Vatandaşlar fiyatların düşmesini beklerken, çarşı esnafı ise artan üretim maliyetleri nedeniyle fiyatların istenilen seviyeye çekilmesinin mümkün olmadığını ifade ediyor.

Van'ın Asırlık Lezzeti Yoğun İlgi GörüyorVan kahvaltısının simgesi haline gelen otlu peynir, içerisine katılan doğal otlar ve geleneksel üretim yöntemi sayesinde Türkiye'nin dört bir yanında yoğun talep görüyor. Özellikle ilkbaharda toplanan sirmo, mendik ve benzeri şifalı otlarla hazırlanan peynirler, yaz aylarında olgunlaştırılarak satışa sunuluyor.

2018 yılında restore edilerek modern görünümüne kavuşan Tarihi Van Peynirciler Çarşısı ise yöresel ürünlerin en önemli satış merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor. Çarşıda otlu peynirin yanı sıra doğal bal, tereyağı, kaşar peyniri, kaymak, kavurma, sucuk, kavut, tahin, pekmez, reçel, zeytin çeşitleri, erişte, cacık ve tuzlu balık gibi birçok yöresel ürün tüketicilerle buluşuyor.

Özellikle yaz aylarında hem yerli turistlerin hem de şehir dışından gelen ziyaretçilerin yoğun ilgi gösterdiği tarihi çarşıda en çok tercih edilen ürünlerin başında küpte dinlendirilmiş otlu peynir geliyor.

Van'da geleneksel yöntemlerle hazırlanan otlu peynir, üretim aşamasının ardından küplere doldurularak aylarca toprak altında bekletiliyor. Bu doğal olgunlaştırma süreci, peynirin hem aromasını hem de dayanıklılığını artırıyor. Uzun süre dinlendirilen küp peynir, bu özelliği nedeniyle salamura ve taze peynire göre daha yüksek fiyatlardan alıcı buluyor.

Piyasada küpte otlu peynirin kilogram fiyatı 600 ile 800 lira arasında değişirken, salamura ve dinlenmiş peynirler daha uygun fiyatlardan satılıyor. Buna karşın tereyağının kilogram fiyatı ise 550 ile 750 lira arasında seyrediyor.

Bu yıl Van genelinde yağışların mevsim normallerinin üzerinde gerçekleşmesi, otlu peynir üretiminde kullanılan doğal bitkilerin verimini artırdı. Kırsal bölgelerde yetişen sirmo, mendik ve benzeri aromatik otların bol olması üreticileri sevindirirken, tüketiciler bu durumun fiyatlara da yansımasını bekledi.

Ancak üretim maliyetleri, hayvancılık giderleri, işçilik, nakliye ve ambalaj masraflarındaki artış nedeniyle fiyatlarda beklenen düşüş yaşanmadı. Özellikle küpte olgunlaştırılan peynirlerin uzun süre bekletilmesi ve stok maliyetleri de satış fiyatlarını yukarı çekmeye devam ediyor.

Tarihi Van Peynirciler Çarşısı esnaflarından Hacı Seyithan Güler, küpte otlu peynirin fiyatının 600 ile 800 lira arasında değiştiğini belirterek, tereyağının ise 550 ile 750 lira arasında satıldığını söyledi.Otlu peynirin lezzetini belirleyen en önemli unsurun içerisinde kullanılan doğal otlar olduğunu ifade eden Güler, özellikle sirmo otunun peynire eşsiz bir aroma kattığını belirtti. Sirmonun halk arasında birçok rahatsızlığa iyi geldiğine inanıldığını dile getiren Güler, bu bitkinin otlu peynirin vazgeçilmez bileşenlerinden biri olduğunu söyledi.

Peynirlerin mevsimlere göre farklı çeşitlerde satışa sunulduğunu kaydeden Güler, yaz aylarında taze peynir üretildiğini, belirli bir süre dinlendirilen peynirlerin daha sonra küplere konularak toprağa gömüldüğünü, sonbahar döneminde ise salamura peynirlerin piyasaya çıktığını ifade etti.

Son yıllarda piyasada fabrika üretimi peynirlerin sayısının arttığını belirten Güler, bu ürünlerin önemli bir bölümünün yağsız peynir ve süt tozu kullanılarak üretildiğini öne sürdü.

Gerçek otlu peynirin doğal süt ve yöresel yöntemlerle hazırlandığını söyleyen Güler, düşük fiyatlı ürünlerin aynı kaliteyi sunamayacağını ifade ederek, 'Gerçek peynirin maliyeti oldukça yüksek. Vatandaşlarımız fiyatların daha düşük olmasını istiyor ancak bugün kaliteli ve doğal üretilmiş bir otlu peynirin kilogramının 450-500 liranın altında satılması mümkün görünmüyor.' dedi.

Van Peynirciler Çarşısı esnafı, yalnızca kentteki müşterilere değil, Türkiye'nin 81 ilinden gelen siparişlere de cevap veriyor. Özellikle otlu peynir başta olmak üzere doğal bal, tereyağı, kavut, taptapa, lavaş, çörek ve diğer yöresel ürünler kargo yoluyla ülkenin birçok noktasına gönderiliyor.Kent ekonomisine önemli katkı sağlayan yöresel ürünler, hem Van'ın gastronomi kültürünü yaşatıyor hem de bölgedeki üreticilere gelir kapısı oluşturuyor.

Artan maliyetler nedeniyle fiyatların yüksek seyretmesi tüketicilerin alım gücünü zorlamaya devam ediyor. Vatandaşlar özellikle küpte olgunlaştırılan otlu peynirin daha ulaşılabilir fiyatlara satılmasını isterken, esnaf ise maliyetlerde düşüş yaşanmadığı sürece fiyatların gerilemesinin kolay olmadığını belirtiyor.

Van'ın kültürel mirasının önemli parçalarından biri olan otlu peynir, lezzeti ve geleneksel üretim yöntemiyle yoğun ilgi görmeye devam ederken, yükselen fiyatları ise hem üreticilerin hem de tüketicilerin ortak gündemindeki yerini koruyor.