Kastamonu’nun Karadeniz’e kıyısı bulunan özellikle Doğanyurt, Abana, Bozkurt, Çatalzeytin, Cide ve İnebolu ilçelerinde üretimi yapılan coğrafi işaret tescilli kestane balının sağım başlandı. Düzenli tüketildiğinde birçok hastalığa iyi geldiği bilimsel olarak kanıtlanan kestane balını yıl boyunca üretmek için büyük çaba harcayan arıcılar, kovanlardaki peteklerdeki kestane balının sağımına başladı. Kastamonu, yaklaşık 85 bin koloni ve 750 civarındaki arıcıyla Türkiye’de önemli kestane balı üretimi merkezleri arasında yer alıyor. Kastamonu’da yaklaşık 20 bin hektarlık alanda kestane ağaçları bulunuyor.

Arıcılar, 2021 yılından itibaren Kastamonu’da görülmeye başlayan gal arısı zararlısı ve iklimsel sebeplerden dolayı kestane ağaçlarındaki çiçek veriminin düşmesi sebebiyle rekolte düştüğünü ifade etti. Bazı bölgelerde ağaçların tekrar verimli çiçek açmasının kestane balı üretimini arttırdığını ifade eden çiftçiler, gelecek yıllarda rekoltenin artmasını beklediklerini dile getirdi.

"Arılarımız düzelmeye başladı, kestane çiçekleri gayet düzeldi"

Kastamonu’nun Bozkurt ilçesinde kestane balı üretimi yapan Muzaffer Demir, geçen yıllara göre bu yıl vermin biraz arttığını ifade ederek, "2026 yılı kestane balı alımımız başlamıştır. Gal arısı ve dal kanseri hastalıkları nedeniyle hasat biraz düşüktü. Ama 4-5 senedir düşüklük vardı. Şimdi ise bu düşüklük bitti, arılarımız düzelmeye başladı. Kestane çiçekleri bu sene gayet düzeldi. Bu sene biraz az da olsa verim önümüzdeki yıllarda daha fazla olacağı kesindir. İnşallah daha fazla kestane balı üreteceğiz" dedi.

"2021 yılında 500 tonlarda olan üretimimiz 100 tona kadar düştü"

Kastamonu kestane balının 2018 yılında coğrafi işaretle tescillendiğini ifade eden Kastamonu Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Cem Başar da, "Bu coğrafi işareti uzun yılların çalışması sonucunda aldık. İlimizin en büyük üretim alanlarından biri kestane balı. Ama maalesef 2021 yılında ilimizi saran gal arası zararlısıyla beraber ormanlardaki kestaneler büyük zarar gördü. Şu anda da çiçeklenme yetersiz. Bunun üzerine iklim değişikliğinin etkileri, yağmurdaki yağış düzensizliği de etkilenince 2021 yılından sonra 500 tonlarda olan kestane balı üretimimiz sürekli olarak düşüş gösterdi. 2026 yılına geldiğimizde de bu sene yine düşük bir sezon geçirdik. 2026 yılında 100 ton kadar bir kestane balı üretimi olduğunu düşünüyoruz" şeklinde konuştu.

"Gal arısı zararlısı ile iklim değişiklikleri arıcılarımızı zor durumda bırakıyor"

Kastamonu’da 750 arıcının kestane balı üretimi yaptığını söyleyen Başar, "Özellikle son 3-4 senedir gal arısı başta olduğu zararla beraber iklim değişikliği de etkilenince üreticilerimiz artık zor duruma düşmekte. Kovan başı 10-15 kilogram olan üretimlerimiz yaklaşık 3 kilograma kadar düştü. Bu sene de beklentimiz 2-2,5 kilo bandında. Bazı bazı bölgelerimizde hiç bal olmadı. Üreticilerimiz zorlu bir sezon geçirdi" ifadelerini kullandı.

Kestane balının kilosu 3 bin 500 liradan alıcı buluyor

Kestane balının çok şifalı bir bal türü olduğuna işaret eden Başar, "Özellikle apiterapide kullanılan bir bal, ülkemizde çok talep görüyor. Bölgede ürettiğimiz kestane balı yoğun rağbet görmekte. Üretilen ürünlerin tamamına yakını üreticiler tarafından perakende olarak satılmakta. Bu sene kestane balığında belirlediğimiz kilogram fiyatı 3 bin 500 lira. Vatandaşlarımız dilediği fiyattan kendileri satabilir ama birlik olarak önerdiğimiz fiyat 3 bin 500 liradır. Koloni başına yaklaşık olarak ürettiğimiz bal, 2-2,5 kilogram civarındadır. 3 bin 500 lira çok yüksek bir bedel gibi görünse de toplam üretimimiz kovan başı 2 kilogramlarda kaldığı zaman maliyetini de kurtarabilecek bir seviyede değil" dedi.

Öte yandan, Kastamonu Orman Bölge Müdürlüğü laboratuvarında çoğaltılan ‘Torymus Sinensis’ böceği, kestane ağaçlarının yoğun olarak bulunduğu ormanlık alanlara bırakılmaya da devam ediyor. Gal arılarının yumurtalarıyla beslenen böcekler ile ağaçların kurumasının ve yüzde 80 civarında meyve kaybına sebep olan gal arılarının azaltılması hedefleniyor.