Atölyeye girdiğinizde kendinizi minyatür bir sanat galerisindeymiş gibi hissediyorsunuz. Raflarda geleneksel desenli fırınlanmış kil kaplar, çöl kavaǧı şeklindeki çay takımları, renkli sıcak baskı tabakları gibi özgün kil seramik ürünleri sıralanıyor. Her bir eser toprağın kokusunu ve zanaatkârın becerisini yansıtarak turistlerin büyük bir hayranlıkla izlemesini sağlıyor.

Atölye sahibi Zülfikar Ababekri fırınlanmış kil çaydanlıkları ustalıkla üretiyor. Elindeki nehir kilini yoğurup şekillendirdikten sonra fırınlayarak bir sanat eserine dönüştürüyor. Kaşgar şehrinin somut olmayan kültürel mirası temsilcisi olan Uygur “geleneksel kalıpla kil seramik fırınlama” tekniğinin mirasçısı Ababekri, geleneği korumanın yanı sıra On İki Makam’a özgü müzik aletleri, geleneksel ev mimarisi gibi yeni tasarımlar yaratarak bu kadim sanata yepyeni bir canlılık kazandırıyor. Ababekri, “Şehir dışından gelen turistler yöresel özellik taşıyan bu seramiklere bayılıyor. Dün Shanghai’dan bir ziyaretçiye otuz parçadan fazla ürün gönderdim. Köşedeki kargo kutularında ülkenin dört bir yanına yazılmış adresler, kadim sanatların günümüzdeki eşsiz yolculuğuna tanıklık ediyor” şeklinde konuşuyor.

Binlerce yıldır İpek Yolu güzergâhında yer alan Kaşgar, 2000 yılı aşkın bir geçmişe sahiptir. “Yaşayan Eski Şehir” unvanıyla bilinen Kaşgar Eski Şehri, halkın mimari, demircilik, resim, ahşap oyma, ipek dokuma gibi geleneksel değerlerini koruyor. Pazarlar, adeta eski şehrin nabzı gibi.. Kaşgar yönetimi, “Somut Olmayan Kültürel Miras + Turizm” formülüne dayalı bütünleşik kalkınma modelini hayata geçirerek “Parmak ucundaki sanatları” “El sanatları Ekonomisine” dönüştürüyor ve miras çalışmalarının yaratıcı bir yaklaşımla korunmasını destekliyor. Eski şehirde pek çok kültürel miras temsilcisinin eşsiz hünerleri turistleri büyülüyor.

Ketmen Pazarı Demirci Kooperatifi’ne girildiğinde ritmik çekiç sesleri duyuluyor. Sanat Anı Duvarı çeşitli demirci aletleriyle dolu. Tezgahlarda taşlama aleti, makas, pense gibi zarif demir eşyalar sergileniyor. Demircilik sanatının mirasçıları, kızgın demir bloklarını çekiçle döverek çeşitli araç-gereçlere dönüştürüyor. Çekiç sesleri güçlü bir davul ritmi gibi mekanlara yayılıyor. Demirciler tarım aletleri ve mutfak eşyalarını sanat ürünlerine çevirirken etrafa kıvılcımlar sıçrıyor. Belki de bu çekiç seslerinin ve görselliğin estetiği Demirci Kooperatifi’nin de sergi ve deneyim alanı olarak ziyaretçilerin uğrak noktası haline gelmesine neden oldu.

Ketmen Pazarı Demirci Kooperatifi’nde ustalar demir ürünleri yapıyor.

Günlük hayatımızda her an karşımıza çıkan nesnelerin adeta birer sanat eserine dönüştüğü Memetreşit Memetemin’in Kaşgar Eski Şehri El Sanatları Pazarı Caddesi’ndeki bakırcı dükkanına turistler akın ediyor. Ailesi 90 yıldan beri bakır işçiliğiyle uğraşan Memetemin, bu geleneğin dördüncü kuşak temsilcisi. Geleneksel bakır işçiliğini modern estetikle harmanlayarak hem klasik hem de çağdaş estetiǧi barındıran ürünler üreterek turistlerin büyük beğenisini topluyor. Memetemin turizm sezonunda aylık gelirinin 70-80 bin yuan’a ulaştığını söylüyor.

Memetemin, “Bakır eşya yapımında çizim ve kalıp kullanılmaz, her şey zanaatkarın tecrübesine ve hislerine bağlıdır. El yapımı bir bakır kazan yapmak en az iki-üç gün sürer, 2-3 bin kez çekiç darbesi vurmak gerekir” diyor. Dükkanı ziyaret eden birçok turist bakır yapım sürecini deneyimleyip alışveriş yapıyor. Memetemin ayrıca, Shenzhen, Shanghai ve Guangzhou gibi şehirlerden siparişler alıyor ve müşterin taleplerine göre sürekli yenilikler yaparak daha fazla turist çekiyor.

Han Pazarı Lezzetler Caddesi’nde ülkenin dört bir yanından gelen ziyaretçiler,

Kaşgar’ın canlı sokak atmosferini deneyimliyor.

Kaşgar Eski Şehri’nde yürürken, somut olmayan kültürel mirası yaşatan zanaatkârların el emeğini yakından görebilirsiniz. Saksı Pazarı’nda geleneksel kil seramikler, Ahşap Eserler Pazarı’nda el oyması ahşap ürünler, İlaç Çayı Pazarı’nda şifalı bitki çayları, Çiçek Şapkası Pazarı’nda ise atlas ipeğinden yapılan işlemeli şapkalar ziyaretçileri karşılar. Han Pazarı Lezzetler Caddesi’nde 70’ten fazla yöresel lezzet sunulur. Bu pazarlar, Kaşgar’ın geleneksel kültürünü ve günlük yaşamını bir arada deneyimleme fırsatı sunar.