1. Bağlam ve Ana Çıkış Noktası

Yıldırım Bayezid Külliyesi, erken dönem Osmanlı mimarisinin bütüncül mekân kurgusunu yansıtan ve UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan dinamik bir tarihsel odaktır. Günümüzde ise etrafındaki konut ve mahalle dokusuna rağmen kent hayatıyla kurduğu kamusal bağ sınırlı kalmıştır. Proje, külliyeyi yalnızca ziyaret edilen mekan olmaktan çıkarıp çevresindeki kentsel yaşantıyı içine sızdıran aktif bir “Karşılaşma Alanı” olarak yeniden örgütlemeyi hedefler. Tasarımın ana omurgası; tarihi dokunun baskın karakterini ezmeyen, onunla rekabet etmeyen, aksine topografyanın sunduğu imkânları kullanarak kentsel hafıza ile gündelik ritmi buluşturan bir alan olarak kurgulanmıştır. Çevredeki yapılar ve konuları kurguyu oluştururken yol göstermiştir.

2. Topografya, Kademelenme ve Siluet İlişkisi

Proje alanının en belirgin yapısal karakteristiği, mevcut ağaç dokusu ve dik eğimin yarattığı katmanlaşmadır. Öneri tasarım, mevcut ağaçların ve tarihi istinat duvarlarının korunmasını birincil tasarım kriteri olarak belirler. Yaklaşık 6 metrelik kot farkı, kentsel silueti zedeleyecek masif kütleler inşa etmek yerine, arazinin eğimine gömülen ve kademeler halinde aşağıya doğru akan teraslamalarla çözülmüştür. Üst kotta yer alan tarihi yapılar, tasarımın ana vizörünü oluşturur. Önerilen yeni birimler, topografyanın içine yerleşerek üst kotta yeşil çatı/meydan platformları oluşturur; böylece mahalleli için kesintisiz açık alanlar ve alte atif seyir terasları üretilir. Aşağı koda doğru inen bu kademelenme, hem sokak siluetini insani bir ölçekte tutar hem de külliyenin kentsel algısını güçlendirir. Alandaki peyzaj da bu projede restore edilmiştir. Dağınık peyzaj değiştirilerek doğal haline daha yakın bir şekle getirilmiştir. Bu restore istinat duvarlarının bulunduğu aks üzerinde gerçekleşmiştir.

3. Mekânsal Kurgu ve Program

Tasarım; açık, yarı açık ve kapalı mekânların esnek ve akışkan bir hiyerarşiyle birbirine bağlanması prensibine dayanır. Geleneksel revak/arkad mimarisine çağdaş bir referans veren kolonadlı yarı açık koridorlar, iç mekânlar ile dış mekânlar arasında geçirgen bir çeper oluşturur. Ziyaretçi Merkezleri ve Bilgilendirme: Külliyeye farklı sokak dokularından yönelen yaya akışını karşılayacak odak noktalarında konumlandırılmıştır. Ziyaretçilere alanın tarihsel değerini aktaran şeffaf ve davetkar birer giriş niteliğindedir. Atölyeler ve Kültürel Alanlar: Mahalle sakinlerinin, gençlerin ve çocukların gündelik yaşamda burayı aktif bir durak olarak kullanmasını sağlamak amacıyla tasarlanmıştır. Esnek iç mekân kurgusu sayesinde farklı sergi, etkinlik ve eğitim senaryolarına adapte olabilir. Kentsel Meydan ve Odaklar: Kademeli yeşil alanlar ve dinlenme amfileri, mahalle halkının ve turistlerin hiyerarşi kurmadan bir araya geldiği, dinamik kamusal karşılaşma zeminlerini oluşturur. Sonuç Öneri proje; kentsel koruma anlayışını statik bir sınır koyma eylemi olarak değil, tarihi mirası çağdaş kentsel pratiklerle besleme süreci olarak ele alır. Fiziksel çevrenin sunduğu izleri takip eden bu müdahale, Yıldırım Bayezid Külliyesi’ni geçmiş ile bugünün, mahalleli ile ziyaretçinin rastlaştığı, zamansız ve yaşayan bir kentsel eşiğe dönüştürür.

The post Katılımcı, Yıldırım Beyazıt Külliyesi: Karşıla(ş)ma Öğrenci Mimari Fikir Yarışması appeared first on Arkitera.