbir Kilise" bölgesinde yüzey araştırmaları sürüyor.

Bölgedeki kilise yoğunluğunun, hem askeri hem de dini açıdan bu küçük yerleşimin önemli bir görev üstlendiğini gösterdiği belirtiliyor.

Orta Bizans döneminde ağırlık kazanan yapılar arasındaki 11. yüzyıla ait kapalı Yunan haçı, planlı bir yapının varlığını, Ortaçağ'da ve Selçuklu dönemine yakın dönemde alanın aktif şekilde kullanıldığını ortaya koyuyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığının izni doğrultusunda 2024 yılından itibaren gerçekleştirilen yüzey araştırmasının üçüncü sezonunda, önemli ve yeni bulgulara ulaşıldı.

Runik harfli yazıt bulundu

Bu sezonki çalışmalarda daha önceki yıllarda bulunan graffitilerden farklı olarak, bir kaya bloğu üzerinde runik (Orta Asya'daki eski Türk toplulukları tarafından kullanılan, düz ve köşeli hatlara sahip antik bir yazı sistemi) harfli yazılar tespit edildi.

Uzmanların ön inceleme sonuçlarına göre yazının, birden fazla Türk boyuna ait damga olabileceği belirtildi.

"Türk boylarına ait bir damga olabileceği söylendi"

Doç. Dr. Mimiroğlu, Karadağ Binbir Kilise bölgesinin, oldukça zengin kültür varlığına ev sahipliği yaptığını söyledi.

Yüzey araştırmasının üçüncü sezonunda oldukça önemli ve yeni bulgulara ulaştıklarını anlatan Mimiroğlu, şunları kaydetti:

"Geçen yıl bir yerleşim keşfettik ve burada yaklaşık 10'a yakın kilise ve şapel bulduk. Karadağ'daki Roma Havuzu'nun hemen yakınında olan bu yerleşimin, kaya bloğunun olduğu bu yerle yakın ilişkisi olduğunu düşünüyoruz. O kilise yoğunluğu da zamanında hem askeri hem de dini açıdan bu küçük yerleşimin önemli bir görevi olduğunu gösteriyor. Orta Bizans döneminde ağırlık gösteren yapılar arasında yine 11. yüzyıla ait planlı bir yapının da varlığı Ortaçağ'da da Selçuklu dönemine yakın dönemde de bu alanın aktif şekilde kullanıldığını göstermekte. Bulunan yazı ise oldukça önemli. Daha önceki senelerde bulduğumuz graffitilerden farklı olarak bu sefer runik harfler tespit ettik. Hemen yakında bir kilise var. Muhtemelen kiliseyle ilişkili olan bu yazılar, bölgenin bize doğrudan Orta Asya ilişkisini gösterdi. Şu anda bilimsel araştırmalar devam ediyor. Uzmanların ön inceleme sonuçlarında bu yazıların Orta Asya menşeli olduğu ve Türk boylarına ait bir damga olabileceği söylendi."

Bölgede erken dönem Türk izleri heyecan uyandırdı

Mimiroğlu, bu damgaların neden ve nasıl yapıldığıyla ilgili farklı görüşlerinin olduğuna değinerek, şöyle devam etti:

"1071'den sonra bölgeye gelen Türk akıncılarının yerleştiği bir lokasyondayız. Türklerde at çok önemli. Atlı süvari, atlı savaşçılar çok önemli olduğu için zaten oldukça geniş ve atların sulama için kullandığı havuzun bulunduğu, atlı Türk birliği için ya da Türk toplumu için de çok önemli bir yerleşim lokasyonu. Bu çalışmalar bize bölgede erken dönem Türk izlerini göstermesi açısından da oldukça mutluluk verdi."