Kazakistan'da yeni anayasa yürürlüğe girdi

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, 15 Mart'ta yapılan referandumda kabul edilen yeni anayasanın bugün yürürlüğe girmesi dolayısıyla halka hitaben bir mesaj yayımladı.

Yeni anayasanın yürürlüğe girmesi dolayısıyla halkı kutlayan Tokayev, "Bugün egemen Kazakistan'ın tarihinde yeni bir dönem başlıyor. Ülkemiz, istikrarlı ilerleme, siyasi ve ekonomik reformlar ile kapsamlı modernleşme yoluna giriyor. Bugün, siyasi sistemin köklü bir şekilde yeniden yapılandırılmasını, devletin ve sivil toplumun temel kurumlarının dönüşümünü simgeliyor. Halkımız, 15 Mart'ta düzenlenen ulusal referandumda ülkemizin gelecek onlarca yıldaki gelişim yönünü belirleyen tarihi bir tercih yaptı. Bu tarihi karar, milyonlarca vatandaşımızın gerçek vatanseverliğinin ve yüksek vatandaşlık sorumluluğunun parlak bir örneği olarak ülkemizin tarihine sonsuza dek geçecektir." ifadelerini kullandı.

Tokayev, halkın iradesini yansıtan anayasanın sarsılmaz hukuki temeline dayanarak belirledikleri tüm hedeflere ulaşacaklarına ve toplumda hukuk ve düzen, çalışkanlık ve ilerleme, temizlik ile doğa sevgisi değerlerini hakim kılacaklarına inandığını belirtti.

YENİ ANAYASADA YER ALAN DEĞİŞİKLİKLER

Kazakistan'da 15 Mart'taki referandumda seçmenlerin yüzde 88'inin destek verdiği 96 maddelik yeni anayasa iki meclisli parlamenter sistemden tek meclisli sisteme geçişi, cumhurbaşkanı yardımcılığı makamının oluşturulmasını, insan haklarının güçlendirilmesini ve çeşitli anayasal reformları öngörüyor.

Buna göre iki kanatlı parlamento kaldırılarak yerine kurultay adı verilen tek meclisli yasama organı oluşturulacak. Toplam 145 sandalyeden oluşacak kurultayın milletvekilleri, nispi temsil sistemiyle 5 yıllık süre için seçilecek.

Yeni anayasa, cumhurbaşkanı yardımcılığı makamının kurulmasını öngörüyor. Cumhurbaşkanı yardımcısı, kurultayın onayıyla cumhurbaşkanı tarafından atanacak. Cumhurbaşkanının görevden ayrılması, istifası veya görevini yerine getirememesi halinde yetkileri cumhurbaşkanı yardımcısına devredilecek.

BAŞBAKANI CUMHURBAŞKANI ATAYACAK

Anayasaya göre başbakan, cumhurbaşkanı tarafından kurultayın onayıyla atanacak. Kabine üyeleri ise, kurultay ile istişare edildikten sonra başbakan tarafından belirlenecek.

Devlet kurumları ile yerel yönetim organlarında Kazakça'nın yanı sıra Rusça da kullanılacak. Böylece Rusça, daha önce olduğu gibi Kazakça ile eşit statüde değil, Kazakça'nın yanında kullanılacak.

Yeni anayasa ayrıca, ulusal diyalog platformu olarak halk konseyinin oluşturulmasını öngörüyor. Anayasada evlilik, bir erkek ile bir kadının birliği olarak tanımlanırken, çalışma gücüne sahip çocuklara, çalışamayacak durumda olan ebeveynlerine bakma yükümlülüğü getiriliyor. Yeni anayasa ile ölüm cezası mutlak olarak yasaklanırken, dijital ortam da dahil olmak üzere kişisel verilerin korunması anayasal güvence altına alınıyor.